Vélfagsmálið beint í Hæsta­rétt

Í ákvörðun Hæstaréttar um málskotsbeiðni Vélfags segir að frysting fjármunanna hafi verið framkvæmd á grundvelli laga um framkvæmd alþjóðlegra þvingunaraðgerða og frystingu fjármuna. Niðurstaða dómsins hafi byggst á því að tiltekin grein laganna væri bundin við skyldu utanríkisráðherra til að aflétta þvingunarráðstöfun gagnvart aðila sem bæri sama eða svipað nafn og sá aðili sem væri á þvingunarlista. 

Hins vegar hafi dómurinn talið að hvorki yrði af lagaákvæðinu sjálfu né öðrum ákvæðum sömu laga ályktað að skylda ráðherra væri víðtækari en við framangreindar aðstæður. Þá hafi verið talið að ríkið hefði með fullnægjandi hætti sýnt fram á að ákvörðun um að Vélfag sætti þvingunaraðgerðum væri ekki byggð á nafnaruglingi og því væru skilyrði laganna ekki uppfyllt.

Vélfag hafi byggt á því að niðurstaða í málinu hefði mikið fordæmisgildi, almenna þýðingu fyrir beitingu réttarreglna og verulega samfélagslega þýðingu. Málið væri það fyrsta sem rekið væri fyrir dómstólum hér á landi um túlkun og beitingu laganna og reglugerðar ráðs Evrópusambandsins um þvingunaraðgerðir í ljósi aðgerða Rússlands sem grafa undan stöðugleika. 

Í héraðsdómi hefði verið komist að þeirri niðurstöðu að það væri í verkahring Arion banka hf. að ákveða að aflétta frystingu og mál um slíkt yrði að reka gegn bankanum. 

Vélfag hafi einkum byggt á því að dómurinn sé rangur um hvar vald til að aflétta frystingu fjármuna liggur þar sem það fari í bága við reglur stjórnskipunar- og stjórnarfarsréttar að fela einkaaðilum eftirlits- og ákvörðunarvald um íþyngjandi aðgerðir sem ríkið hafi skuldbundið sig að þjóðarétti til að beita innan lögsögu sinnar.

„Að virtum gögnum málsins verður að líta svo á að dómur í því geti haft almenna þýðingu fyrir beitingu réttarreglna auk þess sem úrslit þess kunna að hafa verulega samfélagslega þýðingu að öðru leyti. Þá liggja ekki fyrir í málinu þær aðstæður sem komið geta í veg fyrir að leyfi til að áfrýjunar beint til Hæstaréttar verði veitt á grundvelli 1. mgr. 175. gr. laga nr. 91/1991. Beiðni leyfisbeiðanda um leyfi til áfrýjunar héraðsdóms beint til Hæstaréttar er því samþykkt,“ segir í ákvörðun Hæstaréttar.