Blessað barnalán

Hann er kominn inn á leikskóla!“ Frábærar fréttir sem bárust okkur foreldrunum í tölvupósti einn góðan vordag. Drengurinn fékk pláss og mátti byrja um haustið. Að vísu ekki í leikskólanum sem við kusum helst, en næsti bær við. Svo fengum við síðar flutning. Þvílík kátína. Því á þeim leikskóla er stigsmunur á við aðra sem við höfum reynt í okkar barnauppeldi. Nú er þetta þriðja barnið okkar og við reynslunni ríkari þegar kemur að dagforeldrum og leikskólamálum. Þessi leikskóli nefnilega þekkist hjá okkur sem góði leikskólinn með litla starfsmannaveltu, góðan starfsanda, ríkt þróunarstarf og mikinn eldmóð í starfsfólkinu öllu sem einu. Frábært og faglegt starf í gangi í öllum skúmaskotum, inni og úti og foreldrasamstarfið með besta móti.

Glöð mættum við vinum sem voru á umræddum leikskóla með sín börn og tilkynntum að bráðum kæmum við þangað aftur. Mættum kennurum leikskólans og tilkynntum að við kæmum bráðum til þeirra aftur. Hvað við hlökkuðum til. Svo gerðist það. Flutningur afstaðinn. Leikskólinn byrjaður eftir sumarfrí og drengur í aðlögun.

Síðan er liðið eitt og hálft ár. Langtíma veikindaleyfi starfsmanna á leikskólanum með litlu starfsmannaveltuna hefur aukist, starfsmannavelta er meiri en við höfum áður þekkt þar á bæ og illa gengur að ráða í lausar stöður. Við höfum verið beðin að sækja drenginn fyrr en áætlað er vegna forfalla starfsmanna og manneklu. Við höfum sótt drenginn okkar í lok dags og eingöngu einn starfsmaður verið eftir á deildinni vegna óvæntra veikinda samstarfsfólks. Við komumst ekki til að sækja hann fyrr þann daginn, eins og við vorum beðin um að gera ef hægt væri í tölvupósti.

Ófremdarástand í húsi.

Ekkert sem foreldrar leikskólabarna í Reykjavík þekkja ekki til og upplifa daglega.

Ekkert sem leikskólakennarar og annað starfsfólk leikskólanna þekkir ekki til og upplifir daglega.

Það kemur á daginn að flottustu stofnanir, eins og uppáhalds leikskólinn okkar, eru ekki ónæmar fyrir samfélagslegum áhrifum. Inn á leikskólana flykkjast nú hvorki menntaðir leikskólakennarar, þroskaþjálfar, iðjuþjálfar né ófaglærðir einstaklingar. Þvert á móti. Í dag flykkjast menntaðir leikskólakennarar, þroskaþjálfar, iðjuþjálfar og ófaglærðir einstaklingar langt í burtu frá leikskólunum. Við getum kennt ýmsu um. Við getum kennt lélegri stjórnun sveitarfélagsins okkar um ástandið. Við getum kennt virðingarleysi gagnvart starfinu sem þarna fer fram um. Við getum kennt allt of lágum launakjörum allra starfsmanna um. Við getum kennt sinnuleysi yfirvalda eiginlega um allt framantalið.

Óviðunandi og hættulegt

Ástandið í leikskólunum okkar er algjörlega óviðunandi og beinlínis hættulegt. Ég óttast verulega um afdrif barnanna okkar ef núverandi staða fær að vara óáreitt mikið lengur. Börn á viðkvæmum þroskastigum þurfa festu og fagmennsku. Þau þurfa skipulag og ramma og sértæka þjálfun fagfólks. Þau þurfa að mæta skilningi, þekkingu, úrræðum og öryggi.

Virðing rekstraraðila leikskólanna gagnvart leikskólabörnum er engin. Þau eru afgangsstærð og dragbítur á Excel-skjölum fjármálaspekúlanta. Þau eru ekki gróðamaskína.

Það þarf vitundarvakningu hjá ráðamönnum ekki seinna en fyrir áratug síðan! Hvað er svona flókið við það að skilja að menntun og umönnun barna er það allra mikilvægasta sem þjóðfélagið setur peninga sína í?

Skilvirkt menntakerfi er kerfi með aðgang að fjármagni, úrræðum og fagfólki af hverju tagi. Slíkt kerfi skilar af sér heilbrigðum og vinnufærum einstaklingum út í lífið við hinn enda þess. Það hlýtur að segja (borga) sig sjálft!

Höfundur er móðir leikskólabarns í Reykjavík, menntaður grunnskólakennari og nemi í mannauðsstjórnun á meistarastigi við Háskóla Íslands.

Þessi grein birtist fyrst í Fréttablaðinu.