Heita milljónum til að leysa fjölda morða og mannshvarfa Samúel Karl Ólason skrifar 25. ágúst 2026 11:20 Frá mótmælum í Seattle árið 2019, þegar fólk af frumbyggjaættum mótmælti aðgerðaleysi yfirvalda vegna myrtra og týndra kvenna. AP/Ted S. Warren Forsvarsmenn Alríkislögreglu Bandaríkjanna (FBI) hafa heitið 25 þúsund dala (um þrjár milljónir króna) lágmarksverðlaunum fyrir upplýsingar í málum tuga manna og kvenna af frumbyggjaættum sem hafa horfið eða verið myrt. Tæplega 1.500 slík mál voru óleyst í Bandaríkjunum í lok síðasta árs en ofbeldi hefur lengi leikið samfélög fólks af frumbyggjaættum vestanhafs grátt. Verðlaunaveitingarnar eiga að ná til rúmlega fimmtíu óleystra mála. Flest þeirra eru minna en tíu ára gömul en nokkur ná langt aftur í tímann, samkvæmt AP fréttaveitunni. Fjölskyldumeðlimir fórnarlamba og sérfræðingar segjast í samtali við blaðamenn efast um að verðlaunaféð dugi til. Innan samfélags fólks af frumbyggjaættum sé mjög lítið traust til alríkisyfirvalda. FBI og ráðuneyti málefna fólks af frumbyggjaættum sjá um rannsóknir glæpa á verndarsvæðum Bandaríkjanna. Þau eru nærri því tvö hundruð talsins og má finna víðs vegar um vestanverð Bandaríkin. Á ensku eru þessi svæði kölluð „Indian country“. Þann tíunda ágúst var stofnaður listi yfir týnt fólk af frumbyggjaættum í Nýju Mexíkó og á yfirráðasvæði Navajo-þjóðarinnar. Það er liður í áætlun yfirvalda sem snýst um að ná betur utan um umfang vandans á landsvísu. Á listanum fyrir Nýju Mexíkó og Navajo eru 206 nöfn. Frá því hann var stofnaður hafa átta nöfn verið fjarlægð af honum en tólf hefur verið bætt við. Í lok síðasta árs mátti sjá á gögnum FBI að í Bandaríkjunum voru rétt tæplega 1.500 óleyst mál sem snúa að týndu fólki af frumbyggjaættum. Efast um árangur Mary Kathryn Nagle, sem tilheyrir Cherokee-þjóðinni í Oklahoma og er lögmaður margra skyldmenna fólks sem er týnt, sagði í samtali við blaðamann AP að starfsmenn FBI mæti reglulega til að rannsaka glæpi en fái litla aðstoð frá íbúum vegna takmarkaðs trausts og vegna þess að fólk óttast að vera refsað af öðrum innan samfélaganna. Hún vonast þó til þess að hærra verðlaunafé muni hjálpa og leiða til þess að einhver mál leysist. „Það er fólk þarna sem veit hvað kom fyrir skyldmenni okkar.“ Önnur kona sem rætt var við sagði að verðlaunafé í málum sem þessum hefði ítrekað ekki fengist greitt. „Mín skoðun er sú að innan verndarsvæðasamfélaga er fólk einstaklega tregt til að uppljóstra um glæpi vina eða ættingja til dómskerfis sem hefur ekki þjónað þeim vel,“ sagði Luana Ross hjá Háskólanum í Washington. Bræður myrtir Eitt málanna fimmtíu snýr að morði bræðranna Matthew og Philip Reagan. Þeir eru ekki af frumbyggjaættum en voru myrtir á verndarsvæði Navajo-þjóðarinnar árið 2020. Þeir voru á leið til Kaliforníu og ætluðu að koma við á Canyon de Chelly í Arizona í leiðinni. Talið er að GPS-tæki þeirra hafi sent þá eftir röngum vegi þar sem bíll þeirra festist í leðju. Þegar þeir voru á gangi í leit að aðstoð voru þeir skotnir til bana. Eiginkona eins þeirra sagði blaðamanni að hún teldi litlar líkur á því að hækkun verðlaunanna fyrir upplýsingar um morðingjana myndi leiða til einhvers. Það dygði ekki til að fá einhvern úr smáu samfélagi til að benda á svo grimmilega morðingja. „Þú þyrftir að heita einhverjum mikilli og alvöru vernd. Ég meina, þeir myrtu tvo menn grimmilega.“ Bandaríkin Erlend sakamál Mest lesið Athafnamaður sagður handtekinn í Leifsstöð Innlent Meirihlutinn sprakk eftir fjóra mánuði Innlent Skólabörn sáu nakinn hótelgest úr skólastofunni Innlent Sýknaður eftir að hafa skotið mann til bana í dyragættinni Erlent Lægðin ætlar ekki að láta okkur í friði alveg strax Veður Tveir létust í fjögurra bíla árekstri á Austurlandi Innlent Fólk láti reyna á húsráð áður en það leiti á yfirfulla Læknavakt Innlent Ekki eina leiðin til að uppfylla skuldbindingar Íslands Innlent „Auðvitað alltaf erfitt að koma að svona vettvangi“ Innlent „Veit ekki hvort maður á að hlæja eða gráta eða brosa“ Innlent Fleiri fréttir Sýknaður eftir að hafa skotið mann til bana í dyragættinni Hyggst ná öllu landsvæðinu af Hútum Öryggisstjóri segir af sér hjá OpenAI Gerðu árás skömmu eftir að Þýskalandskanslari mætti Mennirnir sem létust voru feðgar Yfir fimm þúsund handteknir í frönsku stúdentamótmælunum Hluturinn sem fannst í sjónum reyndist meinlaus Rektor Cornell-háskóla rýfur þögnina Tveir látnir eftir skotárás í Noregi Fundið brak úr flugvélinni sem týndist á leið frá Bermúda Mikill viðbúnaður eftir að óþekktur hlutur fannst í sjónum Sjúkraflugvél týndist á leið frá Bermúda Þúsundir manna mótmæla í 50 borgum Samgöngur í lamasessi eftir enn eina árás á brú Veittist að flugstjóranum með öxi í tilraun til að fremja hryðjuverk Keyrði inn í mannfjölda norður af Sydney Sagðir undirbúa stórsókn gegn Hútum Menntaskólanemar mótmæla: Íslensk stúlka varð fyrir táragasi Syrgði Sovétríkin og hótaði notkun kjarnorkuvopna Fær umboðið í fangið fjórum dögum eftir uppgjöf Skipar sérstakan saksóknara vegna hópnauðgunar við Cornell-háskóla Boðaði ríkisstjórn á fund vegna mótmæla nemenda „Á lífi eins og er“ eftir misheppnaða aftöku Írani grunaður um að skipuleggja hryðjuverk Uppörvandi fréttir fyrir Demókrata Sniðganga bandamenn á NATO-fundum Svissneskir jöklar rýrnað um tæp tuttugu prósent á fimm árum Gera óháða rannsókn á hópnauðgun við háskólann Dæmd í Danmörku fyrir stuld og sölu rándýrra Pokémon-spila Skýrar vísbendingar að Íranir eigi hlut að máli Sjá meira
Verðlaunaveitingarnar eiga að ná til rúmlega fimmtíu óleystra mála. Flest þeirra eru minna en tíu ára gömul en nokkur ná langt aftur í tímann, samkvæmt AP fréttaveitunni. Fjölskyldumeðlimir fórnarlamba og sérfræðingar segjast í samtali við blaðamenn efast um að verðlaunaféð dugi til. Innan samfélags fólks af frumbyggjaættum sé mjög lítið traust til alríkisyfirvalda. FBI og ráðuneyti málefna fólks af frumbyggjaættum sjá um rannsóknir glæpa á verndarsvæðum Bandaríkjanna. Þau eru nærri því tvö hundruð talsins og má finna víðs vegar um vestanverð Bandaríkin. Á ensku eru þessi svæði kölluð „Indian country“. Þann tíunda ágúst var stofnaður listi yfir týnt fólk af frumbyggjaættum í Nýju Mexíkó og á yfirráðasvæði Navajo-þjóðarinnar. Það er liður í áætlun yfirvalda sem snýst um að ná betur utan um umfang vandans á landsvísu. Á listanum fyrir Nýju Mexíkó og Navajo eru 206 nöfn. Frá því hann var stofnaður hafa átta nöfn verið fjarlægð af honum en tólf hefur verið bætt við. Í lok síðasta árs mátti sjá á gögnum FBI að í Bandaríkjunum voru rétt tæplega 1.500 óleyst mál sem snúa að týndu fólki af frumbyggjaættum. Efast um árangur Mary Kathryn Nagle, sem tilheyrir Cherokee-þjóðinni í Oklahoma og er lögmaður margra skyldmenna fólks sem er týnt, sagði í samtali við blaðamann AP að starfsmenn FBI mæti reglulega til að rannsaka glæpi en fái litla aðstoð frá íbúum vegna takmarkaðs trausts og vegna þess að fólk óttast að vera refsað af öðrum innan samfélaganna. Hún vonast þó til þess að hærra verðlaunafé muni hjálpa og leiða til þess að einhver mál leysist. „Það er fólk þarna sem veit hvað kom fyrir skyldmenni okkar.“ Önnur kona sem rætt var við sagði að verðlaunafé í málum sem þessum hefði ítrekað ekki fengist greitt. „Mín skoðun er sú að innan verndarsvæðasamfélaga er fólk einstaklega tregt til að uppljóstra um glæpi vina eða ættingja til dómskerfis sem hefur ekki þjónað þeim vel,“ sagði Luana Ross hjá Háskólanum í Washington. Bræður myrtir Eitt málanna fimmtíu snýr að morði bræðranna Matthew og Philip Reagan. Þeir eru ekki af frumbyggjaættum en voru myrtir á verndarsvæði Navajo-þjóðarinnar árið 2020. Þeir voru á leið til Kaliforníu og ætluðu að koma við á Canyon de Chelly í Arizona í leiðinni. Talið er að GPS-tæki þeirra hafi sent þá eftir röngum vegi þar sem bíll þeirra festist í leðju. Þegar þeir voru á gangi í leit að aðstoð voru þeir skotnir til bana. Eiginkona eins þeirra sagði blaðamanni að hún teldi litlar líkur á því að hækkun verðlaunanna fyrir upplýsingar um morðingjana myndi leiða til einhvers. Það dygði ekki til að fá einhvern úr smáu samfélagi til að benda á svo grimmilega morðingja. „Þú þyrftir að heita einhverjum mikilli og alvöru vernd. Ég meina, þeir myrtu tvo menn grimmilega.“
Bandaríkin Erlend sakamál Mest lesið Athafnamaður sagður handtekinn í Leifsstöð Innlent Meirihlutinn sprakk eftir fjóra mánuði Innlent Skólabörn sáu nakinn hótelgest úr skólastofunni Innlent Sýknaður eftir að hafa skotið mann til bana í dyragættinni Erlent Lægðin ætlar ekki að láta okkur í friði alveg strax Veður Tveir létust í fjögurra bíla árekstri á Austurlandi Innlent Fólk láti reyna á húsráð áður en það leiti á yfirfulla Læknavakt Innlent Ekki eina leiðin til að uppfylla skuldbindingar Íslands Innlent „Auðvitað alltaf erfitt að koma að svona vettvangi“ Innlent „Veit ekki hvort maður á að hlæja eða gráta eða brosa“ Innlent Fleiri fréttir Sýknaður eftir að hafa skotið mann til bana í dyragættinni Hyggst ná öllu landsvæðinu af Hútum Öryggisstjóri segir af sér hjá OpenAI Gerðu árás skömmu eftir að Þýskalandskanslari mætti Mennirnir sem létust voru feðgar Yfir fimm þúsund handteknir í frönsku stúdentamótmælunum Hluturinn sem fannst í sjónum reyndist meinlaus Rektor Cornell-háskóla rýfur þögnina Tveir látnir eftir skotárás í Noregi Fundið brak úr flugvélinni sem týndist á leið frá Bermúda Mikill viðbúnaður eftir að óþekktur hlutur fannst í sjónum Sjúkraflugvél týndist á leið frá Bermúda Þúsundir manna mótmæla í 50 borgum Samgöngur í lamasessi eftir enn eina árás á brú Veittist að flugstjóranum með öxi í tilraun til að fremja hryðjuverk Keyrði inn í mannfjölda norður af Sydney Sagðir undirbúa stórsókn gegn Hútum Menntaskólanemar mótmæla: Íslensk stúlka varð fyrir táragasi Syrgði Sovétríkin og hótaði notkun kjarnorkuvopna Fær umboðið í fangið fjórum dögum eftir uppgjöf Skipar sérstakan saksóknara vegna hópnauðgunar við Cornell-háskóla Boðaði ríkisstjórn á fund vegna mótmæla nemenda „Á lífi eins og er“ eftir misheppnaða aftöku Írani grunaður um að skipuleggja hryðjuverk Uppörvandi fréttir fyrir Demókrata Sniðganga bandamenn á NATO-fundum Svissneskir jöklar rýrnað um tæp tuttugu prósent á fimm árum Gera óháða rannsókn á hópnauðgun við háskólann Dæmd í Danmörku fyrir stuld og sölu rándýrra Pokémon-spila Skýrar vísbendingar að Íranir eigi hlut að máli Sjá meira