Eggin og erlendu körfurnar

Í fyrsta sinn frá árinu 2008 eru engar takmarkanir á fjárfestingu einstaklinga, fyrirtækja og lífeyrissjóða í erlendum verðbréfum.

Þessir aðilar geta nú fjárfest í erlendum hlutabréfum eða skuldabréfum í gegnum sjóði eða beint og þannig dreift betur áhættunni í sínum eignasöfnum.

Af hverju ættum við Íslendingar að fjárfesta erlendis?

Um 40% af neysluvörum okkar Íslendinga eru fluttar inn frá útlöndum. Þessar vörur eru til dæmis bensín, lyf, föt og matur. Þetta þýðir að ef krónan lækkar í verði (veikist) þá mun hluti af því sem við kaupum til daglegra nota hækka í verði.

Flest viljum við Íslendingar líka ferðast til útlanda og njóta þar menningar, matar og drykkjar. Utanlandsferð er ekkert annað en neysla sem hækkar í verði ef krónan veikist. Með því að eiga erlendan sparnað þá minnkum við eða eyðum sveiflum í ferðakostnaði sem kemur til vegna breytinga á gengi krónunnar. Hægt er t.d. að setja sér markmið um að eiga erlendan sparnað sem dugar fyrir utanlandsferðum fjölskyldunnar næstu árin.

Er góður tími til að fjárfesta erlendis núna?

Það er alltaf erfitt að tímasetja markaðinn rétt. Margir benda á að hlutabréfverð erlendis sé orðið hátt eftir hækkanir síðustu ára. Hlutabréf í bandaríkjunum (S&P 500) hækkuðu um 12% árið 2016 og Heimsvísitala MSCI hækkaði á sama tíma um 7,5%, bæði mælt í USD. Erlend hlutabréf hafa svo haldið áfram að hækka á þessu ári og hafa hlutabréf í bandaríkjunum til að mynda hækkað um rúm 5% frá áramótum.

Hækkanir erlendis eru þó ekki úr lausu lofti gripnar. Ágætis gangur hefur verið í hagkerfum heimsins og hafa til að mynda OECD og IMF verið að hækka hagvaxtarspár sínar fyrir heimsbúskapinn en þar spila stærstu hagkerfin Bandaríkin og Kína stórt hlutverk.

Raungengi íslensku krónunnar er sögulega hátt hvort sem það er reiknað á grundvelli launa eða verðlags. Hátt raungengi þýðir í sinni einföldustu mynd að erlendur gjaldeyrir er sögulega ódýr þegar leiðrétt hefur verið fyrir verðbólgu og launabreytingum. Raungengið er nú á svipuðum slóðum og árið 2007 en mikilvægt er þó að gera sér grein fyrir að efnahagskerfi landsins er mikið mun heilbrigðara. Skuldsetning er hófleg í flestum tilvikum og afgangur er talsverður af viðskiptum við útlönd.

Það er sérstaklega erfitt að spá fyrir um gjaldeyrishreyfingar til skemmri tíma þar sem flæði á gjaldeyrismarkaði getur fallið til á mjög mismunandi tímum. Við höfum notið góðs af því síðustu ár að útlendingar hafa komið til landsins af miklum krafti og keypt mikið af íslenskum krónum og selt evrur, dollarar og aðra gjaldmiðla á móti. Nú er spurningin sú hvað ferðaþjónustan þolir mikið meiri styrkingu áður en við sjáum minni vöxt ferðamanna.

Eignadreifing er lykilatriði

Þegar 20 ára söguleg ávöxtun eignaflokka er skoðuð sést að Heimsvísitala MSCI hefur hækkað um 9% á ársgrundvelli mælt í íslenskum krónum. Á sama tíma hefur OMXIPI vísitala innlendra hlutabréfa hækkað um 2% á ársgrundvelli. Auðvitað er djúp efnahagslægð á Íslandi inn í þessum tölum en á sama tíma hefur heimurinn farið í gegnum eina af sínum stærstu niðursveiflum.

Mikilvægt er að átta sig á að talsverðar sveiflur geta verið bæði á verði gjaldmiðla og hlutabréfa og því varasamt fyrir íslenska fjárfesta að fara inn á erlenda markaði í stórum skrefum. Góð eignastýring gengur út á að finna markmið um vægi erlendra verðbréfa og fjárfesta svo í skrefum yfir ákveðið tímabil til dæmis 12 til 18 mánuði. Með þessari aðferð sem oftar en ekki er kölluð meðaltalsaðferðin er hægt að minnka líkur á að keypt sé á alltof háu verði eða selt á alltof lágu verði.