Er ekki kominn tími til að menn útskýri stöðuna?

Fjárhagsáætlun hvers árs er góður mælikvarði á mat þeirra sem hana gera um hvað er mögulegt og hvað ekki. Meirihluti sjálfstæðismanna í Reykjanesbæ hefur nú lagt fram fjárhagsáætlun sína fyrir árið 2012. Hún er í senn uppgjör þeirra við níu ára valdatímabil sitt um leið og hún er sýn þeirra á þá framtíð sem þeir hafa byggt upp íbúum Reykjanesbæjar til handa.

Allt til söluÞað er öllum ljóst að sú fjárhagsáætlun sem nú hefur verið lögð fram er full af óvissuþáttum. Það er sameiginlegur skilningur að hana beri ekki að afgreiða fyrr en sem mest af þeirri óvissu hefur verið eytt. En hún gefur þó vísbendingar um hve alvarleg staða bæjarins er í raun og veru. Til þess að unnt verði að reka bæjarfélagið áfram þurfa allir þeir óvissuþættir sem til staðar eru að falla með okkur. Og verðum við þá að selja þær eignir sem eftir eru?

Við þurfum að selja skuldabréfið í HS Orku, og við verðum að selja einhvern hlut okkar í HS Veitum ef mögulegt er. Við höfum þegar selt landareignina á Reykjanesi, til greiðslu á helmingi þess fjármagns tekjuskatts sem myndaðist við umdeilda sölu á Hitaveitu Suðurnesja. Það sem verra er – við eigum líka eftir að borga landið sem búið er að selja! Áfram skuldum við þó um það bil 900 milljónir af fjármagnstekjuskattinum.

Á undanförnum árum hefur hallað undan fæti, um leið og fréttir hafa borist af stöðugt vaxandi skuldum bæjarsjóðs. Þær skuldir og skuldbindingar námu á síðasta ári tæpum 29 milljörðum króna, eða 395% af tekjum bæjarsjóðs. Samkvæmt sveitarstjórnarlögum mega þessar skuldir þó ekki nema hærri upphæð en 150% af tekjum bæjarsjóðs eða um það bil ellefu milljörðum króna. Það þarf því samkvæmt reikningum bæjarsjóðs að spara um það bil 9 milljarða á næstu árum. Við þurfum að spara, um leið og við tryggjum rekstrarhæfi bæjarins til framtíðar.

Reykjanesbær og EftirlitsnefndinSkýrsla rannsóknarnefndar Alþingis um aðdraganda hrunsins sýnir okkur að flestar þær upplýsingar sem þurfti til að forðast hrunið lágu fyrir. Lærdómurinn hlýtur að vera sá að enginn er eyland þegar að opinberri umsýslu kemur. Þeim upplýsingum sem fyrir liggja á að deila með þeim hagsmunaaðilum sem hlut að eiga. Í tilfelli Reykjanesbæjar eru það íbúar bæjarins sem nú eiga rétt á þeim upplýsingum sem fyrir liggja. Þeim upplýsingum ráða eftirlitsnefndin og bæjarstjórn nú yfir. Það getur varla talist boðlegt nú þegar ljóst er að erfiðleikar steðja að að þeim upplýsingum sé haldið leyndum. Það gildir ekki lengur að segja „Ykkur kemur þetta ekki við“ því það erum við íbúarnir sem þó borgum brúsann ef illa fer.

Eftirlitsnefnd um fjármál sveitarfélaga hefur nú um langt skeið kallað eftir upplýsingum um stöðu bæjarsjóðs Reykjanesbæjar. „Hlutverk nefndarinnar er að fylgjast með reikningsskilum og fjárhagsáætlunum sveitarfélaga og að hafa eftirlit með því að fjárstjórn sveitarfélaga sé í samræmi við ákvæði sveitarstjórnarlaga. Leiði athugun nefndarinnar í ljós að afkoma sveitarfélags sé ekki í samræmi við ákvæði laganna eða fjármál sveitarfélagsins stefni að öðru leyti í óefni skal nefndin aðvara viðkomandi sveitarstjórn og kalla eftir skýringum“. Það hefur eftirlitsnefndin þegar gert. Nærvera nefndarinnar vekur því spurningar um hver hin raunverulega staða er. Hvort fjárstjórn sveitarfélagsins hafi verið í samræmi við ákvæði sveitarstjórnarlaganna, og/ eða hvort fjármál sveitarfélagsins stefni í óefni?

Er ekki kominn tími til að útskýra stöðuna. Að endi verði bundinn á þá óvissu sem misvísandi fréttaflutningur um stöðuna veldur. Að bæjarstjórn og eftirlitsnefndin sameiginlega útskýri hver sýn þerra er hvað framtíð bæjarins varðar. Íbúafundur boðaður af þessum aðilum væri góður vettvangur til þess. Með slíkum fundi væri svarað kröfum um aukið íbúalýðræði og gegnsæi í stjórnsýslunni í kjölfar hrunsins, um leið og óvissunni yrði eytt. Menn gætu snúið sér að því að leysa vandann, í stað þess að deila um hver hann er.