Merki­legur tví­skinnungur

Áður en gengið var frá spurningunni, sem lögð verður fyrir þjóðina, að ljúka viðræðum við ESB um hugsanlega aðild Íslands, var fallist á ábendingu frá Sjálfstæðisflokknum að leita til Feneyjarnefndarinnar um orðalag hennar. Nefndin vann sína vinnu vel og samviskusamlega og skilaði tillögu um breytingar á spurningunni sem ríkisstjórnin féllst á. Var þá talið víst að allir skildu spurninguna, jafnvel hörðustu Sjálfstæðismenn!

Nefndin lagði ennfremur ríka áherslu á að því væri haldið vel á lofti í tengslum við kosningarnar að hér væri um að ræða spurningu að halda áfram viðræðum en ekki um að ganga í ESB. Tók þetta sérstaklega fram svo fólk þyrfti ekki að velkjast í nokkrum vafa. En þá bregður nýrra við. Jafnvel þó sanntrúaðir Sjálfstæðismenn skildu spurninguna loksins þá höfðu þeir engan áhuga á að vekja athygli á þessari ábendingu Feneyjarnefndarinnar – þvert á móti grauta þeir þessu nú öllu saman og kenna svo öðrum um upplýsingaóreiðu! Þrástagast jafnvel á að með því að samþykkja að halda viðræðunum áfram og vinna næstu mánuði að gerð samnings þá hafi Ísland lent í einhverskonar hakkavél með einstefnuloka í því ferli þar sem ESB muni hengja á land og þjóð allskonar skuldbindingar á samningstímanum sem ekki verði hægt að losa sig við jafnvel þó þjóðin ákveði í síðari atkvæðagreiðslunni að semja ekki. Þetta var einmitt málflutningur sem Feneyjarnefndin varaði sérstaklega við; gæta þess vel að lenda ekki í slíkum ógöngum því umsókn og það ferli væri ekki það sama og að samþykkja samning sem enginn hefur aukinheldur séð. Um þetta álit Feneyjarnefndarinnar þegja Sjálfstæðismenn þunnu hljóði í sínum málatilbúnaði og fara því þvert á álit hennar sem þeir lögðu sjálfir svo mikla áherslu á að leita til. Slíkur og þvílíkur málflutningur var ekki hátt skrifaður í minni sveit og kallaður tvískinnungur.

En þrátt fyrir þetta eru sem betur fer ekki allir Sjálfstæðismenn í þessari villu. Þórdís Kolbrún Eyfjörð Gylfadóttir segir það að sjálfsögðu valkost fyrir okkur Íslendinga að vera aðili að ESB. Bætir því jafnframt við að við eigum ekki að þykjast vera of fín til að íhuga það af yfirvegun enda mikið í húfi. Það væri líka að dómi undirritaðs frétt til næsta bæjar að flokkurinn sem barist hefur í áratugi fyrir vestrænni samvinnu treysti sér ekki lengur svo mikið sem að ræða við þá sem nú eru í forystu fyrir nágrannalönd okkar í Evrópu um framtíðarstöðu Íslands í ESB. Í dag erum við nátengd þessum löndum með EES-samningnum sem hefur reynst okkur ákaflega hagfelldur og fáum Sjálfstæðismönnum dettur í hug að andmæla. Það er því í hæsta máta einkennilegt að heyra ágæta Sjálfstæðismenn taka upp orðbragð þeirra sem lengst hafa verið til vinstri hér á landi og sjá hættur í hverju horni þegar minnst er á samvinnu vestrænna ríkja til að auka öryggi landsmanna, bæta velferð og tryggja raunverulega samkeppni hér innanlands í fjármálaþjónustu og tryggingum svo eitthvað sé nefnt af því sem nú er í hershöndum innlendra einokunarfyrirtækja. Engin samkeppni eins og best sást í síðustu viku þegar Arion-banki hækkaði alla þjónustuliði sína með bros á vör enda vita þeir að hinir bankarnir munu fylgja dyggilega eftir og hækka líka. Allt í friði frá þessu varasama ESB. Þannig hefur það verið og þannig mun það verða að óbreyttu nema við segjum já næsta höfuðdag og könnum í framhaldi af því hvaða kostir bjóðast með fullri aðild að ESB. Þetta er raunverulegur valkostur eins og Þórdís Kolbrún bendir réttilega á.

Höfundur er eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðnaði.