Opið bréf til heilbrigðisráðherra

Um áramót, eða nánar tiltekið 21.12.2009, settir þú nýja reglugerð varðandi endurgreiðslu tannréttinga. Reglugerðin tók gildi 1.1.2010 og var sett án samráðs við tannréttingasérfræðinga sem eiga að sjá um skýrslugjöf til Sjúkratrygginga (SÍ).

Tilgangur reglugerðarinnar er augljós: Að skerða þá litlu fjárhæð sem í málaflokkinn fer með því að takmarka endurgreiðslur enn frekar en nú er gert. Tryggingayfirtannlækni SÍ er gefið ótakmarkað vald til að dæma um hvort læknisfræðilega sé þörf á meðferðinni eður ei. Sjúklingi er ekki heimilt að leita þjónustu án undangenginnar samþykktar stofnunarinnar og missir hann réttindi sín ef hann dirfist að leita þjónustu án samþykkis tryggingayfirtannlæknis. Tryggingayfirtannlækni, sem er sérfræðingur í tannholdssjúkdómum en ekki tannréttingum, er gefið vald til að ákvarða réttindi sjúklinga. Aðrir tannlæknar vinna ekki við SÍ og miðað við reynslu síðustu ára af Úrskurðarnefnd almannatrygginga hefur sú nefnd sýnt með úrskurðum sínum að hún leitar sjaldan álits annarra tannlækna á kærumálum. Tryggingayfirtannlækni er þá í raun með setningu reglugerðarinnar afhent einræðisvald. Þessi málaskipan er mikil afturför frá fyrra kerfi sem notað hefur verið árum saman og einkennist af skýrum, einföldum reglum og jöfnum rétti þeirra sem fara í tannréttingu. Með nýju reglunum er líka verið að gefa áliti tannréttingasérfræðinga sem verkið vinna langt nef.

Reglugerðinni er einnig ætlað að bæta hag barna með skarð í vör og góm. Tannréttingar þessara barna snúast ekki nema að litlu leyti um „tennur". Meðferðin snýst um að vinna með lýtalæknum og kjálkaskurðtannlæknum við að lagfæra góma og undirliggjandi andlitsbein þannig að hægt sé að lagfæra tennur og kjálka og koma þeim í eðlilegt horf. Meðferð þessara barna er flókið margslungið ferli sem erfitt er að lýsa stuttlega í blaðagrein. Í erfiðustu tilfellunum getur meðferðarferlið staðið frá 6-7 ára aldri og fram yfir tvítugt.

Reglugerð þín er þó ekki að flækja málið: Læknisferlið er sett í tvo flokka:

1. Opna skarð fyrir beinflutning. Hámarksendurgreiðsla 200 einingar eða kr. 138.600

2. Tannréttingarmeðferð með föstum tækjum(teinameðferð) í 3 ár að hámarki 800 einingar eða kr. 554.400. Samtals gerir þetta 693 þúsund krónur alls.

Þú fullyrtir í sjónvarpsviðtali að nú eigi að taka rösklega á þessu málefni og það eigi ekki að bitna á börnunum að fá þennan fæðingargalla í vöggugjöf. Þau eigi að fá aðgerðir að fullu greiddar. Ég sé það ekki á þessari endurgreiðsluskrá. Algengt verð á venjubundnum tannréttingum, þ.e. tannréttingum barna sem ekki eru með skarð í vör og góm, hjá tannréttingasérfræðingum um allt land er á bilinu 700-1100 þúsund krónur. Mig langar að vita hvar þú ætlar fyrir hönd þessara barna að kaupa 10-15 ára þjónustu fyrir tæpar 700 þúsund krónur. Ég get ekki séð annað en að enn og aftur eigi að slá ryki í augu forráðamanna þessara barna og þeir þurfi að greiða 60-70% af kostnaði við tannréttingar barna sinna. Reglugerð þín virðist ekki breyta neinu þar um, þú leiðréttir mig ef rangt er.

Tannréttingasérfræðingar hafa með glöðu geði sinnt upplýsingagjöf til SÍ um meðferð sjúklinga sinna svo þeir geti leitað réttar síns varðandi endurgreiðslur. Hefur þetta verið í formi staðfestingarvottorðs. Nú bregður svo við að þú ætlast til meira en upplýsingar um sjúklinga í reglugerð þinni og í raun með því að undirskrifa umsóknina um endurgreiðslu fyrir skjólstæðinga okkar þá erum við að samningsbinda okkur SÍ og lagðar eru á okkur nýjar kvaðir eins og að gefa föst verð í flókin ófyrirséð verkefni og binda verðskrá tilkynningarskyldu til SÍ með 3ja mánaða fyrirvara. Tannréttingasérfræðingar óska eftir eðlilegum óþvinguðum samskiptum við SÍ og heilbrigðisyfirvöld. Tannlæknar hafa ekki sóst eftir samningi við heilbrigðisyfirvöld, einfaldlega vegna þess að þau treysta sér ekki til að greiða raunkostnað við tannlækningar og hafa ekki gert í fjölda ára. Að „setja" tannréttingasérfræðinga á samning með valdboði er nýlunda sem greinilega á að reyna með því að neita sjúklingum um endurgreiðslu nema tannlæknirinn beygi sig undir valdboð þitt. Ég get ekki skrifað undir umsóknir á meðan slík þvingunarráðstöfun er við lýði og ég á von á að fleiri starfsfélagar mínir líti einnig þannig á málið.

Ég vil hvetja þig til að skoða og breyta umræddri reglugerð á ný með tilliti til þess að hægt verði að vinna eftir henni og hún nái þeim tilgangi að þjóna þeim sem mesta aðstoð þurfa. Hlustaðu á skjólstæðinga þína og þá sem vinna eiga verkin, en ekki falla ofan í embættismannagryfjuna sem forverar þínir komust aldrei upp úr.

Höfundur er tannréttingasérfræðingur og er með fjölda barna með skarð í vör og góm í meðferð.