Öryggisleysið á Íslandi

Varnir Íslands - Gunnar Karlsson prófessor Laugardaginn 27. nóvember síðastliðinn sögðu dagblöðin frá því að sendiráð Bandaríkjanna hefði látið koma fyrir steinkerum framan við hús sitt við Laufásveg til að verjast sprengjutilræði. Að sögn sendiráðsins var þetta gert í samræmi við hertar öryggiskröfur við bandarísk sendiráð um allan heim. Íbúar við Laufásveg hafa mótmælt þessari framkvæmd, og í Fréttablaðinu var haft eftir Erlingi Gíslasyni leikara að nærtækara væri að gera öryggisráðstafanir í þágu annarra íbúa við götuna. Líka kom fram að þrásinnis hefur verið farið fram á að sendiráðið yrði flutt og sett niður einhvers staðar utan íbúðarhverfis, en staðið hefur á fjárveitingum frá stórveldinu. Þeir sem hafa átt leið um Laufásveg síðustu árin vita líka að götunni hefur verið lokað í austurendann, og það var gert í verndarskyni við sendiráðið að sögn Morgunblaðsins. Sjálfsagt var ætlunin að reyna að tryggja að þeir sem kæmu akandi vestan að og gerðu sprengjuárás á sendiráðshúsið gætu ekki ekið viðstöðulaust áfram og komist undan áður en tóm gæfist til að skjóta þá. Sendiráð Bandaríkjanna hefur því skapað nokkurs konar hernaðarástand við þessa einkar friðsamlegu og vingjarnlegu íbúðargötu í Þingholtunum. Fyrir nokkrum vikum voru bandarískir borgarar á Norðurlöndum varaðir sérstaklega við yfirvofandi árás. Til hennar kom sem betur fer ekki, en hér kemur nákvæmlega það sama í ljós og í Þingholtunum í Reykjavík. Allt bandarískt telst vera í sérstakri lífshættu. Þetta er dapurleg staðreynd fyrir mesta herveldi veraldar. En þannig gengur það stundum til í heiminum: þeir sterkustu reynast viðkvæmastir, og drambið er falli næst. Valdahroki bandarískra stjórnvalda hefur gert ríki þeirra svo illa þokkað að jafnvel friðsömustu þegnar þess og meinlausustu stofnanir hvar sem er um heiminn eru talin þurfa sérstaka vernd og aðgæslu. Að sjálfsögðu vitum við aldrei hver er í raunverulegri hættu og hver ekki. En í öryggismálum getum við ekki gert betur en að reyna að beita skynseminni, og með hana að tæki verður ekki dregin af þessu önnur ályktun en sú að bandaríska herstöðin á Keflavíkurflugvelli sé sá staður á Íslandi sem sé í mestri árásarhættu. Þess vegna hlýtur að fylgja því nokkur hætta fyrir Íslendinga að eiga helsta farþegaflugvöll sinn inni í herstöðinni. Það er andvaraleysi af íslenskum stjórnvöldum að bregðast ekki við þessu og nota það tækifæri sem nú virðist gefast til að leggja herstöðina niður og losna við bandaríska nærveru af Keflavíkurflugvelli. Það er þröngsýni og skammsýni að stefna farþegaflugi okkar í hættu, þótt vonandi sé hún ekki mikil, fyrir það smáræði að Bandaríkjaher sjái um að bræða ís og halda við malbiki á flugbrautum vallarins. Það er ekkert víst að tækifærið til að losna við Bandaríkjaher af flugvallarsvæðinu standi um alla framtíð. Valdahroki bandarískra stjórnvalda getur vaxið í þá áttina að þeim finnist nauðsynlegt að hafa aðstöðu til að beita ofbeldi á hverju útskeri heimsins þar sem þau eiga kost á því. Ef til vill er okkur Íslendingum að gefast einstakt tækifæri einmitt nú, ef við þekkjum okkar vitjunartíma.