Kínverjar ansa lítt gagnrýni frá Bush

Kínversk stjórnvöld segjast ekki sætta sig við að þjóðhöfðingjar annarra landa blandi sér í innanríkismál þeirra. Að öðru leyti hafa þau vart svarað gagnrýni George W. Bush Bandaríkjaforseta á ástandið í mannréttinda­málum þar í landi.

Bush þótti óvenju harðorður í garð Kína í ræðu sem hann flutti í Taílandi í gær, skömmu áður en hann hélt til Kína að fylgjast með opnunarhátíð Ólympíuleikanna í kvöld.

Hann gagnrýndi ástand mannréttindamála, sagði Bandaríkin andvíg þeirri kúgun sem kínversk stjórnvöld beita þegna sína en lýsti jafnframt stuðningi sínum við trúfrelsi, fjölmiðlafrelsi og annað frelsi.

Tímasetningin þótti hentug, bæði fyrir Bush og kínverska ráðamenn. Með því að koma þessari gagnrýni til skila áður en hann kæmi á fund Kínverja tókst Bush að afgreiða málið fyrirfram, svo það þyrfti ekki að flækjast um of fyrir í viðræðum þeirra.

Bush gætti þess einnig að vega upp á móti gagnrýnistóni ræðunnar með því að bera lof á kínversk stjórnvöld, meðal annars fyrir að hafa gert mikilvægar markaðsumbætur og sagðist vonast til þess að frelsi muni aukast í kjölfarið.

„Breytingar í Kína munu verða á þeirra eigin forsendum og í sátt við sögu Kína og hefðir. En breytingarnar munu samt koma," sagði Bush.

„Í dag eru Kína og Bandaríkin vinir," sagði Ma Jianchun, sérfræðingur við stjórnmála- og lögfræðiháskólann í Peking. „Ekki bestu vinir, heldur bara vinir."

Í Nepal og á Indlandi efndu þúsundir útlægra Tíbeta til mótmæla í gær. Í Nepal kom til átaka við lögreglu og voru nærri 600 manns handteknir. Á Indlandi tóku þungvopnaðar hersveitir á móti mótmælendum fyrir utan kínverska sendiráðið í Nýju-Delí.

Í gær birtist einnig hótun á Netinu frá herskáum múslimum í vestanverðu Kína um að framin verði hryðjuverk á Ólympíuleikunum.

Í Bretlandi var aftur á móti tveimur mönnum tekið með fagnaðarlátum í gær þegar þeir komu heim frá Kína, þar sem þeir höfðu verið reknir úr landi fyrir að efna til mótmæla fyrir utan Fuglshreiðrið, helstu Ólympíuhöllina í Peking. Þeir höfðu klifrað upp í ljósastaura og sett upp mótmælaborða sem á stóð: „Frelsið Tíbet."

Annar þeirra, Ian Thom, segir að lögreglan hafi spurt þá í þaula en farið vel með þá áður en þeir voru færðir um borð í flugvél og sendir heim.