Sjónarspilið á stjórnmálasviðinu

Spuni og stjórnmál - Hörður Bergmann Við erum alltaf að kynnast nýjum dráttum í vefnaði þeirra sem spinna áróðurstjöldin fyrir þá sem standa á sviði stjórnmálabaráttunnar. Við blasir t.d. hve vel tókst að beina þeirri athygli, sem flokksþing Framsóknarflokksins fékk, að tilbúnu átakamáli þannig að raunveruleg vandamál innan flokksins og úti í samfélaginu lentu utan sterkustu kastljósanna. Eftir að ályktun um málið var orðin nógu merkingarsnauð til þess að hljóta samhljóða samþykki var hún túlkuð þannig í orðum forystumanna og uppslætti fjölmiðla að nú hefðu orðið tímamót, flokkurinn héldi vöku sinni eins og fyrri daginn og hefði unnið mikinn sigur. Málsvarar valdaflokkanna á Íslandi og spunameistarar þeirra hafa fjölbreytt og vaxandi verkefni við að glíma. Þau vandasömustu spretta af tilhneigingu þeirra til að gera annað en fjöldinn virðist vilja þegar gerðar eru skoðanakannanir. Þá er um að gera að finna nýjar tengingar sem breyta viðhorfunum, skapa traust, vitna um góðvilja og skírskota til öryggiskenndarinnar. Við þekkjum dæmin. Stundum eru þau auðskilin og áþreifanleg, hitta beint í hjartastað: Ágóðann af sölu Landssímans skal nota til þess að byggja hátæknisjúkrahús. Stundum eru falleg, traustvekjandi orð endurtekin án þess að ljóst verði hvað á að gera: Um stjórnun fiskveiða skal leita sátta/hafa náðst sættir. Stundum er hreinum útúrsnúningi ætlað að skapa ugg og styrkja stöðu valdakerfisins hjá þjóð sem aldrei hefur fengið tækifæri til að útkljá örlagarík átakamál í þjóðaratkvæðagreiðslu: Málskotsréttur forsetans er ógnun við þingræðið! Og svo er það hin sígilda og margnotaða brella sem beitt er þegar afla þarf fjöldafylgis: Nú er svigrúm til skattalækkana. Samhliða eflingu blekkingariðnaðarins í heimi stjórnmálanna eykst þörfin á kaldri og klárri greiningu á afurðum hans. Athuga hvað hangir á spýtunni. Að öðrum kosti heldur lýðræði í landinu áfram að hnigna. Það er vitaskuld freistandi að ganga inn í kjörklefann í þeirri trú að maður geti lækkað skattana sína með atkvæðaseðlinum. En er það eftirsóknarvert á tímum þrenginga í skóla- og heilbrigðiskerfinu? Tímum sem þrengja svo að ungu fjölskyldunum, sem eru að koma sér fyrir í þjóðfélaginu, að ævin endist varla til að borga húsnæðis- og námsskuldir? Með því að skoða betur samhengi hlutanna grillir í meira af frummynd veruleikans. Svigrúm til skattalækkana reynist ekkert ef það er skilgreint sem mismunur á þeim tekjum sem það opinbera fær og kostnaði við rekstur sem meirihluti þjóðarinnar vill að ríki og sveitarfélög annist. Og svo verðum við að gera þá kröfu til fjölmiðla að þeir elti ekki gagnrýnislaust söguþráð sem rekja má til spunaverkstæða valdhafanna. Leggi sig fram við að greina hvað er á bak við orðin, hvort ályktanir standist og hvaða hagsmuna er verið að gæta.