Gat keypt hálfan dal án leyfis en hefði þurft undanþágu í Danmörku

Sænskur kaupsýslumaður gat keypt þrjár og hálfa jörð í Langadal við Ísafjarðardjúp án sérstaks leyfis, ólíkt Kínverjanum Huang Nubo. Hefðu svipaðar lagareglur gilt hér og í Danmörku um búsetu hefði Svíinn þurft undanþágu stjórnvalda.

Ágreiningur um langtímaleigu kínverska fjárfestisins Huang Nubos á Grímsstöðum á Fjöllum hefur enn á ný vakið spurningar um hvort breyta þurfi lögum um fjárfestingu útlendinga í fasteignum hér á landi, þ.e jörðum og landi.

Sex sveitarstjórnir á Norðausturlandi vilja í raun leppa kaup Kínverjans Nubo með því að kaupa jörðina Grímsstaði á Fjöllum og leigja honum gegn staðgreiðslu leiguverðsins, en staðgreiðsluna á einmitt að nota í kaupin á jörðinni.

Þorsteinn Pálsson, fyrrverandi ráðherra, varpar fram áleitnum spurningum um þessi mál í vikulegum pistli í Fréttablaðinu í dag. Þorsteinn spyr hvort endurskoða þurfi reglur um fjárfestingu útlendinga í fasteignum hér á landi.

Þorsteinn segir kjarna málsins að reglurnar séu of þröngar og undanþágur byggi um of á frjálsu mati eða geðþótta. Eðlilega væri að rýmka reglurnar vegna þess að peningar utan evrópska efnahagssvæðisins séu ekki í eðli sínu verri en evrópskir. Hins vegar væri skynsamlegt að binda erlenda fjárfeestingu á landi skilyrðum um búsetu á Íslandi og að hún hafi staðið í tiltekinn tíma áður en kaup séu gerð.

Danir gera kröfu um búsetu

Ef horft er til nágrannalandana gildir sú regla í Danmörku að sækja þurfa um leyfi til að kaupa fasteign þar í landi til dómsmálaráðuneytisins ef viðkomandi býr ekki í Danmörku og ef viðkomandi hefur ekki áður búið í Danmörku í fimm ár hið minnsta.

Dönsku jarðalögin gera jafnframt kröfu um fasta búsetu á eigninni í átta ár.

Síðast í gær var greint frá því sænskur kaupsýslumaður hefði keypt þrjár og hálfa jörð í Langadal, innst í Ísafjarðardjúpi. Þessi kaup þýða að Svíinn á nú um það bil hálfan dalinn. Hann keypti jarðirnar af félaginu Lífsvali, sem hafði runnið í faðm Landsbankans og þurfti hann hvorki að spyrja kóng né prest um leyfi.

Í krafti þjóðernis og búsetu innan EES-svæðisins gat Svíinn keypt þessar jarðir. Ef fyrrnefnd regla hefði verið í gildi, um lágmarks búsetu til til dæmis fimm ára eða átta ára þegar jarðir eru annars vegar, eins og í Danmörku, hefði hann þurft að sækja um sérstaka undanþágu til innanríkisráðuneytisins.

Ögmundur Jónasson, innanríkisráðherra, lýsti þeirri afstöðu sinni í viðtölum fyrr á þessu ári að endurskoða þyrfti lagaramma utan um fasteignakaup útlendinga hér á landi. Ekkert bólar hins vegar á þessari endurskoðun. thorbjorn@stod2.is