Allt sem þú þarft að vita fyrir kosningarnar á morgun

Kosið verður til Alþingis á morgun, laugardaginn 29. október. Kjörstaðir opna um allt land í fyrramálið, flestir klukkan níu. Kjörstjórnir geta ákveðið að opna þá síðar en kjörstaðir skulu opna á bilinu 9 til 12.

Kjörfundi lýkur síðan í flestum tilfellum klukkan 22 annað kvöld en allar upplýsingar um hvenær kjörstaðir opna og loka má nálgast hér þar sem hægt er að fletta upp kjörstöðum í hverju sveitarfélagi fyrir sig.

Á kjörskrá eru 246.515 manns og er það 3,6 prósentum fleiri en voru á kjörskrá í alþingiskosningunum vorið 2013. Nánast jafnmargir karlar og konur eru á kjörskrá en langflestir eru á kjörskrá í Suðvesturkjördæmi, alls 68.242. Þá eru 15.743 á kjörskrá í fyrsta skipti, það er ungt fólk sem vegna aldurs gat ekki kosið í síðustu þingkosningum.

Hvar áttu að kjósa?

Hægt er að fletta upp hvar maður er á kjörskrá á kosningavef innanríkisráðuneytisins. Slái maður inn kennitöluna sína kemur upp í hvaða kjördæmi skal kjósa, á hvaða kjörstað og í hvaða kjördeild. Kjósandi er á kjörskrá í því sveitarfélagi þar sem hann var með lögheimili fimm vikum fyrir kjördag, það er þann 24. september síðastliðinn.

Kosningarétt hafa allir íslenskir ríkisborgarar sem hafa náð 18 ára aldri á kjördag og eiga lögheimili hér á landi. Þá hafa kosningarétt íslenskir ríkisborgarar sem flutt hafa lögheimili sitt til útlanda eftir 1. desember 2007 og hafa náð 18 ára aldri á kjördag. Íslenskir ríkisborgarar sem fluttu lögheimili sitt til útlanda fyrir 1. desember 2007 hafa kosningarétt hafi þeir sótt um það til Þjóðskrár fyrir 29. september.

Erlendir ríkisborgarar hafa ekki kosningarétt við þingkosningar og eru því ekki á kjörskrá. Eina undantekningin frá því eru danskir ríkisborgarar sem hafa kosningarétt samkvæmt lögum númer 85/1946, það er þeir sem voru búsettir á Íslandi 6. mars 1946 eða einhvern tíma á síðustu tíu árum fyrir þann tíma.  

Utankjörfundaratkvæðagreiðsla fer fram í Perlunni og er opið þar til klukkan 22 í kvöld. Á morgun er svo opið þar frá milli klukkan 10 og 17 fyrir kjósendur sem eru á kjörskrá utan höfuðborgarsvæðisins. Nánari upplýsingar um utankjörfund má nálgast hér og hér að neðan má sjá myndband með leiðbeiningum.

Hvernig áttu að kjósa?

Framvísa þarf skilríkjum á kjörstað. Rita skal x í þar til gerðan reit fyrir framan listabókstaf þess flokks sem maður hyggst kjósa. Breyta má uppröðun á þeim lista sem kosinn er með því að setja tölustafinn 1 við nafn þess sem maður vill setja efst, tölustafinn 2 við nafn þess sem maður vill hafa næstan á listanum og svo framvegis. Breyta má uppröðun á lista eins mikið og kjósandi vill.

Þá má einnig strika yfir nafn eða nöfn frambjóðenda ef kjósandi vill af einhverri ástæðu hafna einhverjum frambjóðendum. Strika má yfir eins mörg nöfn og vilji er fyrir en kjósandi má ekki strika yfir eða endurraða þeim listum sem hann kýs ekki. Sé það gert er kjörseðillinn ógildur.

Fleira getur ógilt kjörseðilinn. Til að mynda má ekki sýna neinum kjörseðilinn, það er segja hvernig maður hefur kosið, en sé það gert er kjörseðillinn ónýtur og ekki má setja hann í kjörkassann. Þetta þýði að ekki má til að mynda taka mynd af kjörseðlinum og birta á samfélagsmiðlum en nánari upplýsingar um það sem getur ógilt seðilinn má lesa í þessari frétt Vísis.

Hér að neðan má svo horfa á myndband um hvernig atkvæðagreiðslan fer fram.

Er hægt að fá aðstoð við að kjósa?

Ef kjósandi skýrir kjörstjórn frá því að hann geti ekki kosið sökum blindu eða á erfitt með að skrifa skal aðili úr kjörstjórn sem kjósandi velur aðstoða hann í kjörklefanum. Sá sem aðstoðina veitir er bundinn þagnarheiti varðandi atkvæðagreiðsluna en nánari upplýsingar um aðstoð á kjörstað má nálgast hér.

Hverjir eru í framboði?

Níu flokkar bjóða fram lista í öllum kjördæmum landsins. Flokkarnir eru eftirfarandi:

A-listi Bjartrar framtíðar

B-listi Framsóknarflokksins

C-listi Viðreisnar

D-listi Sjálfstæðisflokksins

F-listi Flokks fólksins

P-listi Pírata

S-listi Samfylkingarinnar

T-listi Dögunar

V-listi Vinstri grænna

Þá eru þrír flokkar sem bjóða fram í nokkrum kjördæmum:

E-listi Íslensku þjóðfylkingarinnar býður fram í Norðvesturkjördæmi og Suðurkjördæmi.

R-listi Alþýðufylkingarinnar býður fram í öllum kjördæmum nema Norðvesturkjördæmi.

H-listi Húmanistaflokksins býður fram í Reykjavíkurkjördæmi suður.