Stefán Máni: Glæpa­menn skátadrengir miðað við gæjana í dag

„Þeir menn sem ég var í sambandi við á þeim tíma voru skátadrengir miðað við gæjana sem maður sér í dag," sagði rithöfundurinn Stefán Máni Sigþórsson sem skrifaði glæpabókina, Svartur á leik, fyrir um tíu árum síðan, í viðtali í Kastljósi í kvöld. Þar ræddi Sigmar Guðmundsson við Stefán Mána og Stefán Eiríksson, lögreglustjóra á höfuðborgarsvæðinu, um glæpaheiminn á Íslandi þá og nú. Tilefnið er að sjálfsögðu kvikmyndin Svartur á leik sem bregður ákaflega dökkri og ógeðfelldri mynd af glæpaástandinu í kringum aldamótin síðustu.

Stefán Eiríksson segir undirheima Íslands í dag orðna kipulagðari og líkari ástandinu á Norðurlöndunum fyrir um fimm til tíu árum síðan. Þannig sjái lögreglan nær allar tegundir skipulagðra glæpastarfsemi í dag, ef undanskilin er sala á fíkniefninu heróíni. Þá eru Íslendingar einnig lausir við götuvændi. Rán eru einnig fátíð enn sem komið er að sögn Stefáns. „Í flestum tilvikum er um að ræða rán framin af fíklum sem eru að fjármagna eigin neyslu," útskýrir hann svo. Það er þó að breytast, samanber Michelsen-ránið á Laugaveginum fyrir áramót. Þá kom erlent glæpagengi gagngert til Íslands að ræna skartgripabúðina. Einn hefur verið dæmdur vegna málsins, en allir voru ræningjarnir frá Póllandi.

Stefán Máni segir muninn nú og þá vera helst skipulagið. „Um aldamótin var þetta frekar drifið af einstaklingum og litlar klíkur stunduðu einhver svik," sagði Stefán Máni og bætti við að í dag virtist glæpaheimurinn drifinn af alþjóðlegum glæpasamtökum sem samanstæði af sterkum kjarna. „Þetta eru samtök sem hafa lifað á vændi og eiturlyfjum í áratugi. Það er mjög skuggalegt að fylgjast með þessu," sagði Stefán Máni.

Þá vekur sérstaka athygli að í viðtalinu við lögreglustjórann upplýsir hann að lögreglan hafi úrræði til þess að veita einstaklingum vernd. Þannig hafi lögreglan heimildir til þess að flytja fólk á milli landa með það að markmiði að vernda það. Slík vernd er svipuð því og maður sér í glæpamyndum, viðkomandi þarf að skilja við sitt fyrra líf, breyta um nafn og fara huldu höfði.

„Þessi möguleiki er til staðar. Og án þess að ég geti farið út í smáatriði þá höfum við þurft að nýta þessi úrræði," segir Stefán.

Hægt er að horfa á viðtalið á vef ruv.is.