Eig­endur skrái kílómetrastöðu í janúar

Þetta kemur fram í tilkynningu á vef stjórnarráðsins. Þar segir að bílarnir sem um ræðir hafi áður borið takmarkaðan kostnað af notkun vegakerfisins. Breytingarnar höfðu áður verið kynntar af Bjarna Benediktssyni, þáverandi fjármálaráðherra við kynningu á nýju fjárlagafrumvarpi.

Ný nálgun við fjármögnun vegainnviða

Í tilkynningu stjórnvalda segir að orkuskipti, minnkandi eldsneytisnotkun og viðvarandi þörf fyrir uppbyggingu vegainnviða kalli á nýja nálgun við fjármögnun til að tryggja greiðar og öruggar samgöngur um allt land.

Stefnt sé að innleiðingu nýs, einfaldara og sanngjarnara gjaldtökukerfis á næstu árum sem verði óháð orkugjafa. Gert sé ráð fyrir því að greitt verði almennt kílómetragjald fyrir notkun vegainnviða í stað vörugjalda á bensín og olíugjald.

Kolefnisgjald verði áfram greitt fyrir notkun dísilolíu og bensíns vegna þeirra loftlagsáhrifa sem notkun þeirra orkugjafa veldur. Þannig verði unnt að styðja við áframhaldandi uppbyggingu og viðhald vegakerfisins samhliða orkuskiptum til framtíðar.

Segir ráðuneytið að aðlögun fjármögnunar vegasamgangna að orkuskiptum fari fram í tveimur áföngum:

• Árið 2024: Innleiðing kílómetragjalds fyrir notkun rafmagns-, vetnis- og tengiltvinnbíla í flokki fólks- og sendibifreiða. Kílómetragjaldið verður 6 kr. fyrir rafmagns- og vetnisbíla og 2 kr. fyrir tengiltvinnbíla.
• Árið 2025: Innleiðing kílómetragjalds vegna notkunar allra ökutækja á vegakerfinu, þ.m.t. dísel- og bensínbíla. Samhliða er gert er ráð fyrir að eldri gjöld á borð við vörugjöld af eldsneyti muni eftir atvikum lækka eða falla niður, þó kolefnisgjald verði áfram greitt. Frumvarp um þetta verður lagt fram á næsta ári.

Fyrsta skráning fyrir 20. janúar

Þá segir ráðuneytið að kílómetragjaldið verði áætlað og greitt með svipuðum hætti og gjöld fyrir þjónustu veitu- og orkufyrirtækja vegna sölu á heitu vatni og rafmagni. Kílómetragjaldið verður greitt mánaðarlega út frá áætlun um fjölda ekinna kílómetra á tímabilinu.

Gjaldtakan verði byggð á akstursáætlun á grundvelli upplýsinga sem eigendur eða umráðamenn bíla skrá inn á Ísland.is, í smáforriti eða á vefsvæði. Einnig verði þó í boði önnur skráningarleið fyrir þá sem ekki geta nýtt sér Ísland.is þar sem heimilt verður að skila upplýsingum og gögnum skriflega til ríkisskattstjóra auk þess sem hægt verður að skrá stöðu akstursmælis hjá faggiltri skoðunarstofu.

Á næstunni muni umráðamenn rafmagns-, vetnis- og tengiltvinnbíla geta með einföldum hætti skráð kílómetrastöðu bíla sinna á Ísland.is þar sem jafnframt verður að finna greinargóðar upplýsingar um ferlið. Fyrsta skráning á kílómetrastöðu eftir upphaf gjaldtöku skal eiga sér stað fyrir 20. janúar 2024. Fyrsti gjalddagi greiðslna vegna gjaldtímabilsins janúar 2024 verður 1. febrúar 2024 og eindagi 14 dögum síðar.

Veikt fjármögnun ríkissjóðs

Þá segir ráðuneytið í tilkynningu sinni að miklar framfarir í þróun sparneytnari bíla hafi leitt til þess að nýrri bílar geti ekið töluvert fleiri kílómetra á hverjum lítra eldsneytis.

Þessi þróun hafi á sama tíma veikt getu ríkissjóðs til að fjármagna viðhald og uppbyggingu vega með sífellt minni tekjum af ökutækjum og eldsneyti, þar sem tekjuöflunin byggist að stórum hluta á föstu gjaldi á hvern lítra eldsneytis. Með lögfestingu kílómetragjalds vegna aksturs rafmagns- vetnis og tengiltvinnbíla sé stigið fyrsta skrefið í átt að nýju einfaldara, gagnsærra og sjálfbærara fyrirkomulagi gjaldtöku af ökutækjum til framtíðar.

Samhliða þessu hafi stuðningur stjórnvalda og góðar aðstæður í orkuskiptum skilað Íslandi í fremstu röð í orkuskiptum í vegasamgöngum. Þannig séu rafmagns-og tengiltvinnbílar, sem greiði mjög takmarkað fyrir notkun vega, orðnir tæpur fimmtungur af fólksbílum í umferð.

Hlutfall þeirra af nýskráðum fólksbílum á þessu ári sé um 57 prósent en 79 prósent ef frá eru taldar nýskráningar bílaleika. Þá er bent á að leiðbeiningar um skráningu sé að finna á Ísland.is/kilometragjald en fólk getur skráð kílómetersstöðuna undir ökutæki á Mínum síðum Ísland.is og í Ísland.is appinu.

Vefsíðan Vegir okkar allra.