Grunnskólinn. Fagmennska eða fúsk?

Hlutverk og staða grunnskólans þarfnast skoðunar. Skilvirkt skólakerfi á að vera staðreynd á Íslandi, en ekki eilífur draumur.

Góður skóli – Slæmur skóli? Einu upplýsingarnar sem liggja fyrir til að meta gæði skóla er útkoma á samræmdum prófum. Annað mat á skólastarfi er mjög takmarkað.

Innra mat á skólastarfi er framkvæmt með mjög mismunandi hætti og ljóst að þar liggja tækifæri til að gera betur. Þekkingu innan skóla til að framkvæma og nýta innra mat með skilvirkum hætti er oft ábótavant. Stjórnendur og ekki síður kennara vantar faglegan stuðning við mat á skólastarfi. Ytra mat er lítið sem ekkert, sex skólar á ári á vegum ráðuneytis menntamála. Það tæki um þrjátíu ár að meta alla skóla með þessu áframhaldi. Starfshættir kennara í kennslustofunni hafa aldrei verið metnir formlega hjá 70% kennara, aldrei.

Með lagabreytingu 2008 á grunnskólalögum, var úttekt á sjálfsmatsaðferðum grunnskóla færð frá ráðuneyti menntamála til skólanefnda sveitarfélaga. Skólanefndir eiga að tryggja að innra mat í grunnskólum sé framkvæmt samkvæmt lögum, og eiga líka að leggja mat á að það sé gert með fullnægjandi hætti, allt á sömu hendi. Skólanefndir eru beggja vegna borðsins sem er furðulegt í ljósi þess að fyrir lagabreytingu þá hafði ítrekað meirihluti sjálfsmatsskýrslna ekki staðist úttekt menntamálaráðuneytis, úrskurðaður ófullnægjandi. Get ekki séð faglega réttlætingu á hví úttektin var færð til þeirra sem höfðu áður ekki fullnægt þeirri skyldu sem af þeim var ætlast samkvæmt lögum. Þetta er 2007 bragur á eftirliti menntamála.

Upphaf skólagöngu

Fyrsta/fyrstu ár nemenda í skólanum eru mikilvæg. Mikilvæg til að byggja upp jákvætt viðmót nemenda fyrir námi. Að líða vel í skólanum er mikilvægt. Hollendingar fara áhugaverða leið en sonur minn fjögurra ára er þeirrar gæfu aðnjótandi að stíga sín fyrstu spor á sinni skólagöngu hér í Hollandi. Skólaskylda er frá fimm ára aldri en börn mega byrja fjögurra ára, langflest gera það. Foreldrar geta valið skóla fyrir sitt barn, ekki bundnir hverfi né gerð skóla. Hollenska leiðin tekst á við þann fjölbreytileika sem býr í hverju barni og gefur barninu tíma til að finna sig, standa í lappirnar frá byrjun, öllum. Fyrstu tvö árin eru hugsuð til að undirbúa nemendur, kenna grunn í lestri, stærðfræði o.þ.h. en ekki síður að styrkja þau félagslega og kveikja áhuga og forvitni nemenda fyrir skóla/námi. Markmiðið er að allir nemendur verði tilbúnir til að takast á við námið að fullu fyrir 3. bekk, þá 6 ára gömul hér. Barnið er miðpunkturinn í öllu ferlinu og unnið með þarfir þess í nánu samstarfi við foreldra. Að byggja góðan grunn er lykilatriði til að ná árangri.

Hollendingar státa einnig af langri hefð í mati á skólastarfi, frá 1801 hefur skipulagt ytra mat á skólastarfi verið í framkvæmd. Allir skólar eru metnir á fjögurra ára fresti af ytra mati. Skólar eru merktir sem „slakir“ skólar ef ástæða er til, enginn feluleikur. Upplýsingar eru öllum aðgengilegar á heimasíðu menntamála og skóla. Þú sem foreldri ert vel upplýstur um stöðu og gæði skóla.