Sameinuðu þjóðirnar eru mikilvægar 24. febrúar 2005 00:01 Sameinuðu þjóðirnar - Kofi A. Annan Síðastliðið ár hef ég séð á prenti margar árásir á Sameinuðu þjóðirnar. Þetta hefur runnið mér til rifja því ég hef starfað fyrir Sameinuðu þjóðirnar alla ævi. Ég hef hingað til lagt mig allan fram um að sníða af þeim agnúana, að bæta og styrkja samtökin. Ég trúi innilega á mikilvægi hlutverks Sameinuðu þjóðanna og tel að styrkur þeirra gagnist öllu mannkyninu. Þegar flóðaldan olli gereyðileggingu við Indlandshaf, 150 þúsund manns týndu lífi og milljónir manna misstu lífsviðurværi sitt, hafði Bush Bandaríkjaforseti frumkvæði að því að fylkja þjóðum sem höfðu herafla á þessum slóðum. Þetta var hárrétt ákvörðun. Það var mikilvægt að ýta hjálparstarfinu úr vör með skjótum hætti. Viku síðar komu hlutaðeigandi þjóðir saman til fundar í Djakarta til að skipuleggja og samhæfa hjálparstarf. Allir, þar á meðal Bandaríkjamenn, voru á einu máli um Sameinuðu þjóðirnar ættu að taka forystuna í þessum efnum. Hvers vegna? Það voru tvær ástæður. Í fyrsta lagi búa Sameinuðu þjóðirnar yfir nauðsynlegri hæfni. Samhæfingarskrifstofu hjálparstarfs var komið á fót að mínu frumkvæði skömmu eftir að ég tók við embætti árið 1997. Hún er einmitt stofnuð í þessum tilgangi. Í öðru lagi – og það er kannski enn mikilvægara – voru allir tilbúnir að starfa með Sameinuðu þjóðunum: jafnt ríkisstjórnir og þjóðir sem áttu um sárt að binda sem veitendur aðstoðar og hjálparsamtök. Allir viðurkenna að Sameinuðu þjóðirnar séu kjörnar til að gegna forystuhluverki því þær lúta ekki stjórn neinna. Þær eru eign alls heimsins. Annað dæmi um mikilvægi Sameinuðu þjóðanna er erfiðara mál vegna þess hve umdeilt það er pólitískt. Hér á ég við Írak. Það er engum blöðum um það að fletta að margir í báðum fylkingum misstu trú á Sameinuðu þjóðirnar vegna stríðsins í Írak fyrir tveimur árum. Þeir sem studdu hernaðaraðgerðir gegn Saddam Hússein voru vonsviknir yfir því að Öryggisráðið skyldi ekki – að þeirra mati – hafa hugrekki til þess að framfylgja sínum eigin ályktunum. Andstæðingar stríðsins voru gramir yfir því að Sameinuðu þjóðunum tækist ekki að koma í veg fyrir stríð sem þeir töldu óþarft eða ótímabært. Á síðasta ári, þegar bandalag hinna vígfúsu þjóða vildi afhenda bráðabirgðastjórn völdin í Írak var enn á ný leitað til Sameinuðu þjóðanna, í þeirri vissu að ný ríkisstjórn myndi einungis öðlast viðurkenningu sem lögmæt og fullvalda stjórn ef Sameinuðu þjóðirnar ættu hlut að máli. Bæð Írakar og Bandaríkjamenn leituðu á náðir Sameinuðu þjóðanna við skipulagningu kosninganna í Írak í síðasta mánuði og nú stendur fyrir dyrum að semja nýja stjórnarskrá. Hér geta Sameinuðu þjóðirnar orðið að liði og það munu þær gera. Sameinuðu þjóðirnar njóta þess nú að hafa ekki staðið að baki fyrri aðgerðum í Írak og njóta trausts margra Íraka sem verður að virkja í nýrri pólitískri þróun ef friðvænlegt á að vera í landinu. Sameinuðu þjóðirnar geta einungis komið að gagni ef þær eru sjálfstæðar. Þær eru einskis virði ef þær eru framlenging af utanríkisstefnu Bandaríkjanna. Vissulega eru Sameinuðu þjóðirnar ekki fullkomnar jafnvel þótt ýmsar ásakanir á hendur þeim hafi verið verulega ýktar. Bráðabirgðaskýrsla Paul Volcker hefur varpað ljósi á "olíu fyrir mat"-áætlunina. Ég er staðráðinn í því að beita mér fyrir þeim stjórnunarumbótum sem skýrsla herra Volcker kallar á, í samvinnu við aðildarríkin. Kynferðisafbrot og misnotkun ungmenna sem friðargæsluliðar Sameinuðu þjóðanna gerðust sekir um í Lýðveldinu Kongó og fleiri Afríkuríkjum eru enn verra reiðarslag. Aðalskrifstofa Sameinuðu þjóðanna og aðildarríkin hafa áttað sig of seint á því hve mikið vandamál var á ferðinni og bregðast við því og refsa hinum seku. Við höfum hafist handa og ég er ákveðinn í að ljúka því verki. Sameinuðu þjóðirnar munu ekki þrífast á tuttugustu og fyrstu öldinni nema venjulegu fólki um allan heim finnist að þær séu að gera eitthvað fyrir það sjálft. Okkur verður að takast að snúa við blaðinu í baráttunni við sjúkdóma og hungur, rétt eins og í baráttunni við hryðjuverk, útbreiðslu gereyðingarvopna og glæpi. Áríðandi er að Öryggisráðið taki ákvarðanir um að binda enda á viðbjóðslega glæpi sem framdir eru í Darfur og að láta hina seku svara til saka á alþjóðavettvangi. Í septembermánuði gefst okkur tækifæri á að gera Sameinuðu þjóðirnar gagnlegri fyrir öll aðildarríkin. Þjóðarleiðtogar koma þá saman til fundar í New York. Þar mun ég leggja fram djarfar en framkvæmanlegar tillögur til að bæta starfsemi Sameinuðu þjóðanna og gera heiminn réttlátari og öruggari. Höfundur er framkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgason Skoðun Við eigum að þora að sjá hvað aðildarsamningur gæti falið í sér Halldóra Sigríður Sveinsdóttir Skoðun Þegar sumarnámskeið eru ekki raunhæfur valkostur Aldís Sif Bjarnhéðinsdóttir Skoðun Það sem AGS tilgreindi en Dagur dregur ekki fram Sveinn Óskar Sigurðsson Skoðun Universities should not punish students for bureaucratic incompetence Colin Fisher Skoðun Samningsmarkmið Haukur Eggertsson Skoðun Tækifæri sem kemur ekki aftur Árni Gunnarsson Skoðun Hver er raunverulega ógnin við fullveldi Íslands? Vangaveltur um Evrópusambandið og framtíð okkar Már Másson Skoðun Sóknarfæri í fullvinnslu - Hvers vegna ESB-aðild gæti opnað nýjar dyr Halldór Jörgen Olesen Skoðun Evrópa eða Bandaríkin? Snorri Ásmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Engar varnir gegn dýrasjúkdómum – Óafturkræft slys Halldór Runólfsson skrifar Skoðun Við eigum að þora að sjá hvað aðildarsamningur gæti falið í sér Halldóra Sigríður Sveinsdóttir skrifar Skoðun Veljum að vita meira Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Tækifæri sem kemur ekki aftur Árni Gunnarsson skrifar Skoðun Hættum að giska: Fáum svörin á borðið Stefán Pettersson skrifar Skoðun Það sem AGS tilgreindi en Dagur dregur ekki fram Sveinn Óskar Sigurðsson skrifar Skoðun Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgason skrifar Skoðun Universities should not punish students for bureaucratic incompetence Colin Fisher skrifar Skoðun Samningsmarkmið Haukur Eggertsson skrifar Skoðun Hver er raunverulega ógnin við fullveldi Íslands? Vangaveltur um Evrópusambandið og framtíð okkar Már Másson skrifar Skoðun Lækkum álögur og afnemum byggingarrétt af atvinnulóðum Bragi Bjarnason skrifar Skoðun Sóknarfæri í fullvinnslu - Hvers vegna ESB-aðild gæti opnað nýjar dyr Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Beðið eftir Godot? 83 dagar, 179 tölvupóstar Einar Bárðarson skrifar Skoðun Evrópa eða Bandaríkin? Snorri Ásmundsson skrifar Skoðun Þegar sumarnámskeið eru ekki raunhæfur valkostur Aldís Sif Bjarnhéðinsdóttir skrifar Skoðun Já til að sjá er af og frá Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Ísland er í 1. sæti heims á lífskjaravísitölu SÞ - yrði hagur okkar raunverulega betri innan ESB? Elísabet Gísladóttir skrifar Skoðun Nýtt mat AGS á upptöku evru fyrir Ísland Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun „Þúsund þorskar á færibandinu...“ Óli Rúnar Ástþórsson skrifar Skoðun Sjá hvað? Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Geðþóttaákvörðun barna- og menntamálaráðherra? Kristín Björnsdóttir skrifar Skoðun Til hvers erum við að breyta námsmatinu? Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Komstu ekki með afmælisgjöf? Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Sleggjudómar ráðherra Sveinn Óskar Sigurðsson skrifar Skoðun Smæðin er samnefnarinn Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Dauði eða upprisa Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Þjóðin á síðasta orðið Erna Kaaber skrifar Skoðun Vangaveltur um ESB, smáríki og Sviss Matthías Arngrímsson skrifar Skoðun Ísland hefur borgað meira í vexti en Grikkland og Ítalía síðustu 25 ár Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hernaðarástand í Fannborg Tryggvi Felixson skrifar Sjá meira
Sameinuðu þjóðirnar - Kofi A. Annan Síðastliðið ár hef ég séð á prenti margar árásir á Sameinuðu þjóðirnar. Þetta hefur runnið mér til rifja því ég hef starfað fyrir Sameinuðu þjóðirnar alla ævi. Ég hef hingað til lagt mig allan fram um að sníða af þeim agnúana, að bæta og styrkja samtökin. Ég trúi innilega á mikilvægi hlutverks Sameinuðu þjóðanna og tel að styrkur þeirra gagnist öllu mannkyninu. Þegar flóðaldan olli gereyðileggingu við Indlandshaf, 150 þúsund manns týndu lífi og milljónir manna misstu lífsviðurværi sitt, hafði Bush Bandaríkjaforseti frumkvæði að því að fylkja þjóðum sem höfðu herafla á þessum slóðum. Þetta var hárrétt ákvörðun. Það var mikilvægt að ýta hjálparstarfinu úr vör með skjótum hætti. Viku síðar komu hlutaðeigandi þjóðir saman til fundar í Djakarta til að skipuleggja og samhæfa hjálparstarf. Allir, þar á meðal Bandaríkjamenn, voru á einu máli um Sameinuðu þjóðirnar ættu að taka forystuna í þessum efnum. Hvers vegna? Það voru tvær ástæður. Í fyrsta lagi búa Sameinuðu þjóðirnar yfir nauðsynlegri hæfni. Samhæfingarskrifstofu hjálparstarfs var komið á fót að mínu frumkvæði skömmu eftir að ég tók við embætti árið 1997. Hún er einmitt stofnuð í þessum tilgangi. Í öðru lagi – og það er kannski enn mikilvægara – voru allir tilbúnir að starfa með Sameinuðu þjóðunum: jafnt ríkisstjórnir og þjóðir sem áttu um sárt að binda sem veitendur aðstoðar og hjálparsamtök. Allir viðurkenna að Sameinuðu þjóðirnar séu kjörnar til að gegna forystuhluverki því þær lúta ekki stjórn neinna. Þær eru eign alls heimsins. Annað dæmi um mikilvægi Sameinuðu þjóðanna er erfiðara mál vegna þess hve umdeilt það er pólitískt. Hér á ég við Írak. Það er engum blöðum um það að fletta að margir í báðum fylkingum misstu trú á Sameinuðu þjóðirnar vegna stríðsins í Írak fyrir tveimur árum. Þeir sem studdu hernaðaraðgerðir gegn Saddam Hússein voru vonsviknir yfir því að Öryggisráðið skyldi ekki – að þeirra mati – hafa hugrekki til þess að framfylgja sínum eigin ályktunum. Andstæðingar stríðsins voru gramir yfir því að Sameinuðu þjóðunum tækist ekki að koma í veg fyrir stríð sem þeir töldu óþarft eða ótímabært. Á síðasta ári, þegar bandalag hinna vígfúsu þjóða vildi afhenda bráðabirgðastjórn völdin í Írak var enn á ný leitað til Sameinuðu þjóðanna, í þeirri vissu að ný ríkisstjórn myndi einungis öðlast viðurkenningu sem lögmæt og fullvalda stjórn ef Sameinuðu þjóðirnar ættu hlut að máli. Bæð Írakar og Bandaríkjamenn leituðu á náðir Sameinuðu þjóðanna við skipulagningu kosninganna í Írak í síðasta mánuði og nú stendur fyrir dyrum að semja nýja stjórnarskrá. Hér geta Sameinuðu þjóðirnar orðið að liði og það munu þær gera. Sameinuðu þjóðirnar njóta þess nú að hafa ekki staðið að baki fyrri aðgerðum í Írak og njóta trausts margra Íraka sem verður að virkja í nýrri pólitískri þróun ef friðvænlegt á að vera í landinu. Sameinuðu þjóðirnar geta einungis komið að gagni ef þær eru sjálfstæðar. Þær eru einskis virði ef þær eru framlenging af utanríkisstefnu Bandaríkjanna. Vissulega eru Sameinuðu þjóðirnar ekki fullkomnar jafnvel þótt ýmsar ásakanir á hendur þeim hafi verið verulega ýktar. Bráðabirgðaskýrsla Paul Volcker hefur varpað ljósi á "olíu fyrir mat"-áætlunina. Ég er staðráðinn í því að beita mér fyrir þeim stjórnunarumbótum sem skýrsla herra Volcker kallar á, í samvinnu við aðildarríkin. Kynferðisafbrot og misnotkun ungmenna sem friðargæsluliðar Sameinuðu þjóðanna gerðust sekir um í Lýðveldinu Kongó og fleiri Afríkuríkjum eru enn verra reiðarslag. Aðalskrifstofa Sameinuðu þjóðanna og aðildarríkin hafa áttað sig of seint á því hve mikið vandamál var á ferðinni og bregðast við því og refsa hinum seku. Við höfum hafist handa og ég er ákveðinn í að ljúka því verki. Sameinuðu þjóðirnar munu ekki þrífast á tuttugustu og fyrstu öldinni nema venjulegu fólki um allan heim finnist að þær séu að gera eitthvað fyrir það sjálft. Okkur verður að takast að snúa við blaðinu í baráttunni við sjúkdóma og hungur, rétt eins og í baráttunni við hryðjuverk, útbreiðslu gereyðingarvopna og glæpi. Áríðandi er að Öryggisráðið taki ákvarðanir um að binda enda á viðbjóðslega glæpi sem framdir eru í Darfur og að láta hina seku svara til saka á alþjóðavettvangi. Í septembermánuði gefst okkur tækifæri á að gera Sameinuðu þjóðirnar gagnlegri fyrir öll aðildarríkin. Þjóðarleiðtogar koma þá saman til fundar í New York. Þar mun ég leggja fram djarfar en framkvæmanlegar tillögur til að bæta starfsemi Sameinuðu þjóðanna og gera heiminn réttlátari og öruggari. Höfundur er framkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna.
Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgason Skoðun
Við eigum að þora að sjá hvað aðildarsamningur gæti falið í sér Halldóra Sigríður Sveinsdóttir Skoðun
Hver er raunverulega ógnin við fullveldi Íslands? Vangaveltur um Evrópusambandið og framtíð okkar Már Másson Skoðun
Skoðun Við eigum að þora að sjá hvað aðildarsamningur gæti falið í sér Halldóra Sigríður Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgason skrifar
Skoðun Hver er raunverulega ógnin við fullveldi Íslands? Vangaveltur um Evrópusambandið og framtíð okkar Már Másson skrifar
Skoðun Sóknarfæri í fullvinnslu - Hvers vegna ESB-aðild gæti opnað nýjar dyr Halldór Jörgen Olesen skrifar
Skoðun Ísland er í 1. sæti heims á lífskjaravísitölu SÞ - yrði hagur okkar raunverulega betri innan ESB? Elísabet Gísladóttir skrifar
Skoðun Ísland hefur borgað meira í vexti en Grikkland og Ítalía síðustu 25 ár Egill Almar Ágústsson skrifar
Seðlabankinn uppfærði matið: Það nýja hentar ekki sögunni sem stjórnvöld vilja segja Jón Helgason Skoðun
Við eigum að þora að sjá hvað aðildarsamningur gæti falið í sér Halldóra Sigríður Sveinsdóttir Skoðun
Hver er raunverulega ógnin við fullveldi Íslands? Vangaveltur um Evrópusambandið og framtíð okkar Már Másson Skoðun