Hörð samkeppni í flugeldasölu: „Það er val kúnnans hvar hann stundar sín viðskipti“

Flugeldasala hefst víðast hvar á landinu í dag en lögum samkvæmt er flugeldasala aðeins heimil frá 28. desember til 6. janúar ár hvert.

Verð á flugeldum hefur víðast hvar lækkað frá því í fyrra, meðal annars vegna gengisbreytinga. Landslagið í flugeldasölu hefur jafnframt breyst talsvert síðustu ár en samkeppnin hefur aukist með tilkomu fleiri einkaaðila.

Verðlækkun frá því í fyrra

Verð á flugeldum hefur lækkað frá því um síðustu áramót. Vísir greindi frá umtalsverðri hækkun á verði flugelda síðustu áramót en þessi verð hafa lækkað örlítið síðan þá.

Til að mynda kosta fjölskyldupakkar Flugeldamarkaða Björgunarsveitanna minna nú en þeir gerðu fyrir ári síðan. Fjölskyldupakkinn Tralli kostaði 9.700 krónur í fyrra en kostar 8.900 krónur nú. Troðni kostaði 16.900 krónur í fyrra en kostar nú 15.900 krónur, Trausti kostaði 21.600 í fyrra en kostar nú 19.900. Stærsti fjölskyldupakkinn, Trölli, kostaði 30.900 í fyrra en kostar nú 29.500 krónur.

Að sögn Jóns Inga Sigvaldasonar, sölu- og markaðsstjóra hjá Slysavarnafélaginu Landsbjörgu, má rekja verðlækkunina til veikrari stöðu Bandaríkjadals gagnvart íslensku krónunni. Landsbjörg, sem sér Flugeldamörkuðum björgunarsveitanna fyrir flugeldum, flytur inn sínar vörur frá Kína en verðin eru í Bandaríkjadölum.

Verðin eru þrátt fyrir þetta hærri en þau voru árið 2010 en þá kostaði fjölskyldupakkinn Tralli til að mynda tvö þúsund krónum minna en hann gerir í dag, eða 6.900.

Verðlækkunin tekur ekki eingöngu til Flugeldamarkaða björgunarsveitanna en Viktor Böðvarsson, hjá flugeldasölunni Púðurkerlingunni, tók í sama streng. Púðurkerlingin var stofnuð í fyrra og hafa verðin verið lækkuð síðan þá. „Ástæðan er lægra verð hjá birgja,“ segir Viktor en fyrirtækið kaupir flugelda til smásölu frá innlendri heildsölu.

Val kúnnans hvar hann stundar sín viðskipti

Viktor telur ekki að einkaaðilar eigi á brattann að sækja vegna þess að fólk kjósi heldur að skipta við björgunarsveitirnar. Hann neitar því þó ekki að margir Íslendingar haldi tryggð sinni við björgunarsveitirnar. 

„Björgunarsveitirnar hafa sinn stuðning og það er allt hið besta mál. Við höfum að sjálfsögðu ekkert á móti því að fólk versli við björgunarsveitirnar en þegar upp er staðið er það val kúnnans hvar hann stundar sín viðskipti.“ Viktor segir að ekki vaki fyrir einkaaðilum að stela viðskiptavinum frá björgunarsveitunum.

„Við erum ekki að reyna að veiða kúnna frá björgunarsveitunum, þvert á móti. Ef fólk vill versla þar þá er það gott mál.“ Hann fullyrðir jafnframt að markaðurinn skiptist í raun í fylkingar þeirra sem vilja eindregið styðja við björgunarsveitirnar og þeirra sem telja að slíkt gildi einu. Þannig sé samkeppnin meiri á milli einkaaðilanna innbyrðis heldur en endilega við björgunarsveitirnar. „Það er í raun beinni samkeppni á milli einkaaðilanna og við erum svolítið að einblína á þá „köku“ frekar. „Fólk skiptist í fylkingar hvað þetta varðar. Sumir telja að flugeldasala ætti að vera í höndum björgunarsveitanna eingöngu en aðrir vilja að salan ætti að vera frjáls,“ segir Viktor.

Jón Ingi Sigvaldason hjá Slysavarnafélaginu Landsbjörgu er þessu ósammála. Hann telur að samkeppni hljóti að ríkja á milli einkaaðilanna og björgunarsveitanna. „Við erum náttúrulega bara í samkeppni við þá. Það er bara frjáls markaður og það eru því allir í samkeppni við alla,” fullyrðir Jón Ingi. Hann bendir jafnframt á að honum finnist sérkennilegt að sumir einkaaðilanna auglýsi flugelda með afslætti, þar sem flugeldasala er aðeins heimil frá 28. desember og fram að þrettándanum. 

Jón segir að björgunarsveitirnar hafi að einhverju leyti brugðist við aukinni samkeppni, til dæmis með því að auka vöruúrval og höfða til breiðari hópa. „Nú erum við með vörur í öllum verðbilum,“ segir Jón.

Aðrar flugeldasölur hafa brugðist við aukinni samkeppni með öðrum ráðum, til dæmis með því að bjóða viðskiptavinum upp á heimsendingu. „Það eru mjög margir á landsbyggðinni sem nýta sér þennan möguleika,“ segir Viktor hjá Púðurkerlingunni sem er ein af þeim flugeldasölum sem býður upp á heimsendingu.

Von á örtröð á gamlársdag

Jón Ingi og Viktor telja báðir að mestu viðskiptin muni án efa verða á gamlársdag. Spilar þar inn í að veðurspáin fyrir vikuna er slæm og þess auki sé nánast heil vinnuvika á milli jóla og nýárs. „Ef fólk vill hafa það rólegt í flugeldainnkaupum, þá er best að fara í þau snemma í vikunni,“ segir Jón Ingi.