Gæti ráðið 100 hjúkrunarfræðinga í dag

„Við gætum ráðið um 100 hjúkrunarfræðinga í stöður hjá okkur strax í dag. Á næstu þremur til fjórum árum er áætlað að 900 hjúkrunarfræðingar öðlist rétt til töku lífeyris á Íslandi en á sama tíma erum við að útskrifa rúmlega 400 hjúkrunarfræðinga. Þetta svar heilbrigðisráðherra er því ekki í takt við mat okkar hér á spítalanum,“ segir Sigríður Gunnarsdóttir, framkvæmdastjóri hjúkrunar á Landspítalanum.

Efnismikið svar barst Steingrími J. Sigfússyni, þingmanni Vinstri grænna, frá Kristjáni Þór Júlíussyni heilbrigðisráðherra í síðustu viku við fyrirspurn um horfur í mönnun heilbrigðisþjónustunnar. Þar er vísað til ýmissa gagna, þ. á m. mannaflaspár fram til ársins 2030 sem var unnin í velferðarráðuneytinu árin 2011-2012. Í svarinu segir: „Ef spáin er borin saman við þróun síðustu ára fjölgaði hjúkrunarfræðingum hraðar en hámarksspá um eftirspurn gerði ráð fyrir á árunum 2010-2013 og árið 2014 var fjöldi þeirra orðinn 250 meiri en spáð var.“ Fjallað er um áhrif hækkandi aldurs og þau áhrif sem það gæti haft á mönnun – mun það samkvæmt spánni 2011–2012 koma fram í nánustu framtíð. Hins vegar verður svarið vart skilið öðruvísi en staðan sé viðunandi, en tekið fram að ýmsar sérgreinar séu helsta áhyggjuefnið.

Sigríður segist ekki hafa undir höndum þau gögn sem velferðarráðuneytið byggir á í svarinu til Steingríms, en segir að innan spítalans séu „verulegar áhyggjur af skorti á heilbrigðisstarfsfólki“ á næstu misserum. Það eigi ekki síst við um hjúkrunarfræðinga almennt og sé í takti við það sem er að gerast um heim allan vegna aukinnar þjónustuþarfar með fjölgun aldraðra og langveikra, en víða um heim hefur þessari þróun verið svarað með því að fela hjúkrunarfræðingum fleiri verkefni í stað þess að fjölga læknum.

Sigríður segir að áhyggjur stjórnanda á LSH lúti einnig að vissum sérgreinum innan spítalans; lífeindafræðingar þar sem meðalaldur er hár. Sama á við um svæfingar- og skurðstofuhjúkrunarfræðinga. Þar sé um sérhæft starfsfólk að ræða sem tekur langan tíma að þjálfa og ekki hrist fram úr erminni að manna stöður þeirra sem láta af störfum.

„Ég veit ekki hvernig ber að leggja út frá svari heilbrigðisráðherra en mín tilfinning hefur verið sú að fyrirsjáanlegur sé verulegur skortur á hjúkrunarfræðingum.

Í svari ráðherra segir: „Á Landspítala hefur þó gengið nokkuð vel að manna vaktir utan dagvinnutíma þrátt fyrir hækkandi aldur margra heilbrigðisstétta.“

Sigríði kemur þetta svar ráðherrans á óvart enda sé það þvert á reynslu þeirra sem starfa á spítalanum. „Við höfum verið að auglýsa eftir hjúkrunarfræðingum og það hefur gengið verst að manna vaktavinnuna; vinnu utan dagvinnutíma. Það er misræmi í þessum hluta svars ráðherra miðað við reynslu okkar hérna á Landspítalanum og þess sem við höfum verið að reyna að sjá fyrir.“

Fram kemur í svari ráðherra að vissulega hefur útskrifuðum hjúkrunarfræðingum fjölgað nokkuð síðustu þrjú ár miðað við árin á undan. Má rifja það upp að eftir hrun stórjókst aðsókn í hjúkrunarfræðinám – sem aftur kom fram fjórum til fimm árum síðar. Núna í vor var svo í fyrsta sinn tekið upp inngöngupróf í hjúkrunarfræði við Háskóla Íslands, eins og reyndar einnig í lög- og hagfræði.

„Þetta skilaði því að um 100 manns var boðið pláss sem endurspeglar getu okkar til að mennta hjúkrunarfræðinga út frá fjárveitingum og fleiru. Mér skilst hins vegar að 150 uppfylltu skilyrðin til þess að stunda námið. Það er því eftirsókn til að komast í hjúkrunarfræðinám langt umfram framboð. Umsækjendur við Háskólann á Akureyri voru líka mun fleiri en þeir sem komust inn. Námið er því eftirsótt en við höfum ekki getu til að svara þeirri eftirspurn. Flöskuhálsinn er ekki síst klíníska námið, því það er eitt að kenna í fyrirlestrasal og verklegi hlutinn er annað. Ég myndi gjarnan vilja taka við fleirum því við sjáum svo mikil sóknarfæri í því hvaða verkefnum hjúkrunarfræðingar gætu verið að sinna,“ segir Sigríður.