Fólk í fréttum?

Fimmtudaginn 15. október stofnaði ég hóp á Facebook sem ber nafnið Burt með slúðurfréttirnar af Vísi.is. Hef ég á stuttum tíma fengið miklar og góðar viðtökur en þegar þetta er ritað eru alls 724 meðlimir í hópnum og fjölgar þar stöðugt. Það er deginum ljósara að ég er ekki ein um þær skoðanir sem hér á eftir fara.

Ég hef í nokkurn tíma verið afar ósátt við dálkinn Fólk í fréttum á Vísir.is. Fyrirsagnir á borð við „Risavaxnar mjaðmir", „Ómálað smetti", „Sjúskuð og sjoppuleg", „Sæl þrátt fyrir skvap" og „Flatbrjósta - Myndir!" eru bara toppurinn á ísjakanum.

Ég vil taka það fram, að ég er í sjálfu ekki á móti slúðurfréttum, þær geta haft ótvírætt skemmtanagildi. Ég nam fjölmiðlafræði í Háskóla Íslands sem aukagrein og tók m.a. fyrir í BA ritgerð minni fyrirbæri sem vestanhafs kallast infotainment, eða upplýsingaafþreying eins og ég kaus að þýða það. Í veröld sem er yfirfull af fréttum af stríði, fátækt, umhverfismengun, fjármálakreppum og falli Lehman bræðra, er einungis skiljanlegt að fólk sæki í léttara og auðmeltara efni.

Það er hinsvegar mikill munur á því að birta fréttir um það hvaða Hollywood stjörnur séu að slá sér upp og því að taka konur fyrir og úthrópa þær fyrir það eitt að voga sér ómálaðar út úr húsi! Útlitskröfur blaðamanna Vísis.is eru greinilega ekkert smáræði.

En þessar upphrópanakenndu furðufréttir um útlit kvenna ýta ekki aðeins undir fáranlegar staðalmyndir um að allar konur eigi að líta út eins og súpermódel. Þær eru einnig litaðar af stækri kvenfyrirlitningu og fordómum. Það er alvarlegt mál og það getur ekki talist ásættanlegt að einn stærsti vefmiðill landsins kjósi að birta í sífellu „fréttir" af því tagi.

Staðreyndin er sú að þetta eru mikið lesnar færslur. Því miður er ég hrædd um að mikill meirihluti lesenda þeirra sé börn og unglingar og því er ábyrgð þeirra sem þær skrifa enn meiri. En ábyrgð okkar sem lesenda er einnig umtalsverð og því verðum við að reyna að vekja fólk til umhugsunar. Höfum hugfast að börn og unglingar eru á því tímaskeiði í sínu lífi þar sem sjálfsmyndin er í mestri mótun.

Mér finnst það satt að segja afar sorglegt að fólkið á bak við þessar færslur skuli geta sest niður og skrifað svona um konur. Fólk sem líklega á dætur, mæður, frænkur og vinkonur, væntanlega af öllum stærðum og gerðum. Eru þetta virkilega skilaboðin sem þetta fólk vill senda stúlkum og konum í okkar samfélagi? Að konur sem fari ómálaðar út í búð, í skólann eða til vinnu, sé með „ómálað smetti"?

Einn meðlimur Facebook-hópsins hringdi í vikunni á fréttastofu Vísis.is þar sem þau svör voru gefin að þar sem þetta væru með mest lesnu fréttum síðunnar væri lítið hægt að gera. Hinsvegar er það svo að fréttir með mörgum myndum gefa alls ekki rétta mynd af fjölda flettinga.

Vefmiðlar virka þannig að með hverri mynd sem þú skoðar, hvert klikk inni í fréttinni sjálfri telst sem ein lesning. Þannig að þegar upp er staðið, frétt lesin og allar myndir skoðaðar, telur síðan að þú hafir lesið fréttina alls 10-15 sinnum eftir því hvað myndir eru margar. Þetta er án efa skýring þess að þessar slúðurfréttir eru hvað eftir annað mest lesnu fréttirnar á Vísi.is.

Og hvað með það þó þetta séu mest lesnu fréttirnar? Er Vísir.is tilbúinn til að henda siðferðislegum viðmiðum út um gluggann bara til að fá fleiri heimsóknir á síðuna sína? Væru sömu svör gefin ef birtast tækju þar fréttir sem væru uppfullar af kynþáttafordómum? Er svarið „Ég meina hey, svo framarlega sem fólk er að lesa þetta…" virkilega boðlegt? Við getum gert það sem í okkar valdi stendur og sniðgengið þessar fréttir á sama tíma og við köllum á breytingar á ritstjórnarstefnu þessa dálks!

Höfundur er stjórnmálafræðingur.