Dregið úr áhættu

Allt frá því samkeppnisyfirvöld ákváðu að Orkuveita Reykjavíkur mætti ekki eiga allan þann hlut í Hitaveitu Suðurnesja, sem keyptur var um mitt ár 2007, hefur raunverulegt verðmæti hans verið óvisst. Þvinguð sala er ekki heppileg. Ekki minnkaði óvissan við þann ágreining sem var uppi milli Orkuveitunnar og Hafnarfjarðarbæjar um kaup á hlut bæjarins. Hann rataði til dómstóla og var dómur héraðsdóms, sem féll í apríl 2008, Orkuveitunni í óhag. Hún skyldi greiða Hafnarfjarðarbæ 7,6 milljarða króna auk dráttarvaxta. Málinu var áfrýjað til Hæstaréttar og nú leið að þeim fresti sem samkeppnisyfirvöld höfðu gefið OR til að losna við hlutinn. Á meðan á þessu stóð, var Hitaveitu Suðurnesja skipt upp í tvö fyrirtæki, sem einfaldaði ekki málin. Haustið 2008 hrundi svo gengi íslensku krónunnar, sem hafði veruleg áhrif á efnahagsreikninga orkufyrirtækjanna, sem staðið hafa í miklum uppbyggingarverkefnum á undanförnum árum. Eins og nærri má geta jók sú atburðarás öll enn á óvissuna um hvert verðmæti hlutarins væri í raun.

Þessu þurfti að greiða úr; að hlýða boði yfirvalda, ná sátt milli deiluaðila, draga úr þeirri óvissu sem eignarhald HS var í og þá myndi einnig skýrast hvaða verðmæti ættu að færast í bókum OR.

Úr varð að hluturinn var settur í opið og gagnsætt söluferli ásamt því að unnið var að samkomulagi við Hafnfirðinga. Kaupandi fannst, sem var reiðbúinn að greiða ásættanlegt verð, og gert var samkomulag um fullnaðaruppgjör við bæjaryfirvöld í Hafnarfirði. Kaupandinn var kanadíska orkufyrirtækið Magma Energy, sem nokkru áður hafði keypt hlut í HS Orku af öðrum hluthafa. Kaupgengið var 6,31 og skyldi verðið greitt að 30% í reiðufé að söluskilmálum uppfylltum og skuldabréfi, sem gert skyldi upp með eingreiðslu í lok sjö ára samningstíma. Veð að baki skuldabréfinu er allur hinn seldi eignarhlutur, líka sá hluti hans sem er staðgreiddur og fær Magma ekki bréfin fyrr en fullnaðargreiðsla hefur farið fram. Þá samdist um að yrði þróun álverðs á heimsmarkaði hagstæð, hækki kaupverðið frekar.

Þessi viðskipti eru enn ekki gengin í gegn. Óvissa er því enn fyrir hendi. Frá því OR samdi við Magma hafa verið viðskipti með hlutabréf í HS Orku á genginu 4,7. Þeir alþjóðlegu reikningsskilastaðlar, sem Orkuveita Reykjavíkur fylgir, bjóða að taka þurfi tillit til þessa við að færa verðmæti eignarhlutar OR í HS Orku til bókar. Við gerð Árshlutauppgjörs Orkuveitunnar 30. júní 2009 voru hlutabréfin færð niður í gengið 6,31. Í árshlutareikningi Orkuveitunnar 30. september 2009 er gengi bréfanna fært niður í 5,4 með þeim rökum að óvissan sé enn slík að hækka þurfi áhættuálag við mat á greiðslu fyrir hlutabréfin frá Magma. Þetta er gert þrátt fyrir að Magma hafi lagt umtalsverða fjármuni í HS Orku og hafi því mikla hagsmuni af því að hlutabréfin í HS Orku haldi virði sínu. Þessi niðurfærsla í bókunum felur vitaskuld ekki í sér greiðslur heldur reiknaða niðurfærslu þar til skuldabréfið er að fullu greitt.

Það var órofa samstaða um það í stjórn Orkuveitu Reykjavíkur í júlí 2007 að ráðast í að kaupa þriðjungshlut í Hitaveitu Suðurnesja. Þá sáu menn ekki fyrir þá þyrnum stráðu braut, sem framundan var, vörðuð niðurstöðu samkeppnisyfirvalda, ágreiningi við Hafnarfjarðarbæ, uppskiptingu fyrirtækja og loks þeim efnahagslegu þrengingum sem allt þjóðarbúið rataði í. Niðurfærslur frá upphaflegu verðmæti hlutar Orkuveitu Reykjavíkur í HS Orku eiga meðal annars að endurspegla að enn er óvissunni ekki eytt. Það er hinsvegar búið að taka stór skref í að draga úr henni og þar með áhættu í rekstri Orkuveitu Reykjavíkur.

Höfundur er stjórnarformaður Orkuveitu Reykjavíkur.