Laugavegur: Aðlaðandi sumargata

Laugavegurinn er ekki sérlega aðlaðandi fyrir fótgangandi þegar bílaumferðin er sem mest. Það er til að mynda ekkert gaman að vera þar á gangi með lítil börn. Danski arkitektinn Jan Gehl, sem á meðal annars heiðurinn af því að hafa gert Strikið í Kaupmannahöfn að göngugötu, var ekki hrifinn af umferðinni á Laugaveginum þegar hann vann fyrir fjórum árum að tillögum um eflingu miðborgarinnar í Reykjavík. Í viðtali við Morgunblaðið í september 2007 hélt hann því fram að þessi mikla umferð gerði Laugaveginn fráhrindandi. Hann sagði: „Nú lötra þarna langar raðir, stuðara við stuðara, af fjórhjóladrifnum jeppum með fólki sem reynir ekkert á sig, bílar með beljandi hátölurum. Þetta laðar ekki að aðra hópa úr samfélaginu, þroskaðra fólk, oft með góða kaupgetu, ekki heldur eldri borgara. Við þurfum að fá fleira fólk til að koma í bæinn."

Við sem sitjum í umhverfis- og samgönguráði teljum að til þess að bæta Laugaveginn og skapa fallega og góða verslunar- og mannlífsgötu þurfi bílarnir að gefa aðeins eftir. Umhverfis- og samgönguráð einróma hefur samþykkt tillögu um að bílaumferð á Laugaveginum frá Vatnsstíg að Skólavörðustíg verði takmörkuð á tímabilinu 1. júlí til 1. ágúst næstkomandi. Að tveggja vikna tíma liðnum er sviðinu falið að meta stöðuna og kalla til fundar með ráðinu ef í ljós kemur að tilraunin stenst ekki væntingar borgarinnar. Umhverfis- og samgönguráð hefur þá heimild til að falla frá takmörkun á umferð.

Milli Vatnsstígs og Skólavörðustígs eru 40 verslanir og 25 veitingastaðir. Síðustu vikur hefur starfsfólk umhverfis- og samgöngusviðs heimsótt þessa staði. Meirihluti þeirra sem talað var við er hlynntur því að skoða hvaða áhrif það hefur á götuna, verslun og fólk að takmarka bílaumferð á þennan hátt. Ef vel tekst til er ekki ólíklegt að stungið verði upp á því að endurtaka leikinn aftur næsta sumar og reyna þannig að festa Laugaveginn í sessi sem aðlaðandi sumargötu.

Rétt er að geta þess, áður en lengra er haldið, að á þessum hluta Laugavegs eru aðeins 17 bílastæði. Fjöldi bílastæða er í þvergötum og auk þess eru í næsta nágrenni þrjú bílastæðahús. Áfram verður hægt að aka þær götur sem þvera Laugaveginn og er lengsta vegalengd frá þvergötu að verslun 50 metrar. Kannski má bæta því við að í miðborg Reykjavíkur eru milli 700 og 800 bílastæði á hver þúsund störf. Það er með því allra mesta sem þekkist í heiminum.

Margt mælir með því að fara þessa leið. Talningar sem gerðar voru í júlí og ágúst sumarið 2009 færðu okkur mikilvægar vísbendingar um notkun Laugavegsins. Talningarnar voru framkvæmdar á fimmtudegi og laugardegi á Laugaveginum við Skólavörðustíg og Klapparstíg. Í ljós kom að um það bil 80% vegfarenda á Laugavegi eru gangandi fólk. Þeir sem aka þar á bílum eru milli 15% og 25%. Samt taka bílarnir um helming alls göturýmis við Laugaveginn, að ekki sé minnst á mengunina frá þeim og hávaðann. Það kom einnig í ljós að aðeins 40% hinna akandi ætluðu að sækja verslun eða þjónustu við Laugaveginn.

Kostir göngugötunnar felast í bættu aðgengi fyrir fleiri hópa, minni mengun og meira rými fyrir uppákomur sem gera götulífið skemmtilegra. Við erum sannfærð um að Laugavegurinn getur orðið falleg og vinsæl sumargata sem laðar til sín Íslendinga jafnt sem ferðamenn.

Raunar er það svo að í flestum miðborgum í okkar heimshluta er nú verið að gera götur og torg aðgengilegri fyrir fótgangandi og þrengja að bílaumferðinni. Þegar Íslendingar eru þar á ferð, njóta þeir þess yfirleitt að rölta um göturnar, skoða búðarglugga, versla, setjast við borð úti á gangstétt og fá sér hressingu. Er ekki kominn tími til að við reynum að skapa þau lífsgæði í okkar eigin borgarumhverfi sem við sækjumst í erlendis? Þó ekki væri nema yfir hásumarið. Við viljum láta á það reyna.