Um svikinn eiðstaf 14. júlí 2004 00:01 Stjórnarskráin - Magnús Þór Hafsteinsson "Ég undirritaður sem kosinn er þingmaður til Alþingis Íslendinga heiti því að viðlögðum drengskap mínum og heiðri að halda stjórnarskrá landsins." Þennan eiðstaf skrifa allir þingmenn undir með eigin hendi og í viðurvist þingheims, þegar þeir taka sæti á Alþingi í fyrsta sinn. Þennan eið má alþingismaður aldrei svíkja. Það sem ríkisstjórnarliðar reyna nú að gera með því að synja þjóðinni um þjóðaratkvæðagreiðslu um fjölmiðlalögin, er ekkert annað en brot á stjórnarskránni. Hún kveður mjög skýrt á um hvað beri að gera ef forseti lýðveldisins neitar að skrifa undir lög frá Alþingi og vísar þeim í staðinn til þjóðarinnar. Grein 26 hljóðar meðal annars svo:"Nú synjar forseti lagafrumvarpi staðfestingar, og fær það þó engu að síður lagagildi, en leggja skal það þá svo fljótt sem kostur er undir atkvæði allra kosningarbærra manna í landinu til samþykktar eða synjunar með leynilegri atkvæðagreiðslu. Lögin falla úr gildi, ef samþykkis er synjað, en ella halda þau gildi sínu". Þetta ákvæði er mjög skýrt og hafið yfir allan vafa. Fólk þarf ekki að vera sprenglærðir lögfræðingar til að skilja þennan texta. Synji forseti því að staðfesta lög þá SKULU þau eins fljótt og hægt er í þjóðaratkvæðagreiðslu þar sem allir þegnar með kosningarrétt hafi kost á þátttöku. Undanfarið höfum við hvað eftir annað orðið vitni að því hvernig forkólfar stjórnarflokkanna hafa talað með lítilsvirðingu um helgustu löggjöf lýðveldisins sem er stjórnarskráin. Þeir virðast búnir að gleyma þeim drengskapareið sem þeir skrifuðu undir þegar þeir settust á Alþingi Íslendinga í fyrsta sinn. Stjórnarliðar með formenn beggja stjórnarflokka í fararbroddi voga sér að fullyrða að skýr ákvæði stjórnarskrár sem staðið hafa óhreyfð í 60 ár, séu nú allt í einu vafasöm og þar af leiðandi ekki marktæk. Þeir ýja að því í fjölmiðlum og meira að segja í ræðustól Alþingis, að þeir heiðursmenn sem sátu á þingi veturinn 1943-1944, hafi verið einhverjir bögubósar í lagasmíð sem vissu ekki hvað þeir voru að gera þegar þeir voru að semja stjórnarskrá fyrir þjóðina. Þetta er alrangt. Það er nóg að lesa ræður þingmanna frá þessum tíma til að sjá að þessir feður lýðveldisins og höfundar stjórnarskrárinnar gerðu sér fulla grein fyrir því hvað þeir voru að gera. Málskotsréttur forseta lýðveldisins og valdsvið hans var rætt í þaula af þáverandi þingmönnum. Þeir veittu forseta það vald að skjóta lögum til þjóðaratkvæðagreiðslu, þar sem einfaldur meirihluti þeirra sem greiddu atkvæði réði því hvort lög tækju endanlegt gildi eða ekki. Því miður er það svo að Alþingistíðindi frá árinu 1944 eru illa aðgengileg fyrir almenning. Ég tók mig því til og vélritaði upp umræður þingmanna um þessi efnisatriði stjórnarskrárinnar frá því fyrir 60 árum, og hef nú lagt út á vefsíðu Frjálslynda flokksins: xf.is. Hvet ég alla þá sem vilja kynna sér hvað vakti fyrir höfundum stjórnarskrárinnar þegar þeir sömdu 26. grein hennar, að lesa hvað þessir þingmenn sögðu. Það skiptir mjög miklu máli nú, þegar forystusveitir ríkisstjórnarflokkanna reyna hvað þær geta til að rangtúlka stjórnarskrána og rugla þjóðina í ríminu varðandi framkvæmd á skýrum ákvæðum hennar. Síðan má spyrja hvort stjórnlagakreppa sú sem ríkisstjórnarflokkarnir eru nú vísvitandi að leiða yfir þjóðina sé í raun ekki refsiverð fyrir dómsólum? Tíminn mun leiða það í ljós. Benda má á að til eru lög um ráðherraábyrgð frá 1963, þar sem hægt er að dæma ráðherra ef hann hefur "annaðhvort af ásetningi eða stórkostlegu hirðuleysi farið í bága við stjórnarskrá lýðveldisins". Brot varða embættismissi, fésektum eða allt að tveggja ára fangelsi. Gjörningur sá sem stjórnaflokkarnir reyna nú að fremja á stjórnskipan lýðveldisins hefur í raun ekkert með pólitíska flokkadrætti að gera. Hér er tekist á um grundvallaratriði. Vinnubrögð þau sem Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur viðhafa nú, stangast á við allt sem sannir lýðræðissinnar, hvar í flokki sem þeir eru, hljóta að trúað á. Við öll, sem trúum á lýðræðið, eigum að mótmæla af öllu afli. Ég, sem alþingismaður sem hef undirritað eið að stjórnarskrá, mun aldrei samþykkj Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið „Ég er bara að vera hreinskilinn“ Sigurður Árni Reynisson Skoðun Loddaralist í aðdraganda 29. ágúst Daði Freyr Ólafsson Skoðun Lífsgæði og samheldni íslenskrar þjóðar Bjarni Herrera Skoðun Norðmenn eru farnir að horfa á okkur Baldur Johnsen Skoðun Kostnaður og ávinningur af ESB-aðild – um 15-faldur miðað við brúttóframlag og 30-faldur miðað við nettóframlag Baldur Pétursson Skoðun Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir Skoðun Halldór 15.08.2026 Halldór Meira en bara reglur og byrðar Jóna Þórey Pétursdóttir Skoðun Dánaraðstoð án laga, en ekki án veruleika Ingrid Kuhlman Skoðun Um skuldir – og þakkarskuldir Jón Baldvin Hannibalsson Skoðun Skoðun Skoðun Þegar kennivald kemur í stað raka Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisbaráttan hættir aldrei Anton Kristinn Guðmundsson skrifar Skoðun Kostnaður og ávinningur af ESB-aðild – um 15-faldur miðað við brúttóframlag og 30-faldur miðað við nettóframlag Baldur Pétursson skrifar Skoðun „Ég er bara að vera hreinskilinn“ Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Lífsgæði og samheldni íslenskrar þjóðar Bjarni Herrera skrifar Skoðun Loddaralist í aðdraganda 29. ágúst Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Norðmenn eru farnir að horfa á okkur Baldur Johnsen skrifar Skoðun Dánaraðstoð án laga, en ekki án veruleika Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Meira en bara reglur og byrðar Jóna Þórey Pétursdóttir skrifar Skoðun Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Eftir almyrkvann – þakklæti og stolt Gerður B. Sveinsdóttir skrifar Skoðun Erum við að fóðra glæpaheiminn og bótakerfin? Davíð Bergmann skrifar Skoðun „Voðalega er hún Anna orðin erfið“ Helena Jónsdóttir skrifar Skoðun Um skuldir – og þakkarskuldir Jón Baldvin Hannibalsson skrifar Skoðun Hver á hugmyndina um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hugsum og spyrjum saman – Hvað þjónar Íslandi best til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Árangur íslenskra stjórnmálamanna Steinn Kári Ragnarsson skrifar Skoðun Já, vegna allra Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun Brandari dagsins Einar Helgason skrifar Skoðun Það sem aldrei hefur gerst getur hæglega gerst aftur! Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hver er raunveruleg hætta fyrir íslenskar veiðiheimildir við ESB-aðild? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Af hverju sjómenn mættu mögulega segja „já“ Kjartan Jónsson skrifar Skoðun Vélin verður sífellt klárari. En ekkert greindari. Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Ég ætlaði bara að reyna skilja hvað ég væri að kjósa um Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Um fullveldi og framsal þess Axel Kristinsson skrifar Skoðun Ævilangt ástarsamband við bláber Björg Árnadóttir skrifar Skoðun Engar varnir gegn dýrasjúkdómum – Óafturkræft slys Halldór Runólfsson skrifar Skoðun Við eigum að þora að sjá hvað aðildarsamningur gæti falið í sér Halldóra Sigríður Sveinsdóttir skrifar Skoðun Veljum að vita meira Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Tækifæri sem kemur ekki aftur Árni Gunnarsson skrifar Sjá meira
Stjórnarskráin - Magnús Þór Hafsteinsson "Ég undirritaður sem kosinn er þingmaður til Alþingis Íslendinga heiti því að viðlögðum drengskap mínum og heiðri að halda stjórnarskrá landsins." Þennan eiðstaf skrifa allir þingmenn undir með eigin hendi og í viðurvist þingheims, þegar þeir taka sæti á Alþingi í fyrsta sinn. Þennan eið má alþingismaður aldrei svíkja. Það sem ríkisstjórnarliðar reyna nú að gera með því að synja þjóðinni um þjóðaratkvæðagreiðslu um fjölmiðlalögin, er ekkert annað en brot á stjórnarskránni. Hún kveður mjög skýrt á um hvað beri að gera ef forseti lýðveldisins neitar að skrifa undir lög frá Alþingi og vísar þeim í staðinn til þjóðarinnar. Grein 26 hljóðar meðal annars svo:"Nú synjar forseti lagafrumvarpi staðfestingar, og fær það þó engu að síður lagagildi, en leggja skal það þá svo fljótt sem kostur er undir atkvæði allra kosningarbærra manna í landinu til samþykktar eða synjunar með leynilegri atkvæðagreiðslu. Lögin falla úr gildi, ef samþykkis er synjað, en ella halda þau gildi sínu". Þetta ákvæði er mjög skýrt og hafið yfir allan vafa. Fólk þarf ekki að vera sprenglærðir lögfræðingar til að skilja þennan texta. Synji forseti því að staðfesta lög þá SKULU þau eins fljótt og hægt er í þjóðaratkvæðagreiðslu þar sem allir þegnar með kosningarrétt hafi kost á þátttöku. Undanfarið höfum við hvað eftir annað orðið vitni að því hvernig forkólfar stjórnarflokkanna hafa talað með lítilsvirðingu um helgustu löggjöf lýðveldisins sem er stjórnarskráin. Þeir virðast búnir að gleyma þeim drengskapareið sem þeir skrifuðu undir þegar þeir settust á Alþingi Íslendinga í fyrsta sinn. Stjórnarliðar með formenn beggja stjórnarflokka í fararbroddi voga sér að fullyrða að skýr ákvæði stjórnarskrár sem staðið hafa óhreyfð í 60 ár, séu nú allt í einu vafasöm og þar af leiðandi ekki marktæk. Þeir ýja að því í fjölmiðlum og meira að segja í ræðustól Alþingis, að þeir heiðursmenn sem sátu á þingi veturinn 1943-1944, hafi verið einhverjir bögubósar í lagasmíð sem vissu ekki hvað þeir voru að gera þegar þeir voru að semja stjórnarskrá fyrir þjóðina. Þetta er alrangt. Það er nóg að lesa ræður þingmanna frá þessum tíma til að sjá að þessir feður lýðveldisins og höfundar stjórnarskrárinnar gerðu sér fulla grein fyrir því hvað þeir voru að gera. Málskotsréttur forseta lýðveldisins og valdsvið hans var rætt í þaula af þáverandi þingmönnum. Þeir veittu forseta það vald að skjóta lögum til þjóðaratkvæðagreiðslu, þar sem einfaldur meirihluti þeirra sem greiddu atkvæði réði því hvort lög tækju endanlegt gildi eða ekki. Því miður er það svo að Alþingistíðindi frá árinu 1944 eru illa aðgengileg fyrir almenning. Ég tók mig því til og vélritaði upp umræður þingmanna um þessi efnisatriði stjórnarskrárinnar frá því fyrir 60 árum, og hef nú lagt út á vefsíðu Frjálslynda flokksins: xf.is. Hvet ég alla þá sem vilja kynna sér hvað vakti fyrir höfundum stjórnarskrárinnar þegar þeir sömdu 26. grein hennar, að lesa hvað þessir þingmenn sögðu. Það skiptir mjög miklu máli nú, þegar forystusveitir ríkisstjórnarflokkanna reyna hvað þær geta til að rangtúlka stjórnarskrána og rugla þjóðina í ríminu varðandi framkvæmd á skýrum ákvæðum hennar. Síðan má spyrja hvort stjórnlagakreppa sú sem ríkisstjórnarflokkarnir eru nú vísvitandi að leiða yfir þjóðina sé í raun ekki refsiverð fyrir dómsólum? Tíminn mun leiða það í ljós. Benda má á að til eru lög um ráðherraábyrgð frá 1963, þar sem hægt er að dæma ráðherra ef hann hefur "annaðhvort af ásetningi eða stórkostlegu hirðuleysi farið í bága við stjórnarskrá lýðveldisins". Brot varða embættismissi, fésektum eða allt að tveggja ára fangelsi. Gjörningur sá sem stjórnaflokkarnir reyna nú að fremja á stjórnskipan lýðveldisins hefur í raun ekkert með pólitíska flokkadrætti að gera. Hér er tekist á um grundvallaratriði. Vinnubrögð þau sem Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur viðhafa nú, stangast á við allt sem sannir lýðræðissinnar, hvar í flokki sem þeir eru, hljóta að trúað á. Við öll, sem trúum á lýðræðið, eigum að mótmæla af öllu afli. Ég, sem alþingismaður sem hef undirritað eið að stjórnarskrá, mun aldrei samþykkj
Kostnaður og ávinningur af ESB-aðild – um 15-faldur miðað við brúttóframlag og 30-faldur miðað við nettóframlag Baldur Pétursson Skoðun
Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir Skoðun
Skoðun Kostnaður og ávinningur af ESB-aðild – um 15-faldur miðað við brúttóframlag og 30-faldur miðað við nettóframlag Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Hver á hugmyndina um tvöfalda þjóðaratkvæðagreiðslu? Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Hugsum og spyrjum saman – Hvað þjónar Íslandi best til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Hver er raunveruleg hætta fyrir íslenskar veiðiheimildir við ESB-aðild? Þórir Garðarsson skrifar
Skoðun Við eigum að þora að sjá hvað aðildarsamningur gæti falið í sér Halldóra Sigríður Sveinsdóttir skrifar
Kostnaður og ávinningur af ESB-aðild – um 15-faldur miðað við brúttóframlag og 30-faldur miðað við nettóframlag Baldur Pétursson Skoðun
Þegar fyrrverandi forseti stjórnlagadómstóls stærsta hagkerfis Evrópu varar við því að ríkið sé komið að vendipunkti er ástæða til að hlusta Erna Bjarnadóttir Skoðun