ESB umræðan og gervigreindin Ólafur Hannesson skrifar 30. júlí 2026 16:30 Ég hef tekið eftir því víða á netinu að fólk er farið að styðjast mikið við gervigreindina í skrifum sínum og rökræðum. Gervigreindin getur verið nytsamlegt tæki við gagnavinnslu, sem uppflettirit og við margar aðrar aðgerðir. Höfum það þó í huga að gervigreindin er ennþá að slíta barnsskónum, og það er kannski best að horfa á hana sem barn, hún getur haft hluti eftir og ef hún er spurð og veit ekki svarið, þá er hætta á að hún bulli eitthvað svar. Það er því nauðsynlegt að staðfesta það sem gervigreindin segir þér, áður en þú vísar í það eins og staðreyndir. Ég fór að gamni um daginn og spurði gervigreindina aðeins um ESB. Það voru mörg gagnleg svör sem ég fékk og sum síður en svo. Það voru sérstaklega tveir hlutir sem ég man sérstaklega eftir. Sá fyrri sneri að aðlögun umsóknarríkja að ESB. En ég spurði forritið hvort að ríki þyrftu að aðlaga sig að ESB á meðan á umsóknarferlinu stæði. Gervigreindin hugsaði sig um í stutta stund og kom svo með langt og þvælt svar þar sem farið var yfir viðræður Noregs og Danmörku, geri ráð fyri að hún hafi vilja miða við sambærileg lönd. Þar kom fram að það hefðu verið viðræður en ekki beint aðlögun á meðan þeim stóð. Ég spurði hana hvort að reglum hafi ekki verið breytt eftir að þessi ríki sóttu um á sínum tíma og þá kom þetta klassíska, jú auðvitað, þú hefur rétt fyrir þér og vísaði þá í breytingar sem urðu í kring um aldamótin sem gera nýjum umsóknaríkjum það skylt að aðlaga sig að regluverkinu samhliða viðræðum svo þau verði tilbúin að ganga inn í sambandið að þeim loknum. Annað dæmi voru þessar blessuðu varanlegu undanþágur. Ég spurði hvort að umsóknarríki gætu fengið varanlegar undanþágur þegar þær gengu inn í ESB. Gervigreindin var aftur snögg að hugsa og spýtti út úr sér texta á augabragði. Það væri mögulegt að fá en það væri sjaldgæft og erfitt að fá slíkar undanþágur. Svo benti hún á Danmörku, Bretland og Svíþjóð og að þau hefðu öll fengið undanþágu frá því að taka upp evruna. Mér fannst þetta forvitnilegt enda hafði ég lesið um breytingu sem varð á þessu ferli og benti henni á að þessi dæmi væru nú öll frá síðustu öld og spurði hvort að reglunum hefði ekki verið breytt. Það var ekki að spyrja að því, hún svaraði skjótt og játaði því að ég hefði rétt fyrir mér að reglunum hefði verið breytt í kring um aldarmótin og ekkert ríki hefði fengið varanlegar undanþágur frá þeirri stefnubreytingu hjá ESB. Það er mikilvægt að reyna eftir bestu getu að skoða frumgögn ef hægt er. Það er frábært að notast við gervigreindina til að hjálpa þér við að fræðast en fólk verður að gæta sín á að ekki er allt rétt sem kemur frá gervigreindinni og stundum þarf hún jafnvel leiðsögn eða betri skilgreiningu á spurningum. Það gleður mig þó þegar fólk er að kynna sér ESB og hvort það sé vit í því að sækja um aðild að sambandinu. Eina leiðin til að taka skynsama ákvörðun í atkvæðagreiðslunni þann 29. ágúst er að kynna sér vel hvað ESB er og mynda sér skoðun útfrá því. Ég er búinn að gera mitt besta í því og mun segja nei þann 29. ágúst. Höfundur er framkvæmdastjóri. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Gervigreind Mest lesið Skóli án aðgreiningar má missa sín Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun Þátttaka skiptir máli – alþjóðlegur dagur iðjuþjálfunar Þóra Leósdóttir Skoðun Loftbrú og Ölfusárbrú eru mikilvægari en börn Grímur Atlason Skoðun Telur Samfylkingin að Mette Frederiksen sé rasisti? Elliði Vignisson Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun Í framlínu náttúruverndar í 50 ár Magnús Hallur Jónsson Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir Skoðun Ofbeldi kemur ekki úr vegabréfi. Það sprettur af fátækt, útilokun og lygum Ian McDonald Skoðun Skoðun Skoðun Skóli án aðgreiningar má missa sín Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Skoðun Reykjavíkurborg pissar í skóinn sinn – og kallar það hagræðingu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Atlaga að fátækt Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson skrifar Skoðun Loftbrú og Ölfusárbrú eru mikilvægari en börn Grímur Atlason skrifar Skoðun Hvernig tala ég við barnið mitt um netið? Skúli Bragi Geirdal skrifar Skoðun Ríkið þrengir að frelsi og samkeppni á fjölmiðlamarkaði Gísli Stefánsson skrifar Skoðun Árangursrík stjórnsýsla – Heilsa eldri borgara – nýtum það sem virkar Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Öll börn eru hluti af liðinu Thelma Dögg Grétarsdóttir skrifar Skoðun Heljarhestar um veturnætur Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Grafið undan faglegu starfi – Skipulagsbreytingar á starfi félagsmiðstöðva frá sjónarhorni starfsmanns Ari Orrason skrifar Skoðun Telur Samfylkingin að Mette Frederiksen sé rasisti? Elliði Vignisson skrifar Skoðun Við eigum matreiðslumenn í fremstu röð Þórir Erlingsson skrifar Skoðun Verum duglegri að sjá hvert annað Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Málshraðasögur Dvalarleyfi Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Þátttaka skiptir máli – alþjóðlegur dagur iðjuþjálfunar Þóra Leósdóttir skrifar Skoðun Hugsjónasvelta Reykjavík Líf Magneudóttir ,Sanna Magdalena Mörtudóttir skrifar Skoðun Málverkið og mælikvarðinn - Um litadýrð, líffræði og fegurð Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Um Stafræna heilsu: Karp er best með forsjá Alma D. Möller skrifar Skoðun Piparsveinar fagna nýútkominni skýrslu um strandveiðar Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Loftbrúin fjarlægist skosku leiðina Berglind Harpa Svavarsdóttir skrifar Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar Skoðun Þingmaðurinn sem ruglaði saman gagnrýni og andstöðu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir skrifar Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar Skoðun Takk fyrir, ferðamaður! Björgvin Jóhannesson skrifar Skoðun Sérstaða Íslands: forskot eða fjötur um fót? Hugrún Elvarsdóttir skrifar Skoðun Í framlínu náttúruverndar í 50 ár Magnús Hallur Jónsson skrifar Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson skrifar Sjá meira
Ég hef tekið eftir því víða á netinu að fólk er farið að styðjast mikið við gervigreindina í skrifum sínum og rökræðum. Gervigreindin getur verið nytsamlegt tæki við gagnavinnslu, sem uppflettirit og við margar aðrar aðgerðir. Höfum það þó í huga að gervigreindin er ennþá að slíta barnsskónum, og það er kannski best að horfa á hana sem barn, hún getur haft hluti eftir og ef hún er spurð og veit ekki svarið, þá er hætta á að hún bulli eitthvað svar. Það er því nauðsynlegt að staðfesta það sem gervigreindin segir þér, áður en þú vísar í það eins og staðreyndir. Ég fór að gamni um daginn og spurði gervigreindina aðeins um ESB. Það voru mörg gagnleg svör sem ég fékk og sum síður en svo. Það voru sérstaklega tveir hlutir sem ég man sérstaklega eftir. Sá fyrri sneri að aðlögun umsóknarríkja að ESB. En ég spurði forritið hvort að ríki þyrftu að aðlaga sig að ESB á meðan á umsóknarferlinu stæði. Gervigreindin hugsaði sig um í stutta stund og kom svo með langt og þvælt svar þar sem farið var yfir viðræður Noregs og Danmörku, geri ráð fyri að hún hafi vilja miða við sambærileg lönd. Þar kom fram að það hefðu verið viðræður en ekki beint aðlögun á meðan þeim stóð. Ég spurði hana hvort að reglum hafi ekki verið breytt eftir að þessi ríki sóttu um á sínum tíma og þá kom þetta klassíska, jú auðvitað, þú hefur rétt fyrir þér og vísaði þá í breytingar sem urðu í kring um aldamótin sem gera nýjum umsóknaríkjum það skylt að aðlaga sig að regluverkinu samhliða viðræðum svo þau verði tilbúin að ganga inn í sambandið að þeim loknum. Annað dæmi voru þessar blessuðu varanlegu undanþágur. Ég spurði hvort að umsóknarríki gætu fengið varanlegar undanþágur þegar þær gengu inn í ESB. Gervigreindin var aftur snögg að hugsa og spýtti út úr sér texta á augabragði. Það væri mögulegt að fá en það væri sjaldgæft og erfitt að fá slíkar undanþágur. Svo benti hún á Danmörku, Bretland og Svíþjóð og að þau hefðu öll fengið undanþágu frá því að taka upp evruna. Mér fannst þetta forvitnilegt enda hafði ég lesið um breytingu sem varð á þessu ferli og benti henni á að þessi dæmi væru nú öll frá síðustu öld og spurði hvort að reglunum hefði ekki verið breytt. Það var ekki að spyrja að því, hún svaraði skjótt og játaði því að ég hefði rétt fyrir mér að reglunum hefði verið breytt í kring um aldarmótin og ekkert ríki hefði fengið varanlegar undanþágur frá þeirri stefnubreytingu hjá ESB. Það er mikilvægt að reyna eftir bestu getu að skoða frumgögn ef hægt er. Það er frábært að notast við gervigreindina til að hjálpa þér við að fræðast en fólk verður að gæta sín á að ekki er allt rétt sem kemur frá gervigreindinni og stundum þarf hún jafnvel leiðsögn eða betri skilgreiningu á spurningum. Það gleður mig þó þegar fólk er að kynna sér ESB og hvort það sé vit í því að sækja um aðild að sambandinu. Eina leiðin til að taka skynsama ákvörðun í atkvæðagreiðslunni þann 29. ágúst er að kynna sér vel hvað ESB er og mynda sér skoðun útfrá því. Ég er búinn að gera mitt besta í því og mun segja nei þann 29. ágúst. Höfundur er framkvæmdastjóri.
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun
Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun
Skoðun Reykjavíkurborg pissar í skóinn sinn – og kallar það hagræðingu Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson skrifar
Skoðun Árangursrík stjórnsýsla – Heilsa eldri borgara – nýtum það sem virkar Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Grafið undan faglegu starfi – Skipulagsbreytingar á starfi félagsmiðstöðva frá sjónarhorni starfsmanns Ari Orrason skrifar
Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar
Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar
Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun
Starfsfólk Reykjavíkurborgar er ekki tilraunaverkefni Brynhildur Heiðar- og Ómarsdóttir,Þorkell Heiðarsson Skoðun