Fagna skýrari ramma um smálán - telja þó frumvarpið ganga of langt

„Ég fagna því að það sé verið að setja lög um þessa starfsemi með skýrari hætti en áður hefur verið gert, það verður kannski til þess að gróusögur um starfsemina hætta," segir Haukur Örn Birgisson, lögmaður smálánafyrirtækisins Kredia, en á forsíðu Fréttablaðsins í dag var greint frá því að Steingrímur J. Sigfússon, efnahags- og viðskiptaráðherra, telji mikilvægt að koma böndum á smálánafyrirtæki, „þannig að það sé öllum ljóst á hvaða kjörum þessi lán séu og hvaða réttarstöðu menn hafa," eins og Steingrímur orðar það í fréttinni.

Frumvarpið, sem um ræðir, snýr að neytendalánum og liggur nú fyrir á Alþingi. Þar eru smálánin felld undir neytendalán, sem setur fyrirtækjum, sem veita slík lán ítarleg skilyrði fyrir lánveitingunum.

Haukur Örn segir að samþykkt frumvarpsins hafi aðallega tvennskonar afleiðingar fyrir fyrirtækin.

„Þá verða lagðar á fyrirtækin auknar skyldur til að meta lánshæfi sinna viðskiptavina og þannig þurfi kröfuhafar að rannsaka greiðsluvilja fólks, án þess að það hugtak sé sérstaklega útskýrt," segir Haukur Örn og bætir við: „Hitt atriðið snýr að markaðssetningu fyrirtækjanna en samkvæmt frumvarpinu þurfa umfangsmiklar upplýsingar um lántökukostnað og fleira að koma fram í í öllu kynningarefni félaganna. Það getur verið íþyngjandi og erfitt er að sjá að sömu kröfur séu gerðar til annarrar þjónustu- eða útlánastarfsemi eins og t.d. banka."

Haukur segir erfitt að meta afleiðingarnar fyrir fyrirtækin verði frumvarpið samþykkt. Hann telur frumvarpið ganga of langt, en það er í raun aðlögun að evrópskri tilskipun sem nær til lána umfram 200 evrur. Lánsfjárhæðir undir 200 evrum teljast því ekki til neytendalána samkvæmt evróputilskipuninni. Haukur telur því heppilegra að taka upp evróputilskipunina óbreytta.

Mikið hefur verið deilt um tilvist smálánafyrirtækja. Þannig talaði fyrrverandi viðskiptaráðherra, Árni Páll Árnason, harkalega gegn slíkri starfsemi og lagði fram frumvarp þar sem hann vildi takmarka verulega starfsemi þeirra. Það frumvarp var þó aldrei samþykkt.

Þá hefur Breki Karlsson hagfræðingur varar verulega við smálánum og meðal annars haldið fyrirlestra um fjármálalæsi í framhaldsskólum.

Leifur Haraldsson, framkvæmdastjóri hjá Kredia, sagði í viðtali við Reykjavík síðdegis í mars síðastliðnum að hann tæki undir að lánin væru dýr, en benti á að þau væru ólík öðrum lánum að því leytinu til að þau væru gegnsærri. Hann bað fólk einnig um að ræða heildarmyndina, ekki afmörkuð lán.

„Það sem vantar í umræðuna eru skoða hluti eins og kreditkort, yfirdrætti og þvíumlíkt," sagði Leifur í viðtalinu og vitnaði þá í grein sem birtist í Morgunblaðinu á síðasta ári. Sú grein fjallaði um nítján ára gamla menntaskólastúlku sem kom sér í 540 þúsund króna skuld á örskömmum tíma. Þar af voru smálánin 20 þúsund krónur. Restin var yfirdráttur og önnur sambærileg lán.

Hann benti einnig á að stærsti viðskiptavinahópur Kredia væri fólk á aldrinum 25 ára til 35 ára. Aðeins níu prósent viðskiptavina Kredia voru undir tvítugu.

Smálánafyrirtæki geta enn skilað inn umsögnum um frumvarpið en Haukur gerir ráð fyrir því að Kredia muni gera það í lok vikunnar.