Sjaldgæfasta plata Íslands: Faðir Kalla Bjarna líklega maðurinn bak við hana

Mál málanna í dag er sjaldgæfasta plata Íslandssögunnar sem kom upp úr kassa á skransölu á Skemmuvegi 6. Gunnar Lárus Hjálmarsson, Dr. Gunni, fékk tvær svo kallaðar „test pressur“ til að skoða. Önnur þeirra var plata Þeysara, As Above, á sænsku en hin var platan Geislavirkir með Utangarðsmönnum á ensku.

Test pressur fara ekki í almenna útgáfu og Geislavirkir, eða Radioactive með The Outsiders eins og hún kallast þarna, kom aldrei út á ensku. Þessi tiltekna plata er því líklega sjaldgæfasta plata Íslandssögunnar og jafn fram ein sú eftirsóttasta. Vísir skoðaði sögu plötunnar. 

Ætlar ekki að kaupa plötuna sjálfur

„Það er alveg klárt mál að Steinar Berg gerði test pressu og þetta er þá sennilega mamman sjálf,“ segir Bubbi Morthens, fyrrum söngvari Utangarðsmanna. „Mjög líklega hefur hann gert þær til að dreifa plötunni til erlendra útgáfufyrirtækja.“

Platan var tekin upp 1980 í upptökuverinu Hljóðrita og segir Bubbi að hún sé um margt ólík íslensku útgáfunni sem kom út. Til að mynda er það Mikki Pollock sem talar upphafslínurnar í Hiroshima.

„Það sem gerir þetta líklega að verðmætustu plötu Íslandssögunnar er hve sjaldgæf hún er og að hún er sennilega ekki masteruð til fulls.“

Bubbi segir að hann hafi ekki áhuga á því að eignast plötuna. „Ég hlusta ekki á sjálfan mig og hef aldrei gert. Mér finnst gaman að semja, taka upp og spila en annars ekki. Ef ég væri safnari myndi ég leggja mig fram við að kaupa hana og spila hana aldrei. Þannig helst verðgildi hennar hæst. Ef þetta væri gítar hefði ég kannski áhuga en annars ekki.“

Ferð ekki í fjárfestingu ef þú heldur að hún fari út um þúfur

Þegar sagan er borin undir Steinar Berg Ísleifsson kannast hann ekkert við að hafa gert prufupressu af Radioactive. Útgáfufyrirtæki hans gaf Geislavirka út á Íslandi í nóvember 1980.

„Ég kann enga skýringu á þessu. Okkar vínylplötur voru allar pressaðar í Hollandi en þessi er pressuð í Stokkhólmi,“ segir Steinar Berg en hann rekur nú ferðaþjónustu að Fossatúni í Borgarfirði.

Steinar segir að í upphafi níunda áratugarins hafi Utangarðsmenn spilað víðsvegar um Skandinavíu og þar hafi verið maður að nafni Guðmundur sem hafi tekið Utangarðsmenn að sér. Sá hafi reynt að plögga þeim hér og þar og mögulega hafi hann látið gera þessar plötur. Hann hafi í raun verið hálfgerður umboðsmaður þeirra úti og haft nær algert frelsi.

Um daginn var Steinar að róta í kössum fullum af gömlu dóti og þá komu upp úr einum þeirra uppsagnarbréf Mike Pollock úr sveitinni þar sem Einar Örn Benediktsson vottar staðfestingu þess. Það var í lok árs 1980 en skömmu síðar lagði sveitin upp laupana.

„Við höfðum áhuga á að gefa þá úti en satt best að segja var enginn grundvöllur fyrir því að stíga skrefið til fulls. Meðlimir voru oftar en ekki á móti hvor öðrum og það er lítill tilgangur í því að leggja út í fjárfestingu ef þér finnst nær öruggt að hún fari í vaskinn,“ segir Steinar Berg. „Við fikruðum okkur í áttina að útlöndum en við lögðum aldrei í neinar prufupressur.“

Huldumaðurinn Guðmundur

En hver er þá þessi Guðmundur sem tók Utangarðsmenn að sér þegar þeir voru úti í Skandinavíu? Gunnþór Sigurðsson, bassaleikari hljómsveitarinnar Q4U, rótaði fyrir Utangarðsmenn þegar þeir ferðuðust um Norðurlöndin.

„Ég kannast við þessa plötu. Ég fékk að heyra hana þarna í fyrndinni,“ segir Gunnþór. Hann man einnig eftir Guðmundi og minnir að þar hafi verið á ferðinni Guðmundur Aðalsteinn Sveinsson, faðir Karls Bjarna Guðmundssonar Idol sigurvegara. „Hann var hálfgerður tengiliður okkar úti í Noregi og gerði sitt besta til að plögga þeim áfram á rétta staði. Kannski gerði hann þessa pressu, það getur vel verið. En ég hef alltaf sagt að þeir hafi farið of snemma heim því þeir voru farnir að vekja athygli og komnir í blöðin úti.“

Hann nefnir eitt atvik þegar Utangarðsmenn voru að koma sér fyrir á sviði á skemmtistað úti og byrja hljóðprufuna. Þegar þeir eru að stilla græjurnar byrjaði að snjóa inn á staðnum og þar var engin venjulegur snjór heldur hrundi rykið úr loftinu á staðnum. Eigandinn borgaði hljómsveitinni gegn því að þeir spiluðu ekki á staðnum og kæmu sér í burtu.

„Þetta tímabil var langur föstudagur og rokkið tekið alla leið. Eitt sinn vorum þeir að spila hér heima á stað sem heitir Ártún og í salnum var einhver gaur utan í stelpu sem Bubbi var með á þeim tíma. Í einu laginu tók Danni Pollock gítarsóló, Bubbi stökk niður af sviðinu og kýldi gæjann kaldann. Greyið var rotað áður en hann lenti í jörðinni og Bubbi var mættur við hljóðnemann um leið og sóló-ið kláraðist. Ef það er ekki rokk þá veit ég ekki hvað er rokk,“ segir Gunnþór.

Þegar blaðamaður heyrði í Kalla Bjarna var hann staddur úti á sjó á línuveiðum. „Jú, það passar að pabbi var að umbast fyrir þá þegar þeir voru úti í Osló,“ segir hann og bætir við að á tímabili hafi þeir nánast búið heima hjá honum. Það gæti vel verið að hann hafi látið gera prufupressur af Geislavirkum og reynt að koma þeim á rétta staði.

„Einhverntíman voru þeir að spila í Osló og þangað mætti heill her af norskum pönkurum. Þá var Bubbi að kyrja einhver slagorð og predika yfir salnum sem fór ekkert alltof vel í liðið. Það endaði víst þannig að sveitin þurfti að brjóta sér leið út af staðnum og notuðu til þess míkrafónstatíf og aðra lauslega muni,“ segir Kalli Bjarni.

Hver sem sagan á bak við plötuna er þá er víst að platan Radioactive með The Outsiders er og verður einhver sjaldgæfasta plata landsins og safnarar landsins munu að öllum líkindum bítast um að eignast gripinn.