Íslenskt fyrirtæki fékk hluta af þóknun Morgan Stanley frá Seðlabankanum

Seðlabanki Íslands neitar að gefa upp hversu háa þóknun bankinn greiddi bandaríska fjárfestingarbankanum Morgan Stanley fyrir ráðgjöf í aðdraganda þess að Seðlabankinn seldi 6 prósenta hlut í Eignarhaldsfélaginu Kaupþingi. Íslenskt verðbréfafyrirtæki fékk hlut í þóknun bandaríska bankans. Bréfin í Kaupþingi hækkuðu mikið í verði örfáum mánuðum eftir að Seðlabankinn seldi.

Í nóvember seldi Seðlabankinn skuldabréf á eignarhaldsfélagið Kaupþing fyrir jafnvirði 19 milljarða króna. Aðeins tveimur mánuðum síðar hafði verðmæti þeirra hækkað um 5 milljarða króna vegna dómssáttar sem Kaupþing gerði við Deutsche Bank.

Seðlabankinn hefur legið undir gagnrýni fyrir að hafa ekki haldið vel á hagsmunum sínum í þessu máli og farið á mis við milljarða króna. Hann hafi mátt vita að á döfinni væri dómssátt milli Kaupþings og Deutsche Bank sem myndi hækka verðmæti bréfanna. Starfsmenn Seðlabankans hafa hins vegar sagt að bankinn hafi engar upplýsingar haft um samkomulagið við Deutsche Bank þegar tekin var ákvörðun um sölu hlutarins í Kaupþingi.

Í tilkynningu sem Seðlabankinn sendi frá sér 6. apríl kom fram að skuldabréfin voru seld í opnu ferli fyrir milligöngu Morgan Stanley og „allir sem uppfylltu almenn skilyrði gátu gert kauptilboð.“

Fréttastofan sendi Seðlabanka Íslands þríþætta fyrirspurn vegna málsins. Í fyrsta lagi, hvers vegna tók Seðlabankinn þá ákvörðun að vinna umrædd viðskipti með Morgan Stanley en ekki með opnu útboði? Þ.e. hvernig var þessi samstarfsaðili valinn? Í öðru lagi, hversu stór hluti af þeirri greiðslu sem Seðlabankinn fékk rann til Morgan Stanley sem þóknun vegna ráðgjafar við söluna? Í þriðja lagi, komu einhverjir aðrir ráðgjafar að umræddu söluferli, innlendir eða erlendir?

Í svari Seðlabankans við fyrstu spurningunni segir:

„Þegar verið er að selja óskráðar eignir þar sem eftirmarkaður er grunnur er mikilvægt að markaðnum sé ekki kunnugt um það framboð sem von er á inn á markaðinn. Það gæti haft áhrif á verð til lækkunar og skaðað hagsmuni seljandans. Útboð hentar því ekki, heldur eru samstarfsaðilar Seðlabankans valdir úr hópi þeirra fjármálastofnana sem eru í virku viðskiptasambandi við bankann og eru jafnframt virkir á markaði með viðkomandi eignir. Nokkrir erlendir aðilar uppfylla þau skilyrði.“

Seðlabankinn upplýsir ekki um hversu háar fjárhæðir bankinn greiddi Morgan Stanley í þóknun vegna viðskiptanna. Í svari bankans segir að samningsbundnar greiðslur til einstakra aðila fyrir verk af þessu tagi séu bundnar trúnaði. Þær séu samningsatriði en taki mið af því sem almennt tíðkast í slíkum viðskiptum.

Samkvæmt upplýsingum fréttastofunnar fékk íslenskt verðbréfafyrirtæki hluta af þeirri þóknun sem Morgan Stanley fékk vegna viðskiptanna.  Seðlabankinn virðist hins vegar ekki vita af því. Í svari bankans segir: „Nei, Morgan Stanley var eini mótaðili Seðlabankans í söluferlinu.“

Í svörum við ítrekuðum fyrirspurnum fréttastofunnar var því jafnframt ítrekað neitað að Seðlabankinn hafi haft nokkrar upplýsingar um aðkomu íslenska verðbréfafyrirtækisins að viðskiptunum.