J. Edgar Hoover á hælum Laxness

Í nýjasta Mannlífi er fjallað ítarlega um málið og birt grein eftir bandaríska bókmenntafræðinginn Chay Lemoine sem komst yfir skjöl sem sýna að J. Edgar Hoover fylgdist með Halldóri Laxness. Lemoine er mikill áhugamaður um Halldór og skrifaði um hann ritgerð. Hann falaðist eftir gögnum úr skjalasafni FBI en fékk ekki fyrr en eftir að ritgerð hans var prentuð. J. Edgar Hoover var forstjóri Bandarísku alríkislögreglunnar, FBI, og þótti óvæginn og illskeyttur í störfum sínum. Hans er einkum minnst fyrir kommúnistaveiðar sínar í árdaga kaldastríðsins en á þeim árum voru völd hans og áhrif metin svipuð og Bandaríkjaforseta. Embættismaður í bandaríska utanríkisráðuneytinu sendi Hoover bréf í september 1947, merkt trúnaðarmál, þar sem beiðni um rannsókn á tekjum Halldórs af bóksölu í Bandaríkjunum er komið á framfæri. Beiðnin kom upphaflega frá Íslandi, frá Bjarna Benediktssyni sem þá var utanríkisráðherra. Hann og fleiri höfðu grun um að ritlaunin rynnu í sjóði íslenskra kommúnista. Skjölin sýna einnig að rúmum áratug síðar var Hoover tilkynnt um ferðir Halldórs um Bandaríkin. Sjálfstætt fólk eftir Halldór Laxness var gefin út í Bandaríkjunum árið 1946 og seldist í um 430 þúsund eintökum. Eftir að Hoover og aðrir starfsmenn bandarískrar stjórnsýslu hófu athugun á Halldóri þótti útgefanda hans vestra ekki ástæða til að gefa út fleiri verk skáldsins. Líkur eru á að stjórnmálaskoðanir Halldós og afskipti bandarískra yfirvalda af málum hans hafi ráðið þar um. Útgefandinn hafi ekki viljað ögra yfirvöldum. "Þetta staðfestir að Halldór er næstum því ofsóttur fyrir tilstilli íslenskra stjórnvalda sem siga alríkislögreglunni á hann. Og þarna er staðfest, sem reyndar hefur verið ýjað að, að hann hafi verið eltur af bandarískum yfirvöldum. Þarna er staðfesting þess að J. Edgar Hoover er með manninn í stöðugri vöktun," segir Reynir Traustason, ritstjóri Mannlífs.