Samþykktu friðlýsingu Grafarvogs en tillaga um stækkun verndarsvæðis felld Elín Margrét Böðvarsdóttir skrifar 4. desember 2025 14:07 Markmiðið með friðlýsingunni er meðal annars að vernda lífríkið við voginn. Vísir/Vilhelm Tillaga um friðlýsingu Grafarvogs var samþykkt á fundi umhverfis- og skipulagsráðs í gær og henni vísað til borgarráðs. Borgarfulltrúar Sjálfstæðisflokksins vildu friðlýsa stærra svæði umhverfis voginn en þeirri tillögu hafnaði meirihlutinn. Borgarfulltrúar allra flokka styðja friðlýsinguna þótt Sjálfstæðismenn hafi viljað ganga lengra en fulltrúi Framsóknarflokksins sat hjá þegar tillaga Sjálfstæðismanna var felld. Meðal gagna málsins er bréf Náttúruverndarstofnunar þar sem segir frá vinnu samstarfshóps sem samanstendur af fulltrúum Reykjavíkurborgar og Náttúruverndarstofnunar hafi unnið að undirbúningi friðlýsingar Grafarvogs. Í framhaldi af opinberri kynningu voru lokadrög friðlýsingar nú lögð fyrir ráðið sem afgreiddi málið á fundi sínum í gær, en ákvörðun ráðherra um friðlýsingu er háð samþykki landeigenda og viðkomandi sveitarfélags. Vildu stækka verndarsvæðið „Grafarvogur var hluti stærra svæðis í tillögum Náttúrufræðistofnunar til B-hluta náttúruminjaskrár. Grafarvogur hefur hátt verndargildi sem felst einkum í leirum sem eru mikilvægur viðkomustaður farfugla. Ríkulegt dýralíf í og við leirurnar hefur mikla sérstöðu í borgarlandinu. Vernd þess veitir mikla möguleika til útivistar og fræðslu enda er það meðal markmiða friðlýsingar, því auk þess að vernda náttúrufar styrkir verndunin útivistar-, rannsókna- og fræðslugildi á svæðinu,“ segir meðal annars um friðlýsinguna í bréfi Náttúruverndarstofnunar. Tillagan kveður á um friðlýsingu Grafarvogs innan þess svæðis sem græna línan afmarkar.Reykjavík/Loftmyndir ehf. Myndin hér að ofan sýnir mörk friðlandsins sem gert er ráð fyrir að friðlýsa samkvæmt tillögunni. Við umfjöllun málsins í umhverfis- og samgönguráði lögðu fulltrúar Sjálfstæðisflokksins fram breytingartillögu þar sem lagt er til að mörk verndarsvæðisins verði útvíkkuð, til samræmis við tillögu umhverfisráðuneytisins frá 2023. „Samkvæmt umræddri tillögu ráðuneytisins myndi verndarsvæðið fylgja göngustíg í norðanverðum Grafarvogi en teygja sig jafnframt inn á skógræktarsvæði við Funaborg. Þaðan fylgdu mörkin göngustíg í átt að Stórhöfða en síðan lóðamörkum meðfram götunni til og með Stórhöfða 45. Þaðan með Stórhöfða að Grafarlæk, síðan meðfram læknum (50-100 metra), og síðan með göngustíg,“ sagði í breytingartillögunni, sem var felld með fjórum atkvæðum fulltrúa Samfylkingar, Sósíalista, Pírata og Vinstri grænna, en Framsókn sat hjá. Allir flokkar hlynntir friðlýsingu Með þá niðurstöðu lýstu Sjálfstæðismenn vonbrigðum sínum í bókum þar sem afstaða meirihlutans er hörmuð. „Þessi afstaða meirihlutans gengur í berhögg við afstöðu Íbúaráðs Grafarvogs, Íbúasamtaka Grafarvogs sem og afstöðu flestra þeirra Grafarvogsbúa, sem hafa tjáð sig um málið. Afgreiðsla málsins sýnir að háleitar yfirlýsingar vinstri flokkanna um umhverfisvernd og íbúasamráð eru innantómar og merkingarlausar,“ segir meðal annars í bókun Sjálfstæðismanna. Við þessu brugðust meirihlutaflokkarnir í eigin bókun þar sem því er haldið fram að „markmiðum um náttúruvernd í Grafarvogi er náð með tillögunni eins og hún var til afgreiðslu. Halda skal til haga að Náttúrufræðistofnun mælir ekki með því að svæðið væri stækkað með þeim hætti sem hér var lagt til.“ Loks fagnar Framsóknarflokkurinn því að tillagan um friðlýsingu hafi verið afgreidd. „ Mikilvægt er að þessum áfanga er lokið til að vernda voginn sem er stórt varpsvæði fugla sem og vinsælt útivistarsvæði. Einnig mun friðlýsingin koma til með að eyða óvissu um framtíðar uppbyggingu í nálægð við voginn,“ segir í bókun Framsóknarflokksins. Reykjavík Umhverfismál Borgarstjórn Skipulag Mest lesið Sé ekki „stóri maðurinn“ sem lagði á ráðin um „að sjálfsmorða hann“ Innlent Hættu við ADHD-greiningu vegna vímuefnaneyslu barnsins Innlent Kristrún skýtur fimmtíu milljarðana niður Innlent Hækka verð hádegismatar eldri borgara um sjötíu prósent Innlent Áfram Ísland vísar fullyrðingum Kristrúnar á bug Innlent Stolinn bíll fannst úti í á Innlent Hafi aldrei farið í Reykholt Innlent Færsla vínbúðarinnar „galin“ en skemmdi ekki miðbæinn Innlent „Dýrslegt“ morð í grænlensku smáþorpi Erlent Tek mark á því að þetta sé fallegasta hús Íslands Innlent Fleiri fréttir Andstæðingar segja að Áfram Ísland hafi úr allt að 300 milljónum að spila Hafi ekki hótað með keðjusög og að henda þolanda útbyrðis við Grænlandsstrendur Lag Gunnars og Davíðs hljómar þegar hringt er í borgina Óvissustigi í Öskju aflýst Dómsmálaráðherra valdi Ásgerði í Hæstarétt Grunuðum þjófum vísað úr landi og meinuð endurkoma í 7 ár Áfram Ísland vísar fullyrðingum Kristrúnar á bug Heiðrún Lind á toppnum hjá hagsmunasamtökum Kvikuhlaup frá Svartsengi enn líklegasta sviðsmyndin Tíu af tuttugu efstu embættismönnunum hjá orkufyrirtæki Hafi aldrei farið í Reykholt Kristrún skýtur fimmtíu milljarðana niður Óttast að þeir tekjulægstu dragi úr kaupum á mat Verðhækkanir hjá Reykjavíkurborg og Kristrún á fundaferðalagi Sé ekki „stóri maðurinn“ sem lagði á ráðin um „að sjálfsmorða hann“ Hitnar í kolunum: Já og nei í Pallborði Stolinn bíll fannst úti í á Vilja bæta umferðarflæði með hraðari snjallljósavæðingu Hækka verð hádegismatar eldri borgara um sjötíu prósent Erlendir ríkisborgarar flestir í Mýrdalshrepp og fæstir í Kjósarhrepp Aðalmeðferðin heldur áfram í Reykholtsmálinu Meirihluti telur hitamet og gróðurelda vegna loftslagsbreytinga Bandero dregið úr höfn og flutt til Akraness Hættu við ADHD-greiningu vegna vímuefnaneyslu barnsins Færsla vínbúðarinnar „galin“ en skemmdi ekki miðbæinn Tek mark á því að þetta sé fallegasta hús Íslands Gott að Trump hafi opnað á umræðuna Fólk hélt í sér á meðan sólmyrkvinn gekk yfir Hljóðupptökur, ný vínbúð og færri sturtuðu niður yfir almyrkva Ekkert út á Dorriti að setja en frásögn eigenda ekki á rökum reist Sjá meira
Meðal gagna málsins er bréf Náttúruverndarstofnunar þar sem segir frá vinnu samstarfshóps sem samanstendur af fulltrúum Reykjavíkurborgar og Náttúruverndarstofnunar hafi unnið að undirbúningi friðlýsingar Grafarvogs. Í framhaldi af opinberri kynningu voru lokadrög friðlýsingar nú lögð fyrir ráðið sem afgreiddi málið á fundi sínum í gær, en ákvörðun ráðherra um friðlýsingu er háð samþykki landeigenda og viðkomandi sveitarfélags. Vildu stækka verndarsvæðið „Grafarvogur var hluti stærra svæðis í tillögum Náttúrufræðistofnunar til B-hluta náttúruminjaskrár. Grafarvogur hefur hátt verndargildi sem felst einkum í leirum sem eru mikilvægur viðkomustaður farfugla. Ríkulegt dýralíf í og við leirurnar hefur mikla sérstöðu í borgarlandinu. Vernd þess veitir mikla möguleika til útivistar og fræðslu enda er það meðal markmiða friðlýsingar, því auk þess að vernda náttúrufar styrkir verndunin útivistar-, rannsókna- og fræðslugildi á svæðinu,“ segir meðal annars um friðlýsinguna í bréfi Náttúruverndarstofnunar. Tillagan kveður á um friðlýsingu Grafarvogs innan þess svæðis sem græna línan afmarkar.Reykjavík/Loftmyndir ehf. Myndin hér að ofan sýnir mörk friðlandsins sem gert er ráð fyrir að friðlýsa samkvæmt tillögunni. Við umfjöllun málsins í umhverfis- og samgönguráði lögðu fulltrúar Sjálfstæðisflokksins fram breytingartillögu þar sem lagt er til að mörk verndarsvæðisins verði útvíkkuð, til samræmis við tillögu umhverfisráðuneytisins frá 2023. „Samkvæmt umræddri tillögu ráðuneytisins myndi verndarsvæðið fylgja göngustíg í norðanverðum Grafarvogi en teygja sig jafnframt inn á skógræktarsvæði við Funaborg. Þaðan fylgdu mörkin göngustíg í átt að Stórhöfða en síðan lóðamörkum meðfram götunni til og með Stórhöfða 45. Þaðan með Stórhöfða að Grafarlæk, síðan meðfram læknum (50-100 metra), og síðan með göngustíg,“ sagði í breytingartillögunni, sem var felld með fjórum atkvæðum fulltrúa Samfylkingar, Sósíalista, Pírata og Vinstri grænna, en Framsókn sat hjá. Allir flokkar hlynntir friðlýsingu Með þá niðurstöðu lýstu Sjálfstæðismenn vonbrigðum sínum í bókum þar sem afstaða meirihlutans er hörmuð. „Þessi afstaða meirihlutans gengur í berhögg við afstöðu Íbúaráðs Grafarvogs, Íbúasamtaka Grafarvogs sem og afstöðu flestra þeirra Grafarvogsbúa, sem hafa tjáð sig um málið. Afgreiðsla málsins sýnir að háleitar yfirlýsingar vinstri flokkanna um umhverfisvernd og íbúasamráð eru innantómar og merkingarlausar,“ segir meðal annars í bókun Sjálfstæðismanna. Við þessu brugðust meirihlutaflokkarnir í eigin bókun þar sem því er haldið fram að „markmiðum um náttúruvernd í Grafarvogi er náð með tillögunni eins og hún var til afgreiðslu. Halda skal til haga að Náttúrufræðistofnun mælir ekki með því að svæðið væri stækkað með þeim hætti sem hér var lagt til.“ Loks fagnar Framsóknarflokkurinn því að tillagan um friðlýsingu hafi verið afgreidd. „ Mikilvægt er að þessum áfanga er lokið til að vernda voginn sem er stórt varpsvæði fugla sem og vinsælt útivistarsvæði. Einnig mun friðlýsingin koma til með að eyða óvissu um framtíðar uppbyggingu í nálægð við voginn,“ segir í bókun Framsóknarflokksins.
Reykjavík Umhverfismál Borgarstjórn Skipulag Mest lesið Sé ekki „stóri maðurinn“ sem lagði á ráðin um „að sjálfsmorða hann“ Innlent Hættu við ADHD-greiningu vegna vímuefnaneyslu barnsins Innlent Kristrún skýtur fimmtíu milljarðana niður Innlent Hækka verð hádegismatar eldri borgara um sjötíu prósent Innlent Áfram Ísland vísar fullyrðingum Kristrúnar á bug Innlent Stolinn bíll fannst úti í á Innlent Hafi aldrei farið í Reykholt Innlent Færsla vínbúðarinnar „galin“ en skemmdi ekki miðbæinn Innlent „Dýrslegt“ morð í grænlensku smáþorpi Erlent Tek mark á því að þetta sé fallegasta hús Íslands Innlent Fleiri fréttir Andstæðingar segja að Áfram Ísland hafi úr allt að 300 milljónum að spila Hafi ekki hótað með keðjusög og að henda þolanda útbyrðis við Grænlandsstrendur Lag Gunnars og Davíðs hljómar þegar hringt er í borgina Óvissustigi í Öskju aflýst Dómsmálaráðherra valdi Ásgerði í Hæstarétt Grunuðum þjófum vísað úr landi og meinuð endurkoma í 7 ár Áfram Ísland vísar fullyrðingum Kristrúnar á bug Heiðrún Lind á toppnum hjá hagsmunasamtökum Kvikuhlaup frá Svartsengi enn líklegasta sviðsmyndin Tíu af tuttugu efstu embættismönnunum hjá orkufyrirtæki Hafi aldrei farið í Reykholt Kristrún skýtur fimmtíu milljarðana niður Óttast að þeir tekjulægstu dragi úr kaupum á mat Verðhækkanir hjá Reykjavíkurborg og Kristrún á fundaferðalagi Sé ekki „stóri maðurinn“ sem lagði á ráðin um „að sjálfsmorða hann“ Hitnar í kolunum: Já og nei í Pallborði Stolinn bíll fannst úti í á Vilja bæta umferðarflæði með hraðari snjallljósavæðingu Hækka verð hádegismatar eldri borgara um sjötíu prósent Erlendir ríkisborgarar flestir í Mýrdalshrepp og fæstir í Kjósarhrepp Aðalmeðferðin heldur áfram í Reykholtsmálinu Meirihluti telur hitamet og gróðurelda vegna loftslagsbreytinga Bandero dregið úr höfn og flutt til Akraness Hættu við ADHD-greiningu vegna vímuefnaneyslu barnsins Færsla vínbúðarinnar „galin“ en skemmdi ekki miðbæinn Tek mark á því að þetta sé fallegasta hús Íslands Gott að Trump hafi opnað á umræðuna Fólk hélt í sér á meðan sólmyrkvinn gekk yfir Hljóðupptökur, ný vínbúð og færri sturtuðu niður yfir almyrkva Ekkert út á Dorriti að setja en frásögn eigenda ekki á rökum reist Sjá meira