Aldarafmæli Karlakórsins Fóstbræðra 2016

Laugardagskvöldið 18. nóvember árið 1916 komu ungir menn saman í kjallara félagsheimilis KFUM við Amtmannsstíg. Á þessum fundi tóku þeir ákvörðun um að endurreisa karlakór sem þeir höfðu staðið að innan vébanda KFUM með einhverjum hléum frá árinu 1911. Í þetta sinn hafði þeim tekist að fá Jón Halldórsson til þess að taka að sér söngstjórn. Litið hefur verið á þennan fund sem stofnfund Karlakórs KFUM sem frá árinu 1936 hefur borið nafnið Karlakórinn Fóstbræður. Saga kórsins er samofin þjóðarsögunni og kórinn ávallt hefur verið reiðubúinn til þess að leggja sitt af mörkum til að glæða hátíðir lífi og list bæði í gleði og sorg.

Nú eru því liðin 99 ár frá þessum fundi og að ári mun Karlakórinn Fóstbræður halda upp á 100 ára afmæli sitt og eru ýmsir viðburðir af því tilefni nú í undirbúningi.

Í lok apríl verða 100. vortónleikar Fóstbræðra í Norðurljósasal Hörpu og verður Dísella Lárusdóttir einsöngvari á þeim tónleikum. Kórinn stendur fyrir norrænu karlakóramóti um hvítasunnuhelgina sem verður sérstaklega helgað aldarafmæli kórsins. Það er haldið í samstarfi við Norræna karlakórasambandið. Hafa nú á þriðja tug kóra boðað þátttöku sína og helmingur þeirra norrænir. Kórarnir munu leggja undir sig Hörpu þessa helgi og gefst landsmönnum þar kostur á að hlýða á fjölbreyttan norrænan karlakórasöng eins og hann gerist bestur. Mótið verður stærsta alþjóðlega karlakóramót sem haldið hefur verið hérlendis.

Hátíðartónleikar kórsins verða síðan föstudaginn 18. nóvember þegar liðin verður rétt öld frá stofndegi. Þeir verða í Eldborgarsal Hörpu og mun kórinn og söngstjóri hans Árni Harðarson leggja allan sinn metnað í að tónleikarnir verði sem glæsilegastir.

Á aldarafmælinu höfum við ráðgert að vígja minningarskjöld á því húsi þar sem kórinn var stofnaður réttri öld áður. Þegar við leituðum til Menntaskólans í Reykjavík til að fá leyfi til þess að setja skjöldinn á húsið, Amtmannsstíg 2B, komumst við að því að samkvæmt deiliskipulagi er ráðgert að þetta merka hús muni víkja fyrir nýbyggingum. Það kom okkur á óvart þar sem að hér er um byggingu með ótvírætt menningarsögulegt gildi að ræða. Húsið sem var reist 1906 var ein merkasta menningarmiðstöð í Reykjavík á fyrri hluta síðustu aldar og fóstraði þau mörgu félög sem voru félagslegur ávöxtur hins fjölþætta brautryðjendastarfs sr. Friðriks Friðrikssonar. Má auk Karlakórsins Fóstbræðra nefna Knattspyrnufélagið Val, Hauka og Skátahreyfinguna. Meira að segja Verslunarráð Íslands var stofnað í þessu húsi.

Endurskoða þarf stöðu hússins 

Þetta var glæsilegt samkomuhús, óvenjulegt að gerð og útliti en má þó ótvírætt flokka sem íslenska timburhúsaklassík. Höfundur hússins var Einar Erlendsson, einn merkasti húsameistari 20. aldar. Nú liggur fyrir álit Minjastofnunar um að byggingin hafi mikið varðveislugildi vegnar menningarsögu og byggingarlistar en stofnunin telur sig ekki geta gert kröfu um varðveislu hússins á núverandi stað vegna fyrri afgreiðslu málsins í húsafriðunarnefnd. Svo virðist sem mistök hafi verið gerð við fyrra mat húsafriðunarnefndar.

Ég skora á þá sem fara með húsnæðismál MR að endurskoða stöðu hússins í deiliskipulagi og legg til að elsti hluti KFUM-hússins verði gerður upp í upprunalegri mynd á upprunalegum stað. Til þess þarf að endurskoða hið ágæta deiliskipulag sem samþykkt hefur verið á reitnum. En um leið skora ég á yfirvöld að hraða fjárveitingum til aðkallandi uppbyggingar Menntaskólans í Reykjavík.

Að því sögðu býð ég landsmönnum að taka þátt í aldarafmæli Karlakórsins Fóstbræðra árið 2016 en kórinn mun leggja sig allan fram um að viðburðirnir standi undir því nafni sem kórmeðlimir og söngstjórar hafa skapað honum.