Stúdentapólitík er pólitík Ármann Leifsson skrifar 29. janúar 2026 10:02 Á stúdentapólitík bara að vera eilíft tuð um bílastæðagjöld sem hefur engin víðtækari áhrif á samfélagið sem stúdentar tilheyra? Algeng klisja sem fólk heyrir um stúdentapólitík er að hún sé ekki og eigi ekki að vera tengd pólitík utan háskólans. Pælingin hljómar mjög vel en þegar betur er að gáð heldur hún engu vatni. Sé saga stúdentahreyfinga og hins akademíska samfélags skoðuð er augljóst að baráttan fyrir aðgengilegu háskólanámi og hagsmunum stúdenta sé hápólitísk. Stúdentar hafa þurft að berjast fyrir húsnæði fyrir stúdenta, betri náms- og kennsluaðstöðu, betra námslánakerfi og betri háskóla almennt. Rödd stúdenta skiptir líka máli þegar kemur að alþjóðamálum, umhverfismálum og öllu öðru sem snertir háskólasamfélagið í breiðu samhengi. Oft á tíðum eru stjórnvöld nefnilega treg til aðgerða, þá skiptir öflug pólitísk barátta stúdenta öllu máli. Hagsmunabarátta stúdenta er pólitík Í grunninn snýst hagsmunabarátta stúdenta um að krefjast betri kjara fyrir stúdenta, kjarabæturnar eru síðan stjórnvalda að framkvæma hvort sem það er háskólinn, sveitarfélög, ríkisstjórnin eða Alþingi. Dæmin eru endalaus, uppbygging Stúdentagarða og deiliskipulag háskólasvæðisins fer í gegnum borgaryfirvöld, breytingar á námslánakerfinu og skrásetningargjaldinu fara í gegnum Alþingi sem ákveður líka á hverju einasta ári fjármögnun háskólans. Félagsstofnun Stúdenta varð bókstaflega til með lögum frá Alþingi. Pælið í því, Stúdentakjallarinn er rekinn af stofnun sem varð til með lögum frá Alþingi en samt er því haldið fram að stúdentapólitík sé ótengd landspólitík. Stúdentapólitík í samhengi Baráttumál Röskvu hafa öll breiðari skírskotun en bara innan háskólans, baráttan fyrir samgöngukorti stúdenta er baráttan fyrir umhverfisvænni og ódýrara samfélagi og baráttan fyrir hækkun grunnframfærslurnar og námsstyrkjakerfi í stað námslánakerfis er barátta fyrir jöfnu aðgengi að námi sem er mikilvægt vopn gegn efnahagslegum ójöfnuði. Meira segja litlir hlutir eins og tillaga Röskvu um uppbyggingu ungbarnahreiðra á háskólasvæðinu eru barátta í þágu jafnréttismála, ungir foreldrar eiga nefnilega líka að geta menntað sig. Háskólinn er ekki eyland, hlutleysi er afstaða Almennt er talið að eitt af því sem skilur Röskvu og hina fylkinguna að í Stúdentaráði sé sú að Röskva tekur afstöðu í utanskólamálum og þá sérstaklega alþjóðamálum. Í fyrsta lagi hefur fylking núverandi meirihluta sögulega flakkað á milli þess að taka afstöðu í alþjóðamálum frá máli til máls. Í öðru lagi hafa alþjóðamál gjarnan bein áhrif á stúdenta t.d. þegar bandarísk stjórnvöld banna ákveðnum háskólum að taka við alþjóðanemum, því er ekki bara um utanskólamál að ræða. Í þriðja lagi þá er það afstaða til alþjóðamála að fella tillögu um stuðning við akademíska sniðgöngu gagnvart Ísrael vegna þess að þú vilt ekki taka afstöðu. Í hlutleysi er ávallt hagur einhvers falinn. Í skjóli hlutleysis hefur Stúdentaráð núverandi meirihluta ekki tjáð sig um mennta- og þjóðarmorð á Gaza né í öðrum málum sem snerta hið alþjóðlega háskólasamfélag. Ef Stúdentaráð tekur ekki afstöðu um hvort háskólinn eigi að versla við Rapyd þá skapast enginn þrýstingur um aðgerðir og sniðgöngu, að skila auðu er því ákvörðun sem hefur áhrif, í þessu tilfelli slæm. Þetta er ekki flókið Í raun er ég að kafa of djúpt í hlutina hér, þú þarft einfaldlega ekki að hafa meira en augu og eyru til að átta þig að háskólinn er hluti af samfélagi, þar með hefur samfélagið áhrif á háskólann og öfugt. Jafnt aðgengi til náms og góð lífskjör stúdenta eru nefnilega ekki sjálfsögð, það þurfti og þarf að berjast fyrir því. Röskva er óhrædd við að gera það vegna þess að við erum pólitísk. Höfundur er forseti Röskvu. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Háskólar Hagsmunir stúdenta Mest lesið Óásættanlegar hagsmunatengingar kjörinna fulltrúa Linda Jónsdóttir Skoðun Eina sem mun gerast Strax er að Sjálfstæðisflokkur ætlar að selja eignirnar ykkar Þórður Snær Júlíusson Skoðun Jafnrétti í Reykjavík Steinunn Gyðu-og Guðjónsdóttir Skoðun Í liði bæjarstjórans – eða ekki? Arnar Þór Ingólfsson Skoðun Svakaleg saga um ofbeldi á vinnustað Ævar Örn Jóhannsson Skoðun Þegar sannleikur er sagður lygi Húnbogi Sólon Gunnþórsson Skoðun Umræða tengd afstöðu Ólafs Ragnars varðandi ESB – skoðum fleiri hliðar og framtíðina Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Að hlusta er ekki kosningabrella – það er lýðræðisleg skylda Huld Hafliðadóttir Skoðun Munu „dauðu“ atkvæðin leiða Sjálfstæðisflokk og Miðflokk til valda? Bolli Héðinsson Skoðun Kvennakvöldin og íþróttastarf í Kópavogi Una María Óskarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Hildur fækkaði bílastæðum um 3000 Magnús Kjartansson skrifar Skoðun Unga fólkið heim aftur Adam Ingi Guðlaugsson skrifar Skoðun Er kominn tími til að leyfa milliakreinaakstur? Njáll Gunnlaugsson skrifar Skoðun Aukning starfsmanna Reykjavíkurborgar Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Reykjavík - Hið skapandi hjarta Guðmundur Ingi Þorvaldsson skrifar Skoðun Það er gott í Kópavogi Elísabet Sveinsdóttir skrifar Skoðun Blásið á bull V-listans og Miðflokksins Friðjón Þórðarson skrifar Skoðun Ofbeldi og ábyrgð Ásta Þórdís Skjalddal Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Umtalsverður hávaði undanskilinn aðgerðaráætlun um hávaðamengun Daði Rafnsson,Kristján Vigfússon,Martin Swift skrifar Skoðun Viðsnúningur til hins verra í rekstri Hveragerðisbæjar á kjörtímabilinu Friðrik Sigurbjörnsson,Alda Pálsdóttir skrifar Skoðun Ísland og jarðhitinn á heimsvísu Alexander Richter skrifar Skoðun Ummæli sveitarstjóra sem styðst ekki við staðreyndir Ragna Ívarsdóttir skrifar Skoðun Samgöngur í Hafnarfirði þurfa ferska vinda Hjördís Hlíðberg skrifar Skoðun Erum við að normalisera kulnun barna? Inga Valgerður Henriksen. skrifar Skoðun Fötlunargleraugun upp! Ester Bíbí Ásgeirsdóttir,Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir skrifar Skoðun Kársnesið verður þéttbyggðasti reitur landsins Einar Jóhannes Guðnason skrifar Skoðun Af hverju er unglingum úthýst úr Garðabæ? Unnur Ýr Jónsdóttir skrifar Skoðun Skýjaborgir skólaforystunnar Andri Þorvarðarson skrifar Skoðun Svakaleg saga um ofbeldi á vinnustað Ævar Örn Jóhannsson skrifar Skoðun Börn og ungmenni í vanda geta ekki beðið Hjördís Guðný Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Í liði bæjarstjórans – eða ekki? Arnar Þór Ingólfsson skrifar Skoðun Samstaða í bæjarstjórn um uppbyggingu íþróttamannvirkja í Hveragerði Njörður Sigurðsson skrifar Skoðun Hvað ætla ég að kjósa ef hagur barna og barnafjölskyldna stendur mér næst? Júlíus Arnarson skrifar Skoðun Ugla sat á kvisti í kjörklefanum Benóný Arnórsson skrifar Skoðun Týnda kosningamálið Sigurður Hannesson,Halla Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Styrkjum hafnfirskt hugvit Ester Bíbí Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun Fyrir og eftir Kópavogsmódelið Ásgeir Haukur Guðmundsson skrifar Skoðun Munu „dauðu“ atkvæðin leiða Sjálfstæðisflokk og Miðflokk til valda? Bolli Héðinsson skrifar Skoðun Nokkrar staðreyndir um fjármál Kópavogsbæjar Hákon Gunnarsson,Kristján B. Ólafsson skrifar Skoðun Það sem hentar að bíða með þar til eftir kosningar í Kópavogi! Theódóra Þorsteinsdóttir skrifar Sjá meira
Á stúdentapólitík bara að vera eilíft tuð um bílastæðagjöld sem hefur engin víðtækari áhrif á samfélagið sem stúdentar tilheyra? Algeng klisja sem fólk heyrir um stúdentapólitík er að hún sé ekki og eigi ekki að vera tengd pólitík utan háskólans. Pælingin hljómar mjög vel en þegar betur er að gáð heldur hún engu vatni. Sé saga stúdentahreyfinga og hins akademíska samfélags skoðuð er augljóst að baráttan fyrir aðgengilegu háskólanámi og hagsmunum stúdenta sé hápólitísk. Stúdentar hafa þurft að berjast fyrir húsnæði fyrir stúdenta, betri náms- og kennsluaðstöðu, betra námslánakerfi og betri háskóla almennt. Rödd stúdenta skiptir líka máli þegar kemur að alþjóðamálum, umhverfismálum og öllu öðru sem snertir háskólasamfélagið í breiðu samhengi. Oft á tíðum eru stjórnvöld nefnilega treg til aðgerða, þá skiptir öflug pólitísk barátta stúdenta öllu máli. Hagsmunabarátta stúdenta er pólitík Í grunninn snýst hagsmunabarátta stúdenta um að krefjast betri kjara fyrir stúdenta, kjarabæturnar eru síðan stjórnvalda að framkvæma hvort sem það er háskólinn, sveitarfélög, ríkisstjórnin eða Alþingi. Dæmin eru endalaus, uppbygging Stúdentagarða og deiliskipulag háskólasvæðisins fer í gegnum borgaryfirvöld, breytingar á námslánakerfinu og skrásetningargjaldinu fara í gegnum Alþingi sem ákveður líka á hverju einasta ári fjármögnun háskólans. Félagsstofnun Stúdenta varð bókstaflega til með lögum frá Alþingi. Pælið í því, Stúdentakjallarinn er rekinn af stofnun sem varð til með lögum frá Alþingi en samt er því haldið fram að stúdentapólitík sé ótengd landspólitík. Stúdentapólitík í samhengi Baráttumál Röskvu hafa öll breiðari skírskotun en bara innan háskólans, baráttan fyrir samgöngukorti stúdenta er baráttan fyrir umhverfisvænni og ódýrara samfélagi og baráttan fyrir hækkun grunnframfærslurnar og námsstyrkjakerfi í stað námslánakerfis er barátta fyrir jöfnu aðgengi að námi sem er mikilvægt vopn gegn efnahagslegum ójöfnuði. Meira segja litlir hlutir eins og tillaga Röskvu um uppbyggingu ungbarnahreiðra á háskólasvæðinu eru barátta í þágu jafnréttismála, ungir foreldrar eiga nefnilega líka að geta menntað sig. Háskólinn er ekki eyland, hlutleysi er afstaða Almennt er talið að eitt af því sem skilur Röskvu og hina fylkinguna að í Stúdentaráði sé sú að Röskva tekur afstöðu í utanskólamálum og þá sérstaklega alþjóðamálum. Í fyrsta lagi hefur fylking núverandi meirihluta sögulega flakkað á milli þess að taka afstöðu í alþjóðamálum frá máli til máls. Í öðru lagi hafa alþjóðamál gjarnan bein áhrif á stúdenta t.d. þegar bandarísk stjórnvöld banna ákveðnum háskólum að taka við alþjóðanemum, því er ekki bara um utanskólamál að ræða. Í þriðja lagi þá er það afstaða til alþjóðamála að fella tillögu um stuðning við akademíska sniðgöngu gagnvart Ísrael vegna þess að þú vilt ekki taka afstöðu. Í hlutleysi er ávallt hagur einhvers falinn. Í skjóli hlutleysis hefur Stúdentaráð núverandi meirihluta ekki tjáð sig um mennta- og þjóðarmorð á Gaza né í öðrum málum sem snerta hið alþjóðlega háskólasamfélag. Ef Stúdentaráð tekur ekki afstöðu um hvort háskólinn eigi að versla við Rapyd þá skapast enginn þrýstingur um aðgerðir og sniðgöngu, að skila auðu er því ákvörðun sem hefur áhrif, í þessu tilfelli slæm. Þetta er ekki flókið Í raun er ég að kafa of djúpt í hlutina hér, þú þarft einfaldlega ekki að hafa meira en augu og eyru til að átta þig að háskólinn er hluti af samfélagi, þar með hefur samfélagið áhrif á háskólann og öfugt. Jafnt aðgengi til náms og góð lífskjör stúdenta eru nefnilega ekki sjálfsögð, það þurfti og þarf að berjast fyrir því. Röskva er óhrædd við að gera það vegna þess að við erum pólitísk. Höfundur er forseti Röskvu.
Eina sem mun gerast Strax er að Sjálfstæðisflokkur ætlar að selja eignirnar ykkar Þórður Snær Júlíusson Skoðun
Umræða tengd afstöðu Ólafs Ragnars varðandi ESB – skoðum fleiri hliðar og framtíðina Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Skoðun Umtalsverður hávaði undanskilinn aðgerðaráætlun um hávaðamengun Daði Rafnsson,Kristján Vigfússon,Martin Swift skrifar
Skoðun Viðsnúningur til hins verra í rekstri Hveragerðisbæjar á kjörtímabilinu Friðrik Sigurbjörnsson,Alda Pálsdóttir skrifar
Skoðun Samstaða í bæjarstjórn um uppbyggingu íþróttamannvirkja í Hveragerði Njörður Sigurðsson skrifar
Skoðun Hvað ætla ég að kjósa ef hagur barna og barnafjölskyldna stendur mér næst? Júlíus Arnarson skrifar
Skoðun Munu „dauðu“ atkvæðin leiða Sjálfstæðisflokk og Miðflokk til valda? Bolli Héðinsson skrifar
Skoðun Nokkrar staðreyndir um fjármál Kópavogsbæjar Hákon Gunnarsson,Kristján B. Ólafsson skrifar
Skoðun Það sem hentar að bíða með þar til eftir kosningar í Kópavogi! Theódóra Þorsteinsdóttir skrifar
Eina sem mun gerast Strax er að Sjálfstæðisflokkur ætlar að selja eignirnar ykkar Þórður Snær Júlíusson Skoðun
Umræða tengd afstöðu Ólafs Ragnars varðandi ESB – skoðum fleiri hliðar og framtíðina Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun