Hjúkr­un­ar­fræð­ing­ur­inn sýkn­að­ur af ákæru um manndráp

Steina Árnadóttir, 62 ára gamall hjúkrunarfræðingur, var ákærð fyrir manndráp í opinberu starfi og brot gegn lögum um heilbrigðisstarfsmenn. Hún neitaði sök og var ekki viðstödd dómsuppkvaðninguna í morgun.

Henni var gefið að sök að svipta konu á sextugsaldri með geðklofa, sem var sjúklingur á geðdeild 33A á Landspítalanum við Hringbraut, lífi með því að þröngva ofan í hana tveimur flöskum af næringardrykk 16. ágúst árið 2021. Steina hafi hellt drykknum upp í munn konunnar á meðan hún lét samstarfskonur halda henni þrátt fyrir að konan hefði gefið til kynna að hún vildi ekki drykkinn. Drykkurinn hafi hafnað í loftvegi konunnar sem olli því að hún kafnaði.

Dómurinn var fjölskipaður. Auk tveggja héraðsdómara var sérfræðingur í bráðalækningum meðdómandi í málinu. Dómsorðið hefur ekki verið birt enn. Steina var ekki viðstödd dómsuppkvaðninguna sjálf.

„Réttlætið sigraði,“ sagði Vilhjálmur H. Vilhjálmsson, lögmaður Steinu eftir dómsuppkvaðninguna. 

Ríkissaksóknari hefur nú mánuð til þess að ákveða hvort að málinu verði áfrýjað til Landsréttar. 

Frásagnir samstarfskvenna í andstöðu við lýsingu Steinu

Við aðalmeðferð málsins hélt Steina því fram að samstarskona hennar hefði sótt hana vegna þess að það stæði í sjúklingnum. Sjúklingurinn hafi átt erfitt með andardrátt. Hún hafi náð að banka á bak konunnar þannig að matarbiti kom upp úr henni. Þá hefði hún gefið konunni sopa af næringardrykk vegna þess að hún hefði talið að enn væri eitthvað í vélinda hennar. Næringarvökvinn hafi byrjað að renna niður bæði munnvik konunnar og hún síðan misst meðvitund. Endurlífgunartilraunir báru ekki árangur.

Þrjár samstarfskonur Steinu af vaktinni gáfu allt aðra lýsingu á atburðum. Sjúkraliði sem gaf konunni að borða hefði sótt Steinu vegna þess að konan hefði troðið mat upp í sig án þess að kyngja og virst vera þungt fyrir brjósti. 

Steina hefði þá strax byrjað að hella næringadrykk ofan í konuna þrátt fyrir að hún gæfi skýr merki um að hún vildi ekki drekka. Hún hefði látið sjúkraliðanema halda konunni á meðan hún hélt áfram að hella úr öðrum drykk. Steina hefði haldið áfram þrátt fyrir að samstarfskonur hennar segðu henni að þær héldu að konan andaði ekki og að hún væri að deyja.

Réttarlæknar sem komu fyrir dóminn sögðu að sjúklingurinn hefði látist vegna vökva sem náði djúpt ofan í lungu. Ekki var hægt að staðfesta að um næringardrykkinn hefði verið að ræða. Dreifing efnisins í lungunum hefði verið meiri og dýpri en í dæmigerðum tilfellum þar sem fólk slysast til að fá mataragnir ofan í öndunarveg.

Hafði unnið nítján vaktir á sextán dögum

Fram kom að Steina var eini hjúkrunarfræðingur á vaktinni en þeir áttu alla jafna að vera tveir á kvöldvakt. Samstarfskonur hennar þrjár voru óreyndar. Sjálf hafði Steina unnið nítján vaktir á sextán dögum í aðdraganda dauðsfallsins. Konan sem lést var með lungnabólgu en var send aftur á geðdeildina vegna plássleysis á lyflækningadeild í Fossvogi.

Runólfur Pálsson, forstjóri Landspítalans, staðfesti að aðstæður á geðdeildinni hefðu verið ófullnægjandi þegar sjúklingurinn lést.

Nokkrir samstarfsmenn Steinu af geðdeildinni lýstu því fyrir dómi að hún væri „ekki allra“ og að hún gæti verið hranaleg við sjúklinga.