"Ég ætla að gleðja þig óheyrilega mikið“

Ef einhver hefur efasemdir um einbeittan brotavilja Byko og Húsasmiðjunnar í samráðsmálinu, þá þarf ekki annað en lesa dóm Hæstaréttar. Átta starfsmenn fyrirtækjanna voru dæmdir í fangelsi fyrir ólöglegt samráð gegn hagsmunum viðskiptavina þeirra og alls almennings.

Dómurinn byggir að mestu á símahlerunum lögreglu og þar eru ummælin birt orð fyrir orð. Höfundur mafíubókar gæti varla fundið upp á sumu því sem fór á milli starfsmanna fyrirtækjanna.

Látið nú stjórann vita af þessu

Í einu símtalinu tilkynnir starfsmaður Húsasmiðjunnar samstarfsmanni sínum að hann ætli að gleðja hann „óheyrilega mikið“ vegna góðs árangurs af samráðinu. „Byko var að hækka verð á grófvörunum.“ Viðbrögð viðmælandans: „Til hamingju… Látið þið nú stjórann vita af þessu. Honum líður þá betur.“

Hættum þessari verðsamkeppni

Í símtali um samkeppni í tilboðum til viðskiptavina segir starfsmaður Byko við starfsmann Húsasmiðjunnar: „… þetta er komið bara í algjört bull ... þetta eru orðin hjaðningavíg ef þetta heldur svona áfram. Ég skal bara segja þér… ég mun núna, í allri tilboðsgerð, frá og með bara sko morgun­deginum ... þá mun ég ýta öllu upp. Öllu.“ Starfsmaður Húsasmiðjunnar svarar: „... við erum að blæða báðir tveir. Við erum bara að drepa hvern annan.“ Starfsmaður Byko: „Ég ætla að hækka allt um 2% lágmark … og svo aftur 2% eftir 2-3 vikur ... og ég vona að þið merkið þetta“. Starfsmaður Húsasmiðjunnar svaraði: „Já, ég skal ... sjá til þess að við fylgjum þessu eftir.“

Seinna í sama símtali segir starfsmaður Húsasmiðjunnar: „Þetta grófvörutilboðskjaftæði er bara … Við erum að fara inn í há seasonið okkar ... þar sem við þurfum að fá tekjurnar okkar og við megum ekki missa þetta frá okkur núna. Auðvitað munum við slást en við eigum að slást bara á eðlilegum nótum.“ Starfsmaður Byko: „En við þurfum að hækka levelið þar sem við erum að slást.“

Betra að hann hringi á morgun

Úr símtali milli tveggja starfsmanna Húsasmiðjunnar: „Þú ættir að fá hann [hjá Byko] til þess að hringja á morgun. Þú getur þá sagt honum að við séum í verðhækkunum og það er eiginlega ekkert að marka það sem þú segir honum í dag en ...gætir sagt honum það bara á morgun.“

Umfangsmikil og gróf brot

Starfsmenn þessara tveggja fyrirtækja töluðu saman vikulega til að bera saman verðlista yfir mest seldu vörurnar og sammælast um að stilla samkeppni í hóf. Hæstiréttur er þungorður um þessi brot. Í dómnum segir að þau hafi staðið lengi yfir og verið umfangsmikil og gróf.

Í dómi Hæstaréttar segir: „Sökum þess að Byko og Húsasmiðjan voru nánast einráð á markaðnum á ákærutímabilinu teljast brotin, sem framin voru í þeim tilgangi að styrkja markaðsstöðu fyrirtækjanna tveggja, enn alvarlegri en ella hefði verið. Vegna stærðar fyrirtækjanna og fjölda vörutegunda, sem verðsamráðið náði til, var með því ekki einasta brotið gegn mikilvægum hagsmunum viðskiptavina þeirra, heldur alls almennings.“

Fúskað úti á túni

Í Héraðsdómi Reykjaness voru hinir ákærðu sýknaðir af nánast öllu nema einu smáatriði. Eftirfarandi setning úr héraðsdómnum sýnir hversu langt dómararnir voru úti á túni: „Benda öll þessi skilaboð til þess að hið gagnstæða hafi verið, mikil og hörð samkeppni en ekki verðsamráð.“ En ekki aðeins sneri Hæstiréttur héraðsdómnum við, heldur setti ofan í við dómarana fyrir fúsk við skýrslugerð fyrir dómi með því að leyfa sakborningum að hlusta á vitnisburð hver annars. Annar áfellisdómur Hæstaréttar yfir héraðsdómurunum kemur svo fram þar sem segir berum orðum að niðurstaða héraðsdóms sé reist á rangri skýringu á ákvæðum samkeppnislaga.

https://www.haestirettur.is/domar/domur/?id=3db316d5-9d3f-4477-93f1-02987bec8ecc

 

Þessi grein birtist fyrst í Fréttablaðinu.