Ranghugmyndir um Ísland

Ranghugmyndir um Ísland eru næstum því jafn gamlar og landið sjálft. Á undanförnum árum, sérstaklega eftir efnahagshrunið, hefur miklu af misvísandi upplýsingum um landið verið dreift um heiminn. 



Oft og tíðum mála þessar „staðreyndir“ landsmenn upp sem framverði lýðræðis og menningar í hinum vestræna heimi, eða sem einhvers konar dulræn náttúrubörn. Hvaða heilvita maður sem er getur auðvitað séð að þetta er fjarri lagi. Það að sveipa löndum og stöðum einhvers konar rómantík er auðvitað undirstaða allrar ferðamennsku en Íslendingar gerast líka oft sekir um að dreifa þessum ranghugmyndum til annarra sem og landa sinna.

Fréttablaðið hefur því tekið saman nokkrar af helstu ranghugmyndunum um land og þjóð sem komið hafa fram á undanförnum árum.

Ísland sigraðist á illskunni

Greinin „Why Iceland Should Be in The News But Isn‘t“ birtist á S-afrísku síðunni SACSIS árið 2011 og hefur farið eins og eldur um sinu á netinu undanfarin ár. Afleiðingar þessarar greinar á netinu urðu þær að lýðræðiselskandi „clicktivistar“ út um allan heim fengu þá hugmynd að Íslendingar hefðu skipt um stjórnarskrá og varpað öllum bankamönnunum í fangelsi, sem er auðvitað alrangt.

Allir eru rithöfundar

Í fyrra birtist grein á BBC þar sem því er haldið fram að einn af hverjum tíu Íslendingum muni gefa út bók á lífstíð sinni. Þetta er fásinna og það frá ríkisfjölmiðli! Einn af hverjum tíu Íslendingum mun gefa út einhvers konar texta á lífstíðinni en ekki heila bók. Það gæti allt eins verið texti á mjólkurfernu en ekki skáldsaga eða ljóðabók.

Tortíming eftir eyjafjallajökul

Árið 2010 sagði þáverandi framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar, Erna Hauksdóttur, í samtali við Pressuna að ferðamönnum hefði fækkað eftir gosið í Eyjafjallajökli. Þess vegna hafi verið ráðist í hið umdeilda markaðsátak Inspired by Iceland. „Fólk heldur að ástandið sé mjög slæmt, fólk heldur að hér sé landið bara þakið ösku og sendir fyrirspurnir og spyr hvort það sleppi við öskuna fari það til Vestfjarða. Þetta er náttúrlega bara vanþekking. Við viljum gera allt sem við getum til að koma í veg fyrir slæm áhrif hennar,“ sagði Erna.

Björk á Elliðaey

Í fyrra birtust fjölmargar greinar á netinu, til dæmis á virtu tónlistarsíðunni Complex, þar sem kom fram að Ísland hefði gefið Björk Elliðaey í þakkarskyni fyrir framlag hennar til lands og þjóðar. Þetta er auðvitað kolrangt. Það var Davíð Oddsson fyrrverandi forsætisráðherra sem sagðist árið 2000 vera reiðubúinn til að greiða fyrir því að Björk fengi að reisa sér hús á Elliðaey og búa þar leigulaust í þakklætisskyni fyrir menningarstörf hennar. Hætt var við þessa hugmynd eftir fyrirspurnir Steingríms J um hvort rétt væri fyrir ríkið að selja náttúruperlur.

Svaraði ranghugmyndum fyrir 400 árum síðan



Arngrímur Jónsson lærði var prestur og fræðimaður sem fæddist árið 1568 og hlaut sérstaka eftirtekt fyrir rit sín um Ísland svo sem Brevis commentarius de Islandia, varnarrit þar sem Arngrímur gagnrýnir ummæli ýmissa lærðra erlendra manna um íslenska þjóð og land, og Crymogæa, fyrstu samfelldu Íslandssöguna sem átti að leiðrétta ýmsar ranghugmyndir útlendinga um Ísland.

Samkvæmt Wikipedia hefur reyndar verið látið að því liggja að skrif Arngríms gegn erlendum ritum um Ísland hafi verið hluti af áróðri Danakonungs gegn Hansakaupmönnum á þeim tíma sem leiddi á endanum til verslunareinokunar Dana. Rit Arngríms beindust nefnilega gegn skrifum manna sem komið höfðu hingað í erindum Hansakaupmanna.