Um svikinn eiðstaf 14. júlí 2004 00:01 Stjórnarskráin - Magnús Þór Hafsteinsson "Ég undirritaður sem kosinn er þingmaður til Alþingis Íslendinga heiti því að viðlögðum drengskap mínum og heiðri að halda stjórnarskrá landsins." Þennan eiðstaf skrifa allir þingmenn undir með eigin hendi og í viðurvist þingheims, þegar þeir taka sæti á Alþingi í fyrsta sinn. Þennan eið má alþingismaður aldrei svíkja. Það sem ríkisstjórnarliðar reyna nú að gera með því að synja þjóðinni um þjóðaratkvæðagreiðslu um fjölmiðlalögin, er ekkert annað en brot á stjórnarskránni. Hún kveður mjög skýrt á um hvað beri að gera ef forseti lýðveldisins neitar að skrifa undir lög frá Alþingi og vísar þeim í staðinn til þjóðarinnar. Grein 26 hljóðar meðal annars svo:"Nú synjar forseti lagafrumvarpi staðfestingar, og fær það þó engu að síður lagagildi, en leggja skal það þá svo fljótt sem kostur er undir atkvæði allra kosningarbærra manna í landinu til samþykktar eða synjunar með leynilegri atkvæðagreiðslu. Lögin falla úr gildi, ef samþykkis er synjað, en ella halda þau gildi sínu". Þetta ákvæði er mjög skýrt og hafið yfir allan vafa. Fólk þarf ekki að vera sprenglærðir lögfræðingar til að skilja þennan texta. Synji forseti því að staðfesta lög þá SKULU þau eins fljótt og hægt er í þjóðaratkvæðagreiðslu þar sem allir þegnar með kosningarrétt hafi kost á þátttöku. Undanfarið höfum við hvað eftir annað orðið vitni að því hvernig forkólfar stjórnarflokkanna hafa talað með lítilsvirðingu um helgustu löggjöf lýðveldisins sem er stjórnarskráin. Þeir virðast búnir að gleyma þeim drengskapareið sem þeir skrifuðu undir þegar þeir settust á Alþingi Íslendinga í fyrsta sinn. Stjórnarliðar með formenn beggja stjórnarflokka í fararbroddi voga sér að fullyrða að skýr ákvæði stjórnarskrár sem staðið hafa óhreyfð í 60 ár, séu nú allt í einu vafasöm og þar af leiðandi ekki marktæk. Þeir ýja að því í fjölmiðlum og meira að segja í ræðustól Alþingis, að þeir heiðursmenn sem sátu á þingi veturinn 1943-1944, hafi verið einhverjir bögubósar í lagasmíð sem vissu ekki hvað þeir voru að gera þegar þeir voru að semja stjórnarskrá fyrir þjóðina. Þetta er alrangt. Það er nóg að lesa ræður þingmanna frá þessum tíma til að sjá að þessir feður lýðveldisins og höfundar stjórnarskrárinnar gerðu sér fulla grein fyrir því hvað þeir voru að gera. Málskotsréttur forseta lýðveldisins og valdsvið hans var rætt í þaula af þáverandi þingmönnum. Þeir veittu forseta það vald að skjóta lögum til þjóðaratkvæðagreiðslu, þar sem einfaldur meirihluti þeirra sem greiddu atkvæði réði því hvort lög tækju endanlegt gildi eða ekki. Því miður er það svo að Alþingistíðindi frá árinu 1944 eru illa aðgengileg fyrir almenning. Ég tók mig því til og vélritaði upp umræður þingmanna um þessi efnisatriði stjórnarskrárinnar frá því fyrir 60 árum, og hef nú lagt út á vefsíðu Frjálslynda flokksins: xf.is. Hvet ég alla þá sem vilja kynna sér hvað vakti fyrir höfundum stjórnarskrárinnar þegar þeir sömdu 26. grein hennar, að lesa hvað þessir þingmenn sögðu. Það skiptir mjög miklu máli nú, þegar forystusveitir ríkisstjórnarflokkanna reyna hvað þær geta til að rangtúlka stjórnarskrána og rugla þjóðina í ríminu varðandi framkvæmd á skýrum ákvæðum hennar. Síðan má spyrja hvort stjórnlagakreppa sú sem ríkisstjórnarflokkarnir eru nú vísvitandi að leiða yfir þjóðina sé í raun ekki refsiverð fyrir dómsólum? Tíminn mun leiða það í ljós. Benda má á að til eru lög um ráðherraábyrgð frá 1963, þar sem hægt er að dæma ráðherra ef hann hefur "annaðhvort af ásetningi eða stórkostlegu hirðuleysi farið í bága við stjórnarskrá lýðveldisins". Brot varða embættismissi, fésektum eða allt að tveggja ára fangelsi. Gjörningur sá sem stjórnaflokkarnir reyna nú að fremja á stjórnskipan lýðveldisins hefur í raun ekkert með pólitíska flokkadrætti að gera. Hér er tekist á um grundvallaratriði. Vinnubrögð þau sem Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur viðhafa nú, stangast á við allt sem sannir lýðræðissinnar, hvar í flokki sem þeir eru, hljóta að trúað á. Við öll, sem trúum á lýðræðið, eigum að mótmæla af öllu afli. Ég, sem alþingismaður sem hef undirritað eið að stjórnarskrá, mun aldrei samþykkj Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Ég ætlaði mér aldrei að verða leikskólakennari Ásta Möller Sívertsen Skoðun Popúlismi formanns VR Sólveig Anna Jónsdóttir Skoðun Dónaskapur Reykjavíkurborgar Lárus Blöndal Sigurðsson Skoðun Ísland á krossgötum: Er kominn tími til að velja öryggi fram yfir óvissu? Sigurður Sigurðsson Skoðun Íslensk orka er svarið við olíukrísunni Jóhann Páll Jóhannsson Skoðun Ég kann að skipta um bleyju og ætti því að fá starfsleyfi sem leikskólakennari Rakel Linda Kristjánsdóttir Skoðun #ÉGLOFA að láta ekki allt brenna til kaldra kola Alfa Jóhannsdóttir Skoðun Öryggi í skipulagi – nauðsynleg uppfærsla Böðvar Tómasson Skoðun Andrésarleikarnir 50 ára – hálf öld af gleði, samheldni og skíðaarfleifð Ásthildur Sturludóttir Skoðun Göngum til góðs fyrir íslenska náttúru Jóna Bjarnadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Börn án verndar: ofbeldi milli systkina sem fellur á milli kerfa Þórdís Bjarnleifsdóttir skrifar Skoðun Íslensk ofbeldismenning og réttarríkið Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Lykill að jöfnum tækifærum Isabel Alejandra Diaz skrifar Skoðun Jöfnuður, ábyrgð og uppbygging Stefán Þór Eysteinsson skrifar Skoðun „Selfies“ eru ekki hagsmunagæsla Jóhann Ingi Óskarsson skrifar Skoðun Dónaskapur Reykjavíkurborgar Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Sterkari saman Sindri S. Kristjánsson skrifar Skoðun Popúlismi formanns VR Sólveig Anna Jónsdóttir skrifar Skoðun Snúum Reykjavík við Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun #ÉGLOFA að láta ekki allt brenna til kaldra kola Alfa Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Ungt fólk í forgrunni, framtíð Hafnarfjarðar byggist á tækifærum Alexander M Árnason skrifar Skoðun Íslensk orka er svarið við olíukrísunni Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Göngum til góðs fyrir íslenska náttúru Jóna Bjarnadóttir skrifar Skoðun NATO án Bandaríkjanna Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Styrkjum heilsubæinn Hveragerði Maria Araceli,Berglind Ósk Guttormsdóttir skrifar Skoðun Andrésarleikarnir 50 ára – hálf öld af gleði, samheldni og skíðaarfleifð Ásthildur Sturludóttir skrifar Skoðun Má vera gamalt ef það hentar mér Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Ísland á krossgötum: Er kominn tími til að velja öryggi fram yfir óvissu? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Ég ætlaði mér aldrei að verða leikskólakennari Ásta Möller Sívertsen skrifar Skoðun Öryggi í skipulagi – nauðsynleg uppfærsla Böðvar Tómasson skrifar Skoðun Við þurfum að geta tekið samtalið því orð eru til alls fyrst og athafnir næsta skrefið Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir. skrifar Skoðun Látum fiskhjallana standa Hrafn Ægir Bergsson skrifar Skoðun Frá orðum til aðgerða – Málefni fatlaðs fólks í Hafnarfirði Linda Hrönn Bakkmann Þórisdóttir skrifar Skoðun Hættum að tala um sameiningu! Liv Aase Skarstad skrifar Skoðun Borgarlínublekkingar Sjálfstæðisflokksins í Kópavogi Einar Jóhannes Guðnason skrifar Skoðun Íslenska sem annað mál í Ísafjarðarbæ – spurningar til allra frambjóðanda til sveitastjórnarkosninga vorið 2026 Ólafur Guðsteinn Kristjánsson skrifar Skoðun Aukum nærþjónustu í Urriðaholti Vilmar Pétursson skrifar Skoðun Ég er ekki torfkofamatur Rakel Hinriksdóttir skrifar Skoðun Aðför að einkabílnum hættir? Guðmundur Ingi Þóroddsson skrifar Skoðun Ég kann að skipta um bleyju og ætti því að fá starfsleyfi sem leikskólakennari Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar Sjá meira
Stjórnarskráin - Magnús Þór Hafsteinsson "Ég undirritaður sem kosinn er þingmaður til Alþingis Íslendinga heiti því að viðlögðum drengskap mínum og heiðri að halda stjórnarskrá landsins." Þennan eiðstaf skrifa allir þingmenn undir með eigin hendi og í viðurvist þingheims, þegar þeir taka sæti á Alþingi í fyrsta sinn. Þennan eið má alþingismaður aldrei svíkja. Það sem ríkisstjórnarliðar reyna nú að gera með því að synja þjóðinni um þjóðaratkvæðagreiðslu um fjölmiðlalögin, er ekkert annað en brot á stjórnarskránni. Hún kveður mjög skýrt á um hvað beri að gera ef forseti lýðveldisins neitar að skrifa undir lög frá Alþingi og vísar þeim í staðinn til þjóðarinnar. Grein 26 hljóðar meðal annars svo:"Nú synjar forseti lagafrumvarpi staðfestingar, og fær það þó engu að síður lagagildi, en leggja skal það þá svo fljótt sem kostur er undir atkvæði allra kosningarbærra manna í landinu til samþykktar eða synjunar með leynilegri atkvæðagreiðslu. Lögin falla úr gildi, ef samþykkis er synjað, en ella halda þau gildi sínu". Þetta ákvæði er mjög skýrt og hafið yfir allan vafa. Fólk þarf ekki að vera sprenglærðir lögfræðingar til að skilja þennan texta. Synji forseti því að staðfesta lög þá SKULU þau eins fljótt og hægt er í þjóðaratkvæðagreiðslu þar sem allir þegnar með kosningarrétt hafi kost á þátttöku. Undanfarið höfum við hvað eftir annað orðið vitni að því hvernig forkólfar stjórnarflokkanna hafa talað með lítilsvirðingu um helgustu löggjöf lýðveldisins sem er stjórnarskráin. Þeir virðast búnir að gleyma þeim drengskapareið sem þeir skrifuðu undir þegar þeir settust á Alþingi Íslendinga í fyrsta sinn. Stjórnarliðar með formenn beggja stjórnarflokka í fararbroddi voga sér að fullyrða að skýr ákvæði stjórnarskrár sem staðið hafa óhreyfð í 60 ár, séu nú allt í einu vafasöm og þar af leiðandi ekki marktæk. Þeir ýja að því í fjölmiðlum og meira að segja í ræðustól Alþingis, að þeir heiðursmenn sem sátu á þingi veturinn 1943-1944, hafi verið einhverjir bögubósar í lagasmíð sem vissu ekki hvað þeir voru að gera þegar þeir voru að semja stjórnarskrá fyrir þjóðina. Þetta er alrangt. Það er nóg að lesa ræður þingmanna frá þessum tíma til að sjá að þessir feður lýðveldisins og höfundar stjórnarskrárinnar gerðu sér fulla grein fyrir því hvað þeir voru að gera. Málskotsréttur forseta lýðveldisins og valdsvið hans var rætt í þaula af þáverandi þingmönnum. Þeir veittu forseta það vald að skjóta lögum til þjóðaratkvæðagreiðslu, þar sem einfaldur meirihluti þeirra sem greiddu atkvæði réði því hvort lög tækju endanlegt gildi eða ekki. Því miður er það svo að Alþingistíðindi frá árinu 1944 eru illa aðgengileg fyrir almenning. Ég tók mig því til og vélritaði upp umræður þingmanna um þessi efnisatriði stjórnarskrárinnar frá því fyrir 60 árum, og hef nú lagt út á vefsíðu Frjálslynda flokksins: xf.is. Hvet ég alla þá sem vilja kynna sér hvað vakti fyrir höfundum stjórnarskrárinnar þegar þeir sömdu 26. grein hennar, að lesa hvað þessir þingmenn sögðu. Það skiptir mjög miklu máli nú, þegar forystusveitir ríkisstjórnarflokkanna reyna hvað þær geta til að rangtúlka stjórnarskrána og rugla þjóðina í ríminu varðandi framkvæmd á skýrum ákvæðum hennar. Síðan má spyrja hvort stjórnlagakreppa sú sem ríkisstjórnarflokkarnir eru nú vísvitandi að leiða yfir þjóðina sé í raun ekki refsiverð fyrir dómsólum? Tíminn mun leiða það í ljós. Benda má á að til eru lög um ráðherraábyrgð frá 1963, þar sem hægt er að dæma ráðherra ef hann hefur "annaðhvort af ásetningi eða stórkostlegu hirðuleysi farið í bága við stjórnarskrá lýðveldisins". Brot varða embættismissi, fésektum eða allt að tveggja ára fangelsi. Gjörningur sá sem stjórnaflokkarnir reyna nú að fremja á stjórnskipan lýðveldisins hefur í raun ekkert með pólitíska flokkadrætti að gera. Hér er tekist á um grundvallaratriði. Vinnubrögð þau sem Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur viðhafa nú, stangast á við allt sem sannir lýðræðissinnar, hvar í flokki sem þeir eru, hljóta að trúað á. Við öll, sem trúum á lýðræðið, eigum að mótmæla af öllu afli. Ég, sem alþingismaður sem hef undirritað eið að stjórnarskrá, mun aldrei samþykkj
Ísland á krossgötum: Er kominn tími til að velja öryggi fram yfir óvissu? Sigurður Sigurðsson Skoðun
Ég kann að skipta um bleyju og ætti því að fá starfsleyfi sem leikskólakennari Rakel Linda Kristjánsdóttir Skoðun
Andrésarleikarnir 50 ára – hálf öld af gleði, samheldni og skíðaarfleifð Ásthildur Sturludóttir Skoðun
Skoðun Börn án verndar: ofbeldi milli systkina sem fellur á milli kerfa Þórdís Bjarnleifsdóttir skrifar
Skoðun Ungt fólk í forgrunni, framtíð Hafnarfjarðar byggist á tækifærum Alexander M Árnason skrifar
Skoðun Andrésarleikarnir 50 ára – hálf öld af gleði, samheldni og skíðaarfleifð Ásthildur Sturludóttir skrifar
Skoðun Ísland á krossgötum: Er kominn tími til að velja öryggi fram yfir óvissu? Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Við þurfum að geta tekið samtalið því orð eru til alls fyrst og athafnir næsta skrefið Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir. skrifar
Skoðun Frá orðum til aðgerða – Málefni fatlaðs fólks í Hafnarfirði Linda Hrönn Bakkmann Þórisdóttir skrifar
Skoðun Íslenska sem annað mál í Ísafjarðarbæ – spurningar til allra frambjóðanda til sveitastjórnarkosninga vorið 2026 Ólafur Guðsteinn Kristjánsson skrifar
Skoðun Ég kann að skipta um bleyju og ætti því að fá starfsleyfi sem leikskólakennari Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar
Ísland á krossgötum: Er kominn tími til að velja öryggi fram yfir óvissu? Sigurður Sigurðsson Skoðun
Ég kann að skipta um bleyju og ætti því að fá starfsleyfi sem leikskólakennari Rakel Linda Kristjánsdóttir Skoðun
Andrésarleikarnir 50 ára – hálf öld af gleði, samheldni og skíðaarfleifð Ásthildur Sturludóttir Skoðun