Er barnið þitt örugglega öruggt?

Í byrjun maí stóðu Umferðarstofa og Slysavarnarfélagið Landsbjörg fyrir könnun á öryggi leikskólabarna í bílum. Könnunin var gerð við 60 leikskóla víða um land og öryggisbúnaður 2147 barna kannaður. Þessi könnun hefur verið gerð árlega frá 1996 og fyrstu árin voru niðurstöður vægast sagt óásættanlegar en ljóst er að orðið hefur hugarfarsbreyting í þessum efnum. Þegar skoðuð er þróun mála kemur í ljós að tilfellum þar sem enginn búnaður er notaður hefur fækkað mikið, nánar tiltekið úr 28% árið 1996 í 3% í ár. Svipaður fjöldi barna er nú og í fyrra í ófullnægjandi búnaði þ.e. í engum eða aðeins með öryggisbelti. 14,2% í fyrra en 12,8% í ár. Því reyndust nú 87,2% barna vera í viðeigandi öryggisbúnaði í bíl á leið til leikskóla.

Aðrar niðurstöður í ár eru:

n Einungis 7,9% barnabílstóla voru bakvísandi.

n Notkun ökumanna á bílbeltum var einnig könnuð og að þessu sinni voru 15,8% ökumanna án belta. Þetta er verri útkoma en í fyrra en þá voru 13,4% ökumanna án belta.

n Fylgni er á milli þess hvort ökumenn noti bílbelti og hvort börn séu í öryggisbúnaði. Þar sem ökumenn notuðu ekki belti voru 12,7% barna ekki í öryggisbúnaði, en í 1,4% tilfella þar sem belti ökumanna voru spennt.

Ástandið í þessum efnum reyndist vera best á Fáskrúðsfirði, Vopnafirði, Akureyri og á Bíldudal, en af sveitarfélögum á höfuðborgarsvæðinu komu Seltjarnarnes og Mosfellsbær best út.

Bílstjórar og foreldrar ættu að hafa það í huga að barn undir 18 kg er mun betur varið í bakvísandi stól en framvísandi ef bíllinn lendir í árekstri. Höfuð barns á þessum aldri er hlutfallslega stærra og þyngra en höfuð eldra barns og hálsliðir ekki fullþroskaðir. Snúi barnið fram er líklegra að það hljóti alvarlega áverka í árekstri. Öryggisbelti er ekki fullnægjandi búnaður fyrir barn sem er undir 36 kg. Bílbeltið getur veitt barni undir 36 kg alvarlega áverka í kviðarholi lendi það í árekstri. Ástæðan er sú að beinagrindin er ekki orðin nægilega þroskuð til að öryggisbeltið sitji rétt. Þá má barn lægra en 150 sm á hæð ekki sitja í framsæti bifreiðar sem búin er uppblásanlegum öryggispúða fyrir framan sætið. Höggið sem öryggispúðinn gefur þegar hann springur út getur leitt barn til dauða þó hann veiti fullorðnum öryggi.

Umferðarstofa og Landsbjörg hvetja foreldra og forráðamenn að tryggja það að börnin þeirra séu í öruggum og viðeigandi öryggisbúnaði. Það er ekkert sem heitir að aka stutt og þá sé í lagi að vera án öryggisbúnaðar eða án þess að hafa beltin spennt. Alvarleg slys gerast líka á stuttum vegalengdum og börnin læra það sem fyrir þeim er haft. Foreldrar eru fyrirmyndir og eiga því alltaf að vera með beltin spennt og eiga að sjálfsögðu að spenna börnin sína líka, alltaf.

Höfundur er fræðslfulltrúi hjá Umferðarstofu.