Laxeldið gæti framleitt meira en íslenskur landbúnaður

Í ár verða framleidd við Íslandsstrendur um fimmtán þúsund tonn af eldislaxi og er það mat Landssambands fiskeldisstöðva að innan þriggja ára gæti slátrun eldisfisks hér á landi orðið meiri en samanlögð kjötframleiðsla hér á landi. Norska fyrirtækið NRS hefur keypt helming hlutafjár í fyrirtækinu Arctic Fish á rúma 3,7 milljarða króna og mun koma að starfsemi fyrirtækisins hér á landi.

NRS í Noregi slátraði um það bil 27 þúsund tonnum í fyrra, eða ríflega tvöföldu því sem öll fyrirtækin á Íslandi framleiddu. Fyrirtækið er nokkuð stórt, með um 132 starfsmenn og framleiðir lax í sjókvíum á þrjátíu og fimm stöðum við strendur Noregs. Fyrirtækið er skráð í kauphöll og er í dreifðri eign en 20 stærstu hluthafarnir eiga samtals 85 prósenta hlut í fyrirtækinu og á sá stærsti um 15 prósent. Fyrirtækið komst í fréttirnar fyrir nokkrum árum þegar eldisfiskur úr kvíum þess slapp í Alta-ána í Finnmörku, eina frægustu laxveiðiá í okkar heimshluta.

„Við teljum afar jákvætt fyrir greinina að erlendir aðilar, sem hafa áratuga langa reynslu af eldi, skuli sýna íslensku fyrirtækjunum áhuga. Engin þjóð ver meira fjármagni og mannafla í rannsóknir, þróun búnaðar og umhverfismál fiskeldis en einmitt Norðmenn. Þess vegna er það mikill akkur fyrir okkur að fá þá til liðs við greinina,“ segir Höskuldur Steinarsson, framkvæmdastjóri Landssamband fiskeldisstöðva.

Orri Vigfússon, formaður NASF, félags sem vill vernda Norður-Atlantshafslaxinn, sagði í viðtali við Fréttablaðið í gær að norsk fyrirtæki væru hingað komin til að ásælast nánast ókeypis aðstöðu í íslenskum fjörðum, mun ódýrara en í Noregi. Þessu vísar Höskuldur á bug. „Okkur þykir afar miður að Norðmenn skuli gerðir tortryggilegir eins og skilja má á orðum Orra Vigfússonar. Aðkoma Norðmanna er staðfesting á því að frumkvöðlarnir á Íslandi voru og eru á réttri braut.“

Ef laxeldi nær að vaxa og dafna eins og spár gera ráð fyrir er ljóst að atvinnugreinin mun velta miklum fjárhæðum á sama tíma og hún nýtir sér íslenska náttúru og gæði sem ekki eru endalaus. Því vaknar sú spurning hvernig skattlagningu á þessi fyrirtæki verði háttað í framtíðinni. „Það hefur ekki verið horft til þess síðustu ár að fyrirtækin greiði einhvers konar auðlindagjald. Það er auðvitað spurning hversu mikið á að skattleggja fyrirtæki og við þurfum að skoða það vandlega áður en farið er í það að íþyngja fyrir­tækjum með frekari skattheimtu,“ segir Jón Gunnarsson, formaður atvinnuveganefndar Alþingis.