Fjórföld veiðigjöld hjá skuldsettum útgerðum

Veiðigjöld einstakra útgerða gætu fjórfaldast á þessu fiskveiðiári; annars vegar vegna hækkunar á þeim og hins vegar vegna þess að afsláttur í tengslum við skuldir útgerðanna rennur út. Þingmaður vill framlengja aflsáttinn eða að tekið verði upp frítekjumark til að hjálpa smærri útgerðum strax í haust.

Á hverju ári á síðstliðnum fimm árum hafa um 100 útgerðir fengið afslátt af veiðigjaldi vegna skuldsetningar. Líkt og fram kom í kvöldfréttum Stöðvar 2 í gær hækka veiðigjöld um ríflega sex milljarða króna á næsta fiskveiðiári og verða um 10,5 til 11 milljarðar króna. Reiknireglan sem stuðst er við þegar gjöldin eru reiknuð miðar núna við fiskveiðiárið 2015 sem var einstaklega gott en afkoman er lakari í ár.

Þar sem veiðigjaldið er hærra og skuldaafslátturinn var ekki framlengdur horfa einhverjar útgerðir upp á allt af fjórföldum veiðigjaldsins. Samkvæmt heimildum fréttastofu reiknar til dæmis ein útgerð með því að greiða 40 milljónir í ár samanborið við 10 milljónir í fyrra.

Þingmaðurinn Teitur Björn Einarson á sæti í samráðsnefnd um gjaldtöku í sjávarútvegi en hann segir marga horfa fram á mjög þungan róður.

„Það er hætta á að einhverjar [útgerðir] hætti eða selji frá sér aflaheimildir, það komi los í byggðafestu víðs vegar í minni samfélögum úti á landi, að starfsöryggi fólks verði ógnað þar af leiðandi og atvinnulíf eigi undir högg að sækja víðs vegar. Þetta er því miður það sem ég óttast," segir Teitur.

Teitur segir að vinnan sem nú er í gangi við heildarendurskoðun á fiskveiðikerfinu verði að leiða til þeirrar niðurstöðu að gjaldheimtan verði í meira samræmi við afkomu útgerðarinnar og að meira jafnvægi sé í tíma, þ.e. að ekki sé litið tvö ár aftur í tímann við álagninu.

Samráðsnefndin á að skila niðurstöðum í vetur og segir Teitur að töluverður tími gæti því verið í gildistöku breytinganna. Í millitíðinni þurfi aðrar lausnir. Vonast hann til þess að hægt verði að fara yfir málið þegar þingið kemur saman í haust.

„Á meðan að ekki tekst að ná niðurstöðu um það hverjar breytingarnar eiga að vera tel ég alveg rök fyrir sérstökum ráðstöfunum sem gæti þurft að grípa til. Það gæti þess vegna verið framlenging á þessum skuldaafslætti, innleiðing á frítekjumarkaði. Til þess að þessar minni og meðalstóru útgerðir eigi einhvern möguleika á því að fleyta sér yfir þessa erfiðu tíma," segir Teitur.