Fjöldatakmarkanir í framhaldsskóla

Framhaldsskólarnir - Björgvin G. Sigurðsson Sú fráleita staða sem uppi hefur verið í málefnum framhaldsskólanna krefst skýringa af hálfu menntamálaráðherra. Samkvæmt fjárlaganefndarmönnum stjórnarflokkanna var það meðvituð ákvörðun af þeirra hálfu að takmarka aðgang að framhaldsskólunum. Á því róti og uppnámi sem fjöldatakmarkanirnar hafa valdið hundruðum fjölskyldna skuldar ráðherra menntamála boðlegar skýringar sem byggja á staðreyndum, ekki tómu tali um aukna aðsókn. Legið hefur fyrir frá árinu 1988 í hvað stefndi. Fjöldatakmarkanir í framhaldsskóla eru ísköld pólitísk ákvörðun af hálfu stjórnarflokkanna, ákvörðun sem ráðherrann þarf að skýra. Lögin eru skýr, allir skulu fá aðgang að framhaldsskóla. Stakkur ríkisvaldsins er hins vegar svo þröngt sniðinn að því fer fjarri að skólarnir geti uppfyllt lagaskylduna. Hundruð eru enn á milli vonar og ótta um hver staða þeirra verður í haust. Svona koma menn ekki fram við unglinga á miðri skólagöngu sinni. Þessum hópi skuldar ráðherrann afdráttarlausa afsökun og skýringar. Metnaðarleysi Sjálfstæðisflokksins í skólamálum er með ólíkindum. Háskólinn er þvingaður til að taka upp harkalegar fjöldatakmarkanir og sveltur til að kalla á aukin skólagjöld og framhaldsskólarnir vísa hundruðum unglinga frá! Flokkurinn og ráðherrar hans hafa brugðist í menntamálum þjóðarinnar. Að mínu mati á að flytja framhaldsskólann til sveitarfélaganna. Slík tilhögun varð til að bæta grunnskólana verulega á sínum tíma og yrði einnig raunin með framhaldsskólann. Frelsa þarf hann frá metnaðarlausu ríkisvaldi og koma til sveitarfélaganna sem hafa metnað og kraft til að reka hann með reisn. Í stað þess að fjársvelta framhaldsskólana ætti að vera forgangsatriði að efla starfsnám og styttri námsbrautir. Íslensk menntastefna hefur lengi verið á villigötum hvað varðar framgang starfsnáms. Of mikið verið lagt upp úr bóknámi með þeim afleiðingum að margir fóta sig ekki í framhaldsskólunum og hætta námi. Með eflingu starfsnáms yrði ekki síður og kannski fyrst og fremst, eytt úreltri aðgreiningu verknáms og bóknáms. Endurskoða þarf samsetningu náms í grunnskólum, efla framhaldsskólastigið markvisst og tryggja framboð á verkmenntuðu fólki. Hefðbundið bóknám hentar augljóslega ekki öllum. Verkefnið er m.a. að brjóta niður múra á milli bóknáms og starfsnáms, með það að leiðarljósi að allt starfsnám og styttri námsbrautir geti komi til viðbótar við aðra menntun, sýnist námsmanninum svo síðar.