Vandi Rangæinga verður vandi Árnesinga

Í kjölfarið á því að grein mín sem bar titilinn Lifi Rangæingar? birtist á fréttavef Suðurgluggans, mbl.is og í Morgunblaðinu og eftir að opið bréf Sveins Kr. Rúnarssonar, yfirlögregluþjóns á Hvolsvelli, til heilbrigðisráðherra birtist í Dagskránni og Morgunblaðinu var birt umfjöllun um sjúkraflutninga í Rangárvallasýslu m.a. á vef Heilbrigðisstofnunar Suðurlands (hsu.is). Ekki kemur fram hver ritar heldur er vísað til þess að framkvæmdastjórn HSU vilji koma ákveðnum atriðum á framfæri til að bregðast við framkominni gagnrýni á fyrirhugaðar breytingar á sjúkraflutningum í Rangárvallasýslu.

Þar kom fram að til þess að tryggja sem mest gæði heilbrigðisþjónustunnar og sjúkraflutningamanna væri lögð áhersla á að sem flestir sjúkraflutningamenn hafi það að aðalstarfi og fái þar af leiðandi sem mesta menntun og þjálfun og verði öruggari í sínu starfi. Í umfjölluninni á vef HSU er talað um atvinnusjúkraflutningamenn í þessu samhengi. Þessi umfjöllun vekur undrun mína í fyrsta lagi vegna þess að ég hef aldrei áður orðið vör við það að sjúkraflutningamenn séu flokkaðir í atvinnusjúkraflutningamenn sérstaklega og ég velti því fyrir mér hver hinn flokkurinn sé. Allir sjúkraflutningamenn í Rangárvallasýslu hafa hlotið þá menntun sem sjúkraflutningamenn þurfa að búa yfir. Í öðru lagi skiptir sú staðreynd að sjúkraflutningamenn séu það að aðalstarfi litlu máli þegar þeir þurfa að sinna hjartastoppi við Seljalandsfoss svo dæmi sé tekið. Þeir verða að öllum líkindum ekki komnir á vettvang í tæka tíð til að reynsla þeirra fái að njóta sín. Í þriðja lagi hafa komið fram staðfestar heimildir fyrir því að af hálfu HSU hafi verið leitað til björgunarsveita á Hellu og Hvolsvelli til að veita fyrstu hjálp á slysavettvangi þar til sjúkrabílar koma á vettvang. Þetta vekur ótal spurningar. Hvað með atvinnumennskuna? Hver er ábyrgð og staða björgunarsveitarmanna ef eitthvað fer úrskeiðis? Hvaða búnað munu björgunarsveitarmenn hafa? Hvaða þjálfun munu þeir hljóta? Hver er þá hinn raunverulegi sparnaður?

Í umfjöllun framkvæmdastjórnar HSU kom einnig fram að öryggi þeirra íbúa sem búa í Vestur-Rangárvallasýslu myndi aukast eða a.m.k. yrði það jafn gott þar sem tímalend í útkalli myndi ekki lengjast á því svæði. Þá spyr maður sig við hvað sé miðað þegar vísað er til vesturhluta sýslunnar. Sá þéttbýliskjarni í Rangárvallasýslu sem telur flesta íbúa, vestan við Hvolsvöll, er Hella. Milli Hellu og Hvolsvallar eru 13 km en milli Selfoss og Hellu eru 36 km. Við þurfum augljóslega að vera staðsett 12 km vestan við Hellu eða vestar til að öryggi manna geti talist aukið eða jafn gott. Það myndi vera á móts við Áshól eða vestar. Austan við Áshól búa hins vegar 95% íbúa Rangárvallasýslu.

Á vef HSU er útlistað hver sé fjöldi útkalla í Árnes- og Rangárvallasýslu eftir klukkan 16.00. Komist er að þeirri niðurstöðu að sjúkraflutningar í báðum sýslunum til samans eftir dagvinnutíma sé að meðaltali 1 flutningur á sólarhring á bíl en miðað er við 2 sjúkrabíla. Það getur verið gott og gilt að reikna út meðaltal en hafa verður í huga að tilfelli slysa og veikinda dreifast ekki með svona jöfnum hætti yfir daga ársins. Þetta sýnir glögglega að ekki er um sérhagsmunamál Rangæinga að ræða heldur snertir þetta líka alla Árnesinga því svo virðist sem framkvæmdastjórn HSU geri ekki ráð fyrir að fjölga sjúkraflutningamönnum á vakt til að mæta auknum útkallsfjölda. Í þeim tilfellum sem sjúkrabílar á Selfossi eru uppteknir þarf næsti sjúkrabíll að koma frá höfuðborgarsvæðinu.

Framkvæmdastjórn HSU heldur því að lokum fram á vef sínum að útgjöld stofnunarinnar lækki um 14 milljónir króna á ársgrundvelli með fyrirhuguðum breytingum. Ég og fleiri Sunnlendingar myndum gjarnan vilja fá að sjá nákvæma útlistun á því hvernig HSU nær að spara þá upphæð með umræddum breytingum.

Höfundur skipar 2. sæti á lista VG í Suðurkjördæmi.