Mun ráðherra undirrita lagasynjun?

Vald forseta Íslands - Vigfús Magnússon Að gefnu tilefni er nú mjög rætt um vald forseta og sýnist sitt hverjum og oft vitnað til fyrrverandi prófessoranna Ólafs Jóhannessonar og Sigurðar Líndal í umræðunni. Ólafur Jóhannesson skrifaði bókina Lög og réttur. Þættir um íslenska réttarskipan ásamt formálasafni. Ég á þessa bók, 3. útgáfu Bókmenntafélagsins frá 1975, en þá útgáfu önnuðust lagaprófessorarnir Lúðvík Ingvarsson, Páll Sigurðsson, Sigurður Líndal (sem upphaflega tók verkið að sér, fékk hina til liðs við sig og ritar formála) og Stefán Már Stefánsson. Bókin skiptist í sjö þætti og fjallar sá fyrsti þeirra um stjórnskipan og stjórnsýslu. Í A-lið 3. greinar þess þáttar er fjallað um embætti forseta. V. töluliður greinarinnar er um "hin helstu störf forseta" og er þar vitnað í þær greinar stjórnarskrárinnar, sem Ólafur telur við eiga. Að lokinni þessari upptalningu, m.a um að vísa lögum til þjóðaratkvæðis skv. 26. gr., segir svo orðrétt:"Engar stjórnarathafnir forseta öðlast gildi, nema einhver ráðherra riti undir þær með honum. Samkvæmt stjórnskipunarháttum og venjum hér eru það því í reyndinni ráðherrar, sem ráða stjórnarframkvæmdum þessum og framkvæma vald það, sem forseta er fengið í stjórnarskránni."B-liður 3. greinar fjallar um ráðherra. Þar segir:"Svo sem áður er sagt, er forseti ábyrgðarlaus af stjórnarathöfnum. Nú er það hins vegar eitt af grundvallareinkennum hins þingbundna stjórnskipulags, að á bak við allar stjórnarframkvæmdir standi einhverjir menn, sem á þeim bera ábyrgð. Í stjórnarskránni segir því, að ráðherrar beri ábyrgð á stjórnarframkvæmdum öllum. [ ... ] Því er svo fyrir mælt í stjskr. [sic], að forseti láti ráðherra framkvæma vald sitt og engin stjórnarathöfn fái gildi fyrr en ráðherra hefur meðundirritað hana og þar með tekið á sig ábyrgð á henni. Í reyndinni eru það því ráðherrar, sem fara með æðstu stjórn framkvæmdavaldsins og ráða mestu um stjórnarframkvæmdir og stjórnarstefnu." Ég segi nú bara eins og haft var eftir Sigurði Líndal á dögunum: Getur þetta verið skýrara? Ef þetta er ekki skýrt, þá er ég ekki læs.Nú er ég ekki löglærður og hef ekki fylgst með breytingum, sem gerðar hafa verið á stjórnarskránni undanfarið. Tel þó nokkuð víst, að ekki hafi hingað til verið hróflað við því, sem að forseta og starfi hans lýtur.Því spyr ég: Mun ráðherra meðundirrita þá stjórnarathöfn forseta að vísa lögum um fjölmiðla til þjóðaratkvæðis þannig að hún öðlist stjórnskipulegt gildi? Eða er skilningur Ólafs Jóhannessonar út í hött og getur forsetinn gert þetta upp á sitt eindæmi? Ég leyfi mér að ætla, að Sigurður Líndal hafi á sínum tíma gert skilning Ólafs að sínum, en samkvæmt því, sem hann segir í formála, endurskoðaði hann eimitt þennan þátt 3. útgáfu bókarinnar, sem Ólafur samdi að eigin sögn "með það fyrir augum, að hún geti veitt fróðleiksfúsum lesendum fræðslu um ýmis meginatriði íslenzkrar réttarskipunar".Þeim sem vilja kynna sér þetta frá fyrstu hendi er bent á bók Ólafs, bls. 21-22 í tilvitnaðri útgáfu, og formála SL.