Atvinnulíf

Sjálfsmyndin oft erfið stjórnendum og hálauna fólki

Rakel Sveinsdóttir skrifar
Þótt vel gangi í starfsframanum er ekki æskilegt að starfsferillinn yfirtaki sjálfsmyndina.
Þótt vel gangi í starfsframanum er ekki æskilegt að starfsferillinn yfirtaki sjálfsmyndina. Vísir/Getty

Kanntu að gera skil á milli þín og vinnunnar? Eða byggir sjálfsmatið þitt á stöðugildinu sem þú sinnir í dag? Að starfsferillinn hafi í raun yfirtekið sjálfsmyndina er staða sem margir eru í, en oft óafvitandi. 

Þegar skilin á milli starfsins og sjálfsmyndar eru óskýr, er ekki óalgengt að ýmsir erfiðleikar komi upp síðar á lífsleiðinni. Í umfjöllun Harvard Business Review eru til dæmis nefndir erfiðleikar eins og þunglyndi, kvíði, kulnun, misnotkun áfengis og lyfja eða einmanaleiki.

Hjá fólki, sem byggir sjálfsmynd sína á starfinu, reynast áföll og breytingar þeim líka oft erfiðari öðrum. 

Sem dæmi um breytingar má nefna starfslok eða atvinnumissir. Breytingar á starfi vegna skipuritsbreytinga eða tækniframfara. Að fyrirtæki leggi upp laupana, sameinist öðrum eða taki miklum breytingum.

Þá eru aldursfordómar dæmi um breytingar sem fólk getur upplifað á síðari hluta starfsævinnar. Þessa fordóma getur verið enn erfiðara að mæta, ef  starfsframinn hefur of lengi verið stór hluti af sjálfmyndinni.

Sá hópur fólks sem oft festist í sjálfsmynd þar sem starfið er ráðandi hluti, eru stjórnendur og hálauna fólk.

Einkennin: Á þetta við þig?

Til að taka mat á stöðunni, er mælt með því að fólk svari eftirfarandi spurningum:

  • Hversu mikið hugsar þú um vinnuna utan vinnutímans? Finnst þér erfitt eða lítt áhugavert að ræða við fólk, ef umræðan snýst ekkert um vinnutengd málefni?
  • Fer mesti tíminn þinn í vinnu? Hefur einhver þér nákominn kvartað undan því að þú vinnir of mikið?
  • Áttu þér áhugamál utan vinnu sem á engan hátt tengist vinnunni þinni eða vinnufélögum
  • Hvaða tilfinning fylgir þeirri tilhugsun að þú hættir í því starfi sem þú ert í? Kemur sú tilhugsun rót á hugann þinn eða líðan?

Að byggja upp sterkari stöðu

Sjálfstæð sjálfsmynd er sterk sjálfsmynd. Og sterk sjálfsmynd gerir okkur betur kleift að takast á við áföll og breytingar sem lífið mun færa. 

Staðreyndin er hins vegar sú að fyrir marga stjórnendur og/eða hálauna fólk, sem jafnvel er á hátindi starfstímabilsins síns nú, reynist það erfitt og flókið verkefni að leysa að aðskilja sjálfsmyndina frá starfsframanum. Að leita til fagfólks er því leið sem gæti hentað mörgum. 

En hér eru líka nokkur ráð sem gætu hjálpað.

  1. Frítíminn. Taktu ákvörðun um að auka frítíma með því að úthluta fleiri verkefnum frá þér í vinnunni þannig að þú getir átt aðeins meiri frítíma. Mjög oft þýðir þetta að þú þarft að úthluta verkefnum sem þú hefur fyrst og fremst viljað sinna sjálf/ur.
  2. Það sem þú gerir í frítímanum. Þennan viðbótarfrítíma nýtir þú til að sinna nýju áhugamáli. Einfalt dæmi gæti verið að stunda meiri hreyfingu eða að prófa eitthvað sem þig hefur lengi langað til að gera. Til að halda þetta út, er þó mælt með því að fólk ætli sér ekki of mikið. Frekar að taka lítil skref og byrja smátt.  
  3. Endurbyggðu tengslanetið. Hvort sem það er með vinum eða vandamönnum er mikilvægt að endurbyggja tengslanetið og virkja samskipti, samveru og tengsl við fólk sem þú þekkir annars staðar frá en í gegnum vinnuna.  
  4. Endurmat: Gildi og lífsviðhorf. Hvað er það sem skiptir þig mestu máli þegar á reynir? Hverjir skipta þig mestu máli? Hver eru gildin þín og hvert er lífsviðhorfið þitt yfir höfuð? Ertu að lifa lífinu í samræmi við þessi gildi eða þetta viðhorf? Hverju þarftu að breyta
  5. Endurmat: Þínir hæfileikar. Þá er ágætt að fara yfir það í huganum í hverju hæfileikarnir okkar liggja helst. Í huganum getum við mátað þessa styrkleika við ólík störf  sem ættu vel við okkur. Með því að gera þetta, erum við að hjálpa huganum að aðskilja sjálfsmyndina frá því að vera of bundin núverandi stöðugildi.

Tengdar fréttir

Foreldrakulnun og vinnustaðurinn

Fyrir útivinnandi foreldra er vinnunni ekki lokið klukkan fjögur eða fimm á daginn. Þá á oft eftir að sækja börnin á leikskóla eða úr frístundum, skutla þeim á íþróttaæfingar, koma við í búð. Fara síðan heim og reyna að elda þokkalega hollan mat. Ganga frá, skella kannski í eina þvottavél. Vera með hálfgert samviskubit ef öllum verkefnum er ekki sinnt. Þar með talið að stunda hreyfingu sjálf eða kíkja í tölvupóstinn og klára ókláruð verkefni fyrir vinnuna.

Starfsfólk aldrei ánægðara en eftir Covid

„Starfsfólk hefur aldrei verið ánægðara í starfi, það upplifir fleiri tækifæri til að þróast í starfi og það fær meira hrós og endurgjöf en áður,“ segir Dröfn Guðmundsdóttir framkvæmdastjóri mannauðsviðssviðs Origo um niðurstöður vinnustaðakönnunar sem Gallup framkvæmdi fyrir Origo í desember síðastliðnum.

Spáir því að vinnuvikan styttist fljótlega í 35 stundir og síðan 30

Ásberg Jónsson framkvæmdastjóri Nordic Visitor spáir því að mörg fyrirtæki muni á þessum áratug stytta vinnuvikuna enn meir en nú er oft rætt um. „Ég trúi því að við förum almennt að verðmeta tíma okkar á annan hátt og þar muni frístundir vega hærra. Ég er nokkuð sannfærður um að eftir ekki svo mörg ár verði flestir vinnustaðir landsins búnir að stytta vinnuvikuna niður í 35 tíma og fyrir lok þessar áratugar verði fjöldi fyrirtækja kominn niður í 30 tíma vinnuviku,“ segir Ásberg.

Að ræða erfið mál í vinnunni

Það geta alls kyns aðstæður í vinnunni kallað á að stundum þurfi að ræða einhver erfið eða viðkvæm mál. Þessi samtöl eru alls ekkert einskorðuð við að vera samtöl yfirmanns við undirmann. Stundum er þörf á því að samstarfsfélagar ræði saman eða að starfsmaður ræði við yfirmann sinn.

Góð ráð fyrir fólk sem þolir ekki yfirmanninn

Það getur verið erfitt að vera í vinnu þar sem þú þolir ekki yfirmanninn þinn. Þetta er þó algengari staða en marga grunar. Þannig sýna niðurstöður kannana Gallup í Bandaríkjunum að þar hefur um helmingur útivinnandi fólks hætt í einhverju starfi, vegna þess að það þoldi ekki yfirmanninn. Sömu sögu er að segja frá Evrópu þar sem hlutfallið mælist hærra, sem og í Asíu, Miðausturlöndunum og Afríku.





Athugið. Vísir hvetur lesendur til að skiptast á skoðunum. Allar athugasemdir eru á ábyrgð þeirra er þær rita. Lesendur skulu halda sig við málefnalega og hófstillta umræðu og áskilur Vísir sér rétt til að fjarlægja ummæli og/eða umræðu sem fer út fyrir þau mörk. Vísir mun loka á aðgang þeirra sem tjá sig ekki undir eigin nafni eða gerast ítrekað brotlegir við ofangreindar umgengnisreglur.

Fleiri fréttir

Sjá meira


Velkomin á Vísi. Þessi vefur notar vafrakökur. Sjá nánar.