Að vera heil manneskja í brotakenndum heimi Inga Gunnlaugsdóttir skrifar 20. febrúar 2026 14:02 Í heimi þar sem egoisma virðist oft vera umbunað,þar sem völd og peningar fá meira vægi en mannleg reisn,og þar sem óheiðarleiki og spilling eru stundum orðin svo algeng að það virðist næstum eðlilegt, getur verið eðlilegt að spyrja sig:Skiptir það einhverju máli að vera góð manneskja? Kannski skiptir það meira máli en nokkru sinni fyrr. Að vera heil, heiðarleg og góð manneskja í slíkum heimi er ekki veikleiki.Það er styrkur.Kannski einn sá mesti. Heil manneskja er ekki fullkomin.Hún gerir mistök, missir jafnvægið,En hún er tilbúin að horfast í augu við sjálfa sig.Hún felur sig ekki á bak við afsakanir.Hún tekur ábyrgð. Heiðarleiki byrjar sjaldnast í því sem við segjum opinberlega.Hann byrjar í hinu hljóða samtali við okkur sjálf.Get ég viðurkennt þegar ég hef rangt fyrir mér?Get ég staðið með gildum mínum þó það kosti mig vinsældir eða þægindi?Get ég sagt skoðun mína og sett mörk, jafnvel þegar það væri auðveldara að þegja? Að vera góð manneskja í dag krefst kjarks.Ekki háværs kjarks sem leitar sviðsljóssins,heldur hins hljóða kjarks að vera samkvæmur sjálfum sér. Heil manneskja leitast ekki við að vera yfir aðra hafin.Hún leitast við að vera í samræmi við eigin gildi.Hún skilur að raunveruleg virðing fæst ekki með yfirburðum,heldur með nærveru, mildi og festu. Í heimi þar sem margir sækjast eftir völdum til að fylla tómarúm innra með sér,velur heil manneskja að vinna með sitt eigið innra líf.Hún veit að það sem ekki er unnið innan frá mun alltaf leita út á viðí stjórnsemi, í græðgi, í þörf fyrir viðurkenningu. Að vera góð manneskja þýðir ekki að vera mjúk á þann hátt að láta traðka á sér.Það þýðir að hafa hjartað opið en hryggsúluna beina.Að sýna samkennd án þess að fórna sjálfri sér.Að bregðast ekki við hörku með meiri hörku,en heldur ekki samþykkja það sem er rangt. Hún velur að svara af meðvitund frekar en út frá varnarviðbrögðum.Velur ábyrgð frekar en ótta.Hún velur að vera ljós í stað þess að auka myrkrið.Ekki af því hún er naív,heldur af því hún veit að allt byrjar innan frá. Í raun er stærsta byltingin kannski súað halda áfram í daglegum, litlum ákvörðunum að vera heiðarleg, góð og ábyrgþegar það virðist ekki vera það sem „borgar sig“. Því að þegar allt kemur til alls,eru það ekki völd eða auður sem skapa frið innra með okkur.Það eru heilindi. Kannski er það einmitt það sem heimurinn þarfnast mest, ekki fleiri háværrar raddir,heldur fleiri heil hjörtu, fleiri manneskjur sem eru heilar að innan. Heil manneskja breytir kannski ekki heiminum á einni nóttu.En hún breytir andrúmsloftinu í kringum sig,hún minnir aðra á að það sé hægt að velja aðra leið. Þannig, hægt og rólega mótast heimurinn af þeim sem þora að lifa af heilindum. Ekki í leit að fullkomnun, heldur í stöðugri viðleitni til að vera heiðarleg og meðvituð. Skref fyrir skref, frá egoisma til samkenndar, frá sérhagsmunum að því sem er best fyrir heildina. Það er þar sem raunveruleg breyting byrjar. Höfundur er nemi í skapandi skrifum við Háskólan í Malmö og CFT þerapisti. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Geðheilbrigði Mest lesið Hafa íslensku lífeyrissjóðirnir staðið sig nógu vel? Kjartan Björgvinsson Skoðun Pólitísk ábyrgð hlýtur að hafa afleiðingar Erna Bjarnadóttir Skoðun Hin drepleiðinlega Bókun 35 Helgi Hrafn Gunnarsson Skoðun Eigum við að borga það? Gréta Ingþórsdóttir Skoðun Félagsmiðstöðvar eru haldreipi margra barna Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Ekki leggja þjóðinni orð í munn Anna Margrét Bjarnadóttir Skoðun Þegar Alþingi er beygt í duftið Sigurður Sigurðsson Skoðun Barnið sem mælikvarðinn sér ekki Rebekka Rafnsdóttir Skoðun Er landsbyggðin hluti af lausninni? Hildur Sólveig Sigurðardóttir Skoðun Goðarnir fóru aldrei – þeir skiptu bara um nafn Ragnar Thorarensen Skoðun Skoðun Skoðun „Mamma, af hverju viltu láta sprengja Ísland?“ Bryndís Matthíasdóttir skrifar Skoðun Félagsmiðstöðvar eru haldreipi margra barna Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Eigum við að borga það? Gréta Ingþórsdóttir skrifar Skoðun Hafa íslensku lífeyrissjóðirnir staðið sig nógu vel? Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Pólitísk ábyrgð hlýtur að hafa afleiðingar Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar Alþingi er beygt í duftið Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Sammála – leggjum þjóðinni ekki orð í munn Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Goðarnir fóru aldrei – þeir skiptu bara um nafn Ragnar Thorarensen skrifar Skoðun Hin drepleiðinlega Bókun 35 Helgi Hrafn Gunnarsson skrifar Skoðun Spírallinn Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun „Að tilheyra“, tækifæri til að styðja fyrr við unga fólkið okkar Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Barnið sem mælikvarðinn sér ekki Rebekka Rafnsdóttir skrifar Skoðun Er landsbyggðin hluti af lausninni? Hildur Sólveig Sigurðardóttir skrifar Skoðun Netöryggi snýst líka um að þora að segja frá Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Fortíðin vann Baldur Johnsen skrifar Skoðun Getur maður verið rasisti án þess að gera sér grein fyrir því? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Ekki leggja þjóðinni orð í munn Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Hvernig hefurðu það? Carmen Maja Valencia skrifar Skoðun Minna kerfi, betri þjónusta Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Forstjóri CIA heimsækir Moskvu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Trump lítið annað en hvíslari í leikritinu Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Ísland: Þessi sigur jaðrar við kraftaverk Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Af klósettferðum og frelsinu til að njóta almannarýmis Eva Dögg Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hvar er eðlilegt að telja atkvæði? (og fleiri góðar samkvæmisvangaveltur) Brynhildur Bolladóttir skrifar Skoðun Utanríkisráðherra setur EES-samninginn í uppnám Gunnar Bragi Sveinsson skrifar Skoðun Þjóðin sagði nei – megum við þá ganga frá eftir okkur? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Foreldrar og þjálfarar: Hvar liggja mörkin? Ragna Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin tapaði – og ætti að segja af sér Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Eigum við ekki bara að taka til heima hjá okkur? Guðjón Idir skrifar Skoðun Hugvekja á Höfuðdaginn Ívar Örn Hauksson skrifar Sjá meira
Í heimi þar sem egoisma virðist oft vera umbunað,þar sem völd og peningar fá meira vægi en mannleg reisn,og þar sem óheiðarleiki og spilling eru stundum orðin svo algeng að það virðist næstum eðlilegt, getur verið eðlilegt að spyrja sig:Skiptir það einhverju máli að vera góð manneskja? Kannski skiptir það meira máli en nokkru sinni fyrr. Að vera heil, heiðarleg og góð manneskja í slíkum heimi er ekki veikleiki.Það er styrkur.Kannski einn sá mesti. Heil manneskja er ekki fullkomin.Hún gerir mistök, missir jafnvægið,En hún er tilbúin að horfast í augu við sjálfa sig.Hún felur sig ekki á bak við afsakanir.Hún tekur ábyrgð. Heiðarleiki byrjar sjaldnast í því sem við segjum opinberlega.Hann byrjar í hinu hljóða samtali við okkur sjálf.Get ég viðurkennt þegar ég hef rangt fyrir mér?Get ég staðið með gildum mínum þó það kosti mig vinsældir eða þægindi?Get ég sagt skoðun mína og sett mörk, jafnvel þegar það væri auðveldara að þegja? Að vera góð manneskja í dag krefst kjarks.Ekki háværs kjarks sem leitar sviðsljóssins,heldur hins hljóða kjarks að vera samkvæmur sjálfum sér. Heil manneskja leitast ekki við að vera yfir aðra hafin.Hún leitast við að vera í samræmi við eigin gildi.Hún skilur að raunveruleg virðing fæst ekki með yfirburðum,heldur með nærveru, mildi og festu. Í heimi þar sem margir sækjast eftir völdum til að fylla tómarúm innra með sér,velur heil manneskja að vinna með sitt eigið innra líf.Hún veit að það sem ekki er unnið innan frá mun alltaf leita út á viðí stjórnsemi, í græðgi, í þörf fyrir viðurkenningu. Að vera góð manneskja þýðir ekki að vera mjúk á þann hátt að láta traðka á sér.Það þýðir að hafa hjartað opið en hryggsúluna beina.Að sýna samkennd án þess að fórna sjálfri sér.Að bregðast ekki við hörku með meiri hörku,en heldur ekki samþykkja það sem er rangt. Hún velur að svara af meðvitund frekar en út frá varnarviðbrögðum.Velur ábyrgð frekar en ótta.Hún velur að vera ljós í stað þess að auka myrkrið.Ekki af því hún er naív,heldur af því hún veit að allt byrjar innan frá. Í raun er stærsta byltingin kannski súað halda áfram í daglegum, litlum ákvörðunum að vera heiðarleg, góð og ábyrgþegar það virðist ekki vera það sem „borgar sig“. Því að þegar allt kemur til alls,eru það ekki völd eða auður sem skapa frið innra með okkur.Það eru heilindi. Kannski er það einmitt það sem heimurinn þarfnast mest, ekki fleiri háværrar raddir,heldur fleiri heil hjörtu, fleiri manneskjur sem eru heilar að innan. Heil manneskja breytir kannski ekki heiminum á einni nóttu.En hún breytir andrúmsloftinu í kringum sig,hún minnir aðra á að það sé hægt að velja aðra leið. Þannig, hægt og rólega mótast heimurinn af þeim sem þora að lifa af heilindum. Ekki í leit að fullkomnun, heldur í stöðugri viðleitni til að vera heiðarleg og meðvituð. Skref fyrir skref, frá egoisma til samkenndar, frá sérhagsmunum að því sem er best fyrir heildina. Það er þar sem raunveruleg breyting byrjar. Höfundur er nemi í skapandi skrifum við Háskólan í Malmö og CFT þerapisti.
Skoðun „Að tilheyra“, tækifæri til að styðja fyrr við unga fólkið okkar Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Hvar er eðlilegt að telja atkvæði? (og fleiri góðar samkvæmisvangaveltur) Brynhildur Bolladóttir skrifar