Á­fram menning og listir, ekki bara á tylli­dögum!

Menning og listir eru svona spariorð. Mest notuð spari og líka alltof sparlega! Það er helst á tyllidögum og í aðdraganda kosninga að þau eru dregin fram. Þegar kreppir að eru það menning og listir sem verða oft fyrst fyrir barðinu á niðurskurðinum. Og maður skilur að það sé sársaukaminna en að skera niður á velferðasviði sem dæmi. En það gleymist að menning og listir eru líka velferð. Ég hef sjálf orðið vitn að því að börn sem voru ekki að finna sig í íþróttum eða öðru félagsstarfi hafi gjörsamlega blómstrað í leiklist og komið sjálfum sér og öllum í kringum sig á óvart. Fundið styrk sinn, rödd og hæfileika; eignast nýtt líf hreinlega.

Með þátttöku í leiklist, tónlist, myndlist, dansi eða öðrum skapandi verkefnum fá börn og ungmenni tækifæri til að tjá sig, byggja upp sjálfstraust og finna styrkleika sína. Slík þátttaka hjálpar þeim líka að finnast þau tilheyra; að þau séu hluti af samfélagi sem hlustar á þau og styður þau.

Á Akureyri er frábær leiklistarskóli rekinn af Leikfélagi Akureyrar, tveir frábærir sjálfstæðir dansskólar þar sem hundruðum barna er kenndur dans, það er dásamlegur barnakór starfræktur í Akureyrarkirkju og Tónlistarskólinn á Akureyri og Tónræktin eru með magnað starf. Allt kostar þetta auðvitað peninga, nema barnakórinn, hann er ókeypis. Það er mikilvægt að öll börn hafi jöfn tækifæri til að taka þátt í skapandi starfi óháð efnahag og þar gegnir skólastarf lykilhlutverki. Hvar er t.d. skólakór Akureyrar? Eða skólahljómsveit Akureyrar? Og kannski mikilvægast af öllu; hvernig er staðan á listgreinakennslu í grunnskólunum? Aðalnámskrá grunnskóla kveður á um að kenna eigi dans, leiklist, sjónlist og tónmennt í grunnskólum landsins. Ég veit að erfitt hefur reynst að fá tónmenntakennara til starfa í grunnskólum og að tónmenntakennslu er ábótavant en nýlegt samstarf Tónlistarskóla Akureyrar við grunnskólana um tónmenntakennslu á miðstigi lofar góðu og nú stendur til að útvíkka verkefnið niður á yngsta stig líka. Við í L-listanum fögnum þessu samstarfi og styðjum heilshugar. Dans- og leiklistarkennsla þarf svo að komast á dagskrá líka. Því þetta er ekki munaður. Þetta er ekki eitthvað sem við gerum þegar vel árar. Þetta er fjárfesting í velferð, forvörnum í sterkari einstaklingum og heilbrigðarar samfélagi. Listgreinakennsla er einnig góður grunnur fyrir þær listnáms- og iðngreinabrautir sem framhaldskólarnir okkar bjóða upp á. Og auðvitað líka fyrir listnámið á háskólastigi sem vonandi verður að veruleika fyrr en síðar. Við segjum oft að hver króna sem fer í menningu skapandi greinar skili sér margfalt til baka. Ég trúi því. En hún skilar sér ekki síst í mannauði, í sjálfstrausti, í röddum sem annars hefðu kannski þagnað.

Áfram menning og listir. Ekki bara á tyllidögum, heldur alla daga.

Höfundur er í 4. sæti L-listans og er forsprakki Fiðrings á Norðurlandi.