Brestur í manngæsku - ESB og flóttafólk Ari Orrason skrifar 2. ágúst 2026 09:32 Á seinustu 15-16 árum hefur átt sér stað gríðarlega ör breyting á nálgun Evrópusambandsins í málefnum flóttafólks. Lengi hefur sambandið ekki sýnt áhuga á að gera eitthvað fyrir þennan hóp. Ákveðið var að nota fólk á flótta sem dyggðarskreytingu fyrir sambandið til að sýna hvað það væri gott að taka til sín fólkið sem flúði glundroða og eyðileggingu sem sambandið hefur alltaf stutt við í sinni utanríkisstefnu. Meira var planið ekki. Það virðist ekki hafa verið gerð nein áætlun varðandi móttöku fólksins og innlimun þeirra í samfélög landa innan sambandsins. Í mörgum löndum einangruðust þessir þjóðfélagshópar inn í samfélög sem mynduðust í hverfunum þar sem ríkin komu þeim fyrir. Upp frá þessu spratt tækifærisleysi, þaðan af tilgangsleysi og vonleysi sem skapaði frjóan jarðveg fyrir óreglu. Þetta er í sjálfu sér ekki einstakt, þessar aðstæður skapast almennt í samfélögum okkar í vestræna heiminum því við lifum við ómannvæna efnahagsstjórnun. Þessar aðstæður hefði samt mátt fyrirbyggja ef þessar aðgerðir hefðu verið gerðar með raunverulegum ásetningi að taka á móti nýjum borgurum. Nóg um það. Ákveðið var að eftirliti við strendur Norður-Afríku yrði hætt, en þetta eftirlit fól í sér það að gripið yrði inn í óörugga fólksflutninga áður en þær yrðu háskasamar. Þetta gamla eftirlit var farsælt verkefni, það sást þegar eftirlitið var fært að ströndum Grikklands og fjöldi sem dó á sjóleiðinni skaust upp um mörg þúsund manns. Eftirlit snerist ekki lengur um að grípa inn í áður en aðstæður yrðu hættulegar, eftirlitið snerist nú eingöngu um að halda fólki úti. Við þetta skapast Frontex sem lifir enn í dag í einhverju furðulegu milliástandi sem her án alls löglegs umboðs og án aðhalds, enda hafa þau frjálsar hendur til að lumbra á og beita gasi geng saklausu fólki í leit að betra lífi. Lengi vel þóttist ESB vera á móti níðinu og óréttlætinu sem flóttafólki var beitt í ríkjum eins og Ungverjalandi og Póllandi. Hægt og rólega fóru það samt að láta undan þeim sjónarmiðum sem ríktu þar. Við stöndum núna frammi fyrir því að Evrópusambandið hefur lagt grunninn að fjöldabrottflutningi á fólki í fangabúðir utan ESB-svæðisins, þá líklegast í Norður-Afríku. Það eru engar leiðir til að tryggja að aðstæður þar séu fullnægjandi og öruggar, líklega mun fjöldi deyja við þessar aðstæður. Mig grunar reyndar að sambandinu sé bara alveg sama. Þeim er alveg sama um að fangabúðirnar sem þau vilja reisa fyrir saklaust fólk verði líklegast seinasta stoppið þeirra. Þannig er nefnilega mál með vexti að þetta mikla samband líkt þenkjandi lýðræðisríkja hafa nú sett grænan stimpil á fjöldabrottflutning fólks í það sem mætti líkja við útrýmingarbúðir. Þetta er nákvæmlega það sama og Bandaríkin gerðu við innflytjendurna sem þau sendu til El Salvador. Þar hvarf fólk bara. Það sama er að fara að gerast innan ESB. Ég hikaði við að segja þetta áður en það er eiginlega erfitt að neita því lengur, stefna ESB í málefnum flóttafólks er mjög einföld og snýst bara um að drepa brúna fólkið sem slapp úr stríðunum sem utanríkisstefnan skapaði. Þetta er eitt af því sem má finna í þessum blessaða pakka, samsekt við eitthvað sem yrði eitt mesta voðaverk 21. aldar. Eru milljónir mannslífa ekki metin til nema 25% ódýrari kjúklingaréttar? Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Hver á þennan bústað, já eða nei? Sigþrúður Ármann Skoðun Stærsta lygin Sverrir Björnsson Skoðun Stjórnum okkur sjálf og höfum áhrif í Evrópu Viktor Orri Valgarðsson Skoðun Hvers virði er velvild Trump? Paal Frisvold Skoðun Lýðræðisveislan 2026 Birgir Björn Sigurjónsson Skoðun Það vaknar enginn með sæstreng í bakgarðinum Jóna Þórey Pétursdóttir Skoðun Amma og afi, plís ekki kjósa gegn okkur Hnikarr Bjarmi Franklínsson Skoðun Hvaða dyr viljum við hafa opnar? Reynsla Spánar og Portúgals Anna Margrét Bjarnadóttir Skoðun Ryksugan hans Halldórs Svanhvít Aðalsteinsdóttir Skoðun The EU Referendum Dorrit Moussaieff Skoðun Skoðun Skoðun Stærsta lygin Sverrir Björnsson skrifar Skoðun Hver á þennan bústað, já eða nei? Sigþrúður Ármann skrifar Skoðun Stjórnum okkur sjálf og höfum áhrif í Evrópu Viktor Orri Valgarðsson skrifar Skoðun Hvers virði er velvild Trump? Paal Frisvold skrifar Skoðun Lýðræðisveislan 2026 Birgir Björn Sigurjónsson skrifar Skoðun Ungum Íslendingum er betur borgið utan ESB Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Hvaða dyr viljum við hafa opnar? Reynsla Spánar og Portúgals Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Veistu hvaða sírenur syngja til þín? Vilbert Gústafsson skrifar Skoðun Það er sitthvað bogið við banana Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun Já fyrir íslenskuna! Logi Einarsson skrifar Skoðun Segðu ekki nei, segðu kannski, kannski, kannski Hólmar Örn Finnsson skrifar Skoðun Hverjum treystir þú? María Rut Kristinsdóttir skrifar Skoðun Spænskir strandveiðisjómenn til Íslands Bergþór Ólason skrifar Skoðun Ryksugan hans Halldórs Svanhvít Aðalsteinsdóttir skrifar Skoðun Evrópusambandið byggir ekki á því að aðildarríkin séu sammála. Þvert á móti Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Barist fyrir veröld sem var Elías Þórsson skrifar Skoðun Við höfum tekið margar góðar ákvarðanir Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Kjósum með opnum huga Kristín A. Árnadóttir skrifar Skoðun Um Kanada og Ísland Eliza Reid skrifar Skoðun Frístundamiðstöðvar lagðar niður, á hverjum bitnar það? Sigrún Ósk Arnardóttir skrifar Skoðun Þegar síminn víkur fær leikurinn meira pláss Vala Steinsdóttir,Kristín Ólöf Grétarsdóttir skrifar Skoðun The EU Referendum Dorrit Moussaieff skrifar Skoðun Lokum ekki augunum fyrir tækifærum – segjum já og sjáum samninginn Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Fullveldi er ekki stofustáss María Kristín Gylfadóttir skrifar Skoðun Þarf kerfi sem er sjálft búið að greina skort á samfellu rof á samfellu meðan verið er að laga skort á samfellu? Spyr amma Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Á matur að vera ódýr? Sæmundur Jón Jónsson skrifar Skoðun Baráttan um Ísland Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun Verum ekki lítil - Ákall til ungu kynslóðarinnar Kristrún Ágústsdóttir skrifar Skoðun Af hverju þarf þolandinn alltaf að færa sig? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Er erfitt að taka ákvörðun? Eiríkur Björn Björgvinsson skrifar Sjá meira
Á seinustu 15-16 árum hefur átt sér stað gríðarlega ör breyting á nálgun Evrópusambandsins í málefnum flóttafólks. Lengi hefur sambandið ekki sýnt áhuga á að gera eitthvað fyrir þennan hóp. Ákveðið var að nota fólk á flótta sem dyggðarskreytingu fyrir sambandið til að sýna hvað það væri gott að taka til sín fólkið sem flúði glundroða og eyðileggingu sem sambandið hefur alltaf stutt við í sinni utanríkisstefnu. Meira var planið ekki. Það virðist ekki hafa verið gerð nein áætlun varðandi móttöku fólksins og innlimun þeirra í samfélög landa innan sambandsins. Í mörgum löndum einangruðust þessir þjóðfélagshópar inn í samfélög sem mynduðust í hverfunum þar sem ríkin komu þeim fyrir. Upp frá þessu spratt tækifærisleysi, þaðan af tilgangsleysi og vonleysi sem skapaði frjóan jarðveg fyrir óreglu. Þetta er í sjálfu sér ekki einstakt, þessar aðstæður skapast almennt í samfélögum okkar í vestræna heiminum því við lifum við ómannvæna efnahagsstjórnun. Þessar aðstæður hefði samt mátt fyrirbyggja ef þessar aðgerðir hefðu verið gerðar með raunverulegum ásetningi að taka á móti nýjum borgurum. Nóg um það. Ákveðið var að eftirliti við strendur Norður-Afríku yrði hætt, en þetta eftirlit fól í sér það að gripið yrði inn í óörugga fólksflutninga áður en þær yrðu háskasamar. Þetta gamla eftirlit var farsælt verkefni, það sást þegar eftirlitið var fært að ströndum Grikklands og fjöldi sem dó á sjóleiðinni skaust upp um mörg þúsund manns. Eftirlit snerist ekki lengur um að grípa inn í áður en aðstæður yrðu hættulegar, eftirlitið snerist nú eingöngu um að halda fólki úti. Við þetta skapast Frontex sem lifir enn í dag í einhverju furðulegu milliástandi sem her án alls löglegs umboðs og án aðhalds, enda hafa þau frjálsar hendur til að lumbra á og beita gasi geng saklausu fólki í leit að betra lífi. Lengi vel þóttist ESB vera á móti níðinu og óréttlætinu sem flóttafólki var beitt í ríkjum eins og Ungverjalandi og Póllandi. Hægt og rólega fóru það samt að láta undan þeim sjónarmiðum sem ríktu þar. Við stöndum núna frammi fyrir því að Evrópusambandið hefur lagt grunninn að fjöldabrottflutningi á fólki í fangabúðir utan ESB-svæðisins, þá líklegast í Norður-Afríku. Það eru engar leiðir til að tryggja að aðstæður þar séu fullnægjandi og öruggar, líklega mun fjöldi deyja við þessar aðstæður. Mig grunar reyndar að sambandinu sé bara alveg sama. Þeim er alveg sama um að fangabúðirnar sem þau vilja reisa fyrir saklaust fólk verði líklegast seinasta stoppið þeirra. Þannig er nefnilega mál með vexti að þetta mikla samband líkt þenkjandi lýðræðisríkja hafa nú sett grænan stimpil á fjöldabrottflutning fólks í það sem mætti líkja við útrýmingarbúðir. Þetta er nákvæmlega það sama og Bandaríkin gerðu við innflytjendurna sem þau sendu til El Salvador. Þar hvarf fólk bara. Það sama er að fara að gerast innan ESB. Ég hikaði við að segja þetta áður en það er eiginlega erfitt að neita því lengur, stefna ESB í málefnum flóttafólks er mjög einföld og snýst bara um að drepa brúna fólkið sem slapp úr stríðunum sem utanríkisstefnan skapaði. Þetta er eitt af því sem má finna í þessum blessaða pakka, samsekt við eitthvað sem yrði eitt mesta voðaverk 21. aldar. Eru milljónir mannslífa ekki metin til nema 25% ódýrari kjúklingaréttar?
Skoðun Hvaða dyr viljum við hafa opnar? Reynsla Spánar og Portúgals Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Evrópusambandið byggir ekki á því að aðildarríkin séu sammála. Þvert á móti Martha Árnadóttir skrifar
Skoðun Þegar síminn víkur fær leikurinn meira pláss Vala Steinsdóttir,Kristín Ólöf Grétarsdóttir skrifar
Skoðun Lokum ekki augunum fyrir tækifærum – segjum já og sjáum samninginn Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar
Skoðun Þarf kerfi sem er sjálft búið að greina skort á samfellu rof á samfellu meðan verið er að laga skort á samfellu? Spyr amma Kristín Ólafsdóttir skrifar