Já sæll!

Þann 8. ágúst skrifar Vilhjálmur Þ. Vilhjálmsson, forseti borgarstjórnar og fyrrverandi borgarstjóri, grein í Fréttablaðið sem hann kallar „Rangfærslur Sigrúnar Elsu". Þar setur hann út á tvö atriði sem ég hef fjallað um í fyrri skrifum: Sölu á hlut borgarinnar í Landsvirkjun, sem hann telur hagstæða, og ábyrgðargjald vegna lána Landsvirkjunar sem hann telur hæfilegt. Auk þess víkur hann að þátttöku REI í einkavæðingu orkufyrirtækis á Filippseyjum, sem hann ranglega eignar 100 daga meirihlutanum. Þessum atriðum verður hér svarað.

Tapaðir milljarðar

Sölusamningur sem Vilhjálmur Þ. skrifaði undir fyrir hönd borgarinnar á hlut borgarinnar í Landsvirkjun var óásættanlegur, meðal annars þar sem verðið sem fékkst fyrir hlutinn var of lágt. Þar varð borgin af milljörðum króna. Einnig er afleitt að Reykjavíkurborg ber ennþá ábyrgð á lánum Landsvirkjunar þrátt fyrir sölu hlutarins. Það gæti komið borginni í koll ef allt fer á versta veg.

Ríkið greiddi Reykjavíkurborg 26,9 milljarða fyrir 44,5% hlut í Landsvirkjun 2007, sem samsvarar því að heildarvirði Landsvirkjunar hafi verið metið á um 60 milljarða. Sama ár greiddi OR 8,7 milljarða fyrir 16,6% hlut í Hitaveitu Suðurnesja, sem samsvarar því að heildarvirði HS sé metið 52 milljarðar. Landsvirkjun er eins og menn vita margfalt stærra fyrirtæki en HS og þessi skipti eru því augljóslega ekki hagstæð fyrir borgina.

Eðlilegt ábyrgðargjald

Landsvirkjun greiðir Reykjavíkurborg ábyrgðargjald vegna ábyrgða sem borgin situr uppi með á lánum Landsvirkjunar. Vilhjálmur vísar til bréfs forstjóra Landsvirkjunar því til réttlætingar að ábyrgðargjaldið sé „eins og ætlast sé til". Vilhjálmi ætti að vera ljóst að þegar kemur að upphæð ábyrgðargjalds eru hagsmunir Landsvirkjunar gagnstæðir hagsmunum borgarinnar. Það verður því að teljast með ólíkindum að hrekja fullyrðingar minnihlutans um að borgin eigi að krefjast hærra ábyrgðargjalds með því að vísa í forstjóra Landsvirkjunar. Ekki er ásættanlegt fyrir hagsmuni Reykjavíkurborgar að íslenska ríkið og/eða Landsvirkjun ákvarði einhliða hvert eðlilegt ábyrgðargjald skuli vera. Borgin verður að hafa þar sjálfstæða aðkomu. Einnig verður að tryggja að á meðan Reykjavíkurborg er í ábyrgðum fyrir Landsvirkjun hafi borgin eftirlit með rekstri og lánastöðu Landsvirkjunar.

Samfylkingin mun halda áfram að krefjast eðlilegs ábyrgðargjalds enda geta þeir hagsmunir numið hundruðum milljóna fyrir borgarbúa árlega. Núverandi meirihluti hefur hingað til brugðist því hlutverki.

Einkavæðing á Filippseyjum

Það virðist hafa farið framhjá Vilhjálmi að lengri útgáfa af grein minni birtist 15. júlí á visir.is. Þar svara ég spurningu hans um umsvif REI á Filippseyjum. Þar upplýsti ég meðal annars að einu kaupin sem fram fóru á hlutum í filippseyska fyrirtækinu PNOC-EDC áttu sér stað í borgarstjóratíð Vilhjálms.

Haustið 2006, skömmu eftir að Vilhjálmur varð borgarstjóri, hófu yfirvöld á Filippseyjum einkavæðingu stærsta jarðvarmaorkufyrirtækis Filippseyja PNOC-EDC, með útboði á fyrstu 40% í fyrirtækinu. Þá strax kom Orkuveitan að tilboðsgerð, ásamt Glitni og FL-Group. Þetta kemur fram í gögnum sem lögð voru fyrir stjórn OR. Þó að tilboðinu hafi ekki verið tekið hófst með þessu samstarf OR við þessa aðila um verkefni á Filippseyjum. Samstarfið var síðan fest í sessi 16. mars 2007 með undirritun samstarfssamnings um verkefni á Filippseyjum milli GGE og OR. Stjórn REI (sem minnihlutinn átti ekki fulltrúa í) samþykkti svo 11. júlí 2007 að verja 500 milljónum til kaupa á 0,4% hlut í filippseyska fyrirtækinu, samhliða sambærilegum kaupum GGE. Allt í borgarstjóratíð Vilhjálms, án umræðu í borgarráði eða borgarstjórn.

Tilhæfulausar upphrópanir

Eftir að hundrað daga meirihlutinn tók við var verkefnið unnið áfram á grundvelli fyrirliggjandi samnings. Stjórn OR samþykkti þannig á stjórnarfundi 3. nóvember „að styðja áframhaldandandi þátttöku í einkavæðingarferli filippseyska fyrirtækisins PNOC-EDC og heimilar REI jafnframt að leita eftir þeirri lánafyrirgreiðslu sem þarf vegna verkefnisins". Eftir frekari vinnslu málsins í tíð 100 daga meirihlutans var að endingu tekin ákvörðun um að draga REI út úr verkefninu án frekari fjárhagslegra skuldbindinga.

Vilhjálmur veit að hvorki ég né Svandís Svavarsdóttir áttum sæti í stjórn OR eða REI í tíð hundrað daga meirihlutans, sem gerir upphrópanir hans um framgöngu okkar enn furðulegri. Við sátum á þessum tíma í stýrihópi borgarráðs, uppteknar við að komast til botns í „REI-málinu" sem hafði bundið enda á borgarstjóratíð Vilhjálms.

Ef Vilhjálmur hefur eitthvað við fjárfestingar REI á Filippseyjum að athuga ætti hann því að líta sér nær.

Höfundur er borgarfulltrúi.