Óviss um ESB? Segðu nei Jón Ívar Einarsson skrifar 25. ágúst 2026 21:03 Þann 29. ágúst göngum við að kjörborðinu og svörum því hvort Ísland eigi að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið. Sumir eru búnir að gera upp hug sinn og þessi grein er ekki fyrir þá. Ef þú ert hins vegar óviss, lestu áfram. Skoðanakannanir benda til þess að úrslitin geti orðið tæp og mögulega verður niðurstaðan 50,5% með og 49,5% á móti. Naumt já og naumt nei eru þó ekki spegilmyndir hvort annars. Afleiðingar þeirra eru gjörólíkar, því aðeins önnur niðurstaðan verður að langvinnu og kostnaðarsömu þjóðfélagslegu átakamáli. Naumt nei þýðir að við getum haldið áfram að einbeita okkur að þeim málum sem gera samfélag okkar enn betra. Vissulega myndi þeim sem vilja halda áfram viðræðum finnast þeir hlunnfarnir af naumum ósigri. En kraumandi óánægja er mun vægara stig sundrungar en umdeilt samningaferli. Naumt já hleypir af stað margra ára aðildarferli þar sem hvert skref getur orðið nýr vígvöllur: samningskaflarnir, hugsanlegar málamiðlanir um sjávarútveg, landbúnað og fjárframlög ásamt breytingum á stjórnarskrá, landslögum og stofnunum. Að mörgum árum liðnum tæki við önnur þjóðaratkvæðagreiðsla um sjálfan aðildarsamninginn með tilheyrandi deilum og klofningi. Ekki er ólíklegt að á tímabilinu taki við önnur ríkisstjórn sem e.t.v. hefur ekki áhuga á að halda ferlinu áfram. Að segja já, bara til að kíkja í pakkann, hljómar sakleysislega, en aðildarviðræður taka tíma og kalla á mikla vinnu ráðherra, embættismanna og sérfræðinga — fólks sem við þurfum á að halda til að leysa brýn verkefni heima fyrir. Þær kosta mikið fé og pólitíska orku, sem er takmörkuð auðlind. Þetta þekkjum við frá fyrri aðildarviðræðum, þegar sjálft ferlið dró til sín orku og athygli stjórnvalda á viðkvæmum tíma. Stórar ákvarðanir um fullveldi og framtíð þjóðarinnar eiga að hvíla á breiðri og traustri samstöðu. Sú breiða og trausta samstaða er ekki fyrir hendi í dag. Aðildarviðræður binda okkur í margra ára átök sem erfitt verður að vinda ofan af. Nei í dag er ekki nei að eilífu. Ef sannfæringin er ekki fyrir hendi er því öruggara og ábyrgara að doka við. Segðu nei þann 29. ágúst — og gefðu okkur svigrúm til að einbeita okkur að þeim verkefnum sem brýnast er að leysa hér heima. Höfundur er læknir. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Bókasöfnin okkar Hrönn Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Skildi hugmynd Trumps vera “sleggjan” sem allir eru að leita af. Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir skrifar Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson skrifar Skoðun Bjórinn sem slapp við suðurferðina Elís Pétur Elísson skrifar Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason skrifar Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þjóðarsjúkrahúsið seinkar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Er gervigreindin spegill mannkyns Kristján Logason skrifar Skoðun Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir skrifar Skoðun Tólf ára ákvað ég að gera bíó Arnar Benjamín Kristjánsson skrifar Skoðun Hvað segja gögnin í raun um ásakanir á hendur séra Friðriki Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson skrifar Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Sjá meira
Þann 29. ágúst göngum við að kjörborðinu og svörum því hvort Ísland eigi að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið. Sumir eru búnir að gera upp hug sinn og þessi grein er ekki fyrir þá. Ef þú ert hins vegar óviss, lestu áfram. Skoðanakannanir benda til þess að úrslitin geti orðið tæp og mögulega verður niðurstaðan 50,5% með og 49,5% á móti. Naumt já og naumt nei eru þó ekki spegilmyndir hvort annars. Afleiðingar þeirra eru gjörólíkar, því aðeins önnur niðurstaðan verður að langvinnu og kostnaðarsömu þjóðfélagslegu átakamáli. Naumt nei þýðir að við getum haldið áfram að einbeita okkur að þeim málum sem gera samfélag okkar enn betra. Vissulega myndi þeim sem vilja halda áfram viðræðum finnast þeir hlunnfarnir af naumum ósigri. En kraumandi óánægja er mun vægara stig sundrungar en umdeilt samningaferli. Naumt já hleypir af stað margra ára aðildarferli þar sem hvert skref getur orðið nýr vígvöllur: samningskaflarnir, hugsanlegar málamiðlanir um sjávarútveg, landbúnað og fjárframlög ásamt breytingum á stjórnarskrá, landslögum og stofnunum. Að mörgum árum liðnum tæki við önnur þjóðaratkvæðagreiðsla um sjálfan aðildarsamninginn með tilheyrandi deilum og klofningi. Ekki er ólíklegt að á tímabilinu taki við önnur ríkisstjórn sem e.t.v. hefur ekki áhuga á að halda ferlinu áfram. Að segja já, bara til að kíkja í pakkann, hljómar sakleysislega, en aðildarviðræður taka tíma og kalla á mikla vinnu ráðherra, embættismanna og sérfræðinga — fólks sem við þurfum á að halda til að leysa brýn verkefni heima fyrir. Þær kosta mikið fé og pólitíska orku, sem er takmörkuð auðlind. Þetta þekkjum við frá fyrri aðildarviðræðum, þegar sjálft ferlið dró til sín orku og athygli stjórnvalda á viðkvæmum tíma. Stórar ákvarðanir um fullveldi og framtíð þjóðarinnar eiga að hvíla á breiðri og traustri samstöðu. Sú breiða og trausta samstaða er ekki fyrir hendi í dag. Aðildarviðræður binda okkur í margra ára átök sem erfitt verður að vinda ofan af. Nei í dag er ekki nei að eilífu. Ef sannfæringin er ekki fyrir hendi er því öruggara og ábyrgara að doka við. Segðu nei þann 29. ágúst — og gefðu okkur svigrúm til að einbeita okkur að þeim verkefnum sem brýnast er að leysa hér heima. Höfundur er læknir.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar