Úrvinda prestar

Um þessar mundir sitja fulltrúar presta og leikmanna á Kirkjuþingi. Á þinginu í ár er fjallað um skipulagsmál, niðurskurð, kaup og sölu á fasteignum, hlunnindi af kirkjujörðum og fleira.

Ljóst er að kirkjunnar menn þurfa að kunna skil á fleiru en trú og þjónustu. Íslenska þjóðkirkjan starfar í samfélagi þar sem á tímum hraða og samkeppni er krafist skilvirkni og árangurs. En það er ekki eingöngu samfélagsgerðin sem hefur áhrif á starfsemi þjóðkirkjunnar. Síðustu ár og áratugi hefur átt sér stað mikil breyting á vinnustöðum presta. Prestar, sem áður sátu einir að embætti og nutu virðingar í sinni sveit, starfa í dag sem hluti af starfsmannaheild. Það eru jafnvel tveir eða fleiri prestar á sama vinnustað ásamt starfsmönnum, launuðum og ólaunuðum.

Samkvæmt niðurstöðum nýrrar doktorsrannsóknar eru íslenskir prestar ekki í stakk búnir til þess að mæta hröðum breytingum í starfsumhverfinu. Þá skortir þekkingu til þess að takast á við stjórnun og þá skortir skilning á tengslum trúarlegrar stjórnunarþekkingar við markmið prestsstarfsins. Óljós verkferli, skortur á starfslýsingum og ómarkvissar markmiðslýsingar eru meðal þeirra þátta sem hindra grósku og árangur í safnaðarstarfi. Sá söfnuður í íslensku rannsókninni sem sýndi mesta þekkingu á leiðtoga- og stjórnunarfræðum og bjó til afmarkaðan ramma um starfið, sýndi mestan mælanlegan árangur hvað varðar gæði og grósku í safnaðarstarfi. Prestarnir voru jafnframt þeir ánægðustu í starfi.

Í þeim söfnuðum þar sem skortur var á trúarlegri stjórnunarþekkingu voru prestar úrvinda af líkamlegri og andlegri þreytu. Þá skorti ekki eingöngu líkamlega hvíld heldur einnig andlega hvíld. Prestar þurfa að eiga möguleika til þess að rækta eigið trúarlíf til þess að geta gefið öðrum af sér. Það þarf að skapa skilvirkan ramma um starfið. En hvernig?

Prestar í íslensku þjóðkirkjunni eiga ekki miklar fyrirmyndir í breyttri skipan. Þeir geta hvorki byggt á gömlum hefðum né skipulagðri leiðtoga- og stjórnunarþekkingu úr guðfræðinámi. Engin formleg kennsla fer fram meðal prestsefna um stjórnunar- og leiðtogafræði sem tekur mið af trú. Niðurstöður íslensku rannsóknarinnar sýna brýna þörf á endurskipulagningu fræðslu í stjórnunar- og leiðtogafræðum meðal prestsefna og presta. Þegar stuðlað er að grósku og gæðum í öllum söfnuðum birtist sterk og öflug þjóðkirkja sem sýnir leiðtoga- og stjórnunartakta á ögurstundu.