„Of margar sögur af vondri með­ferð“

Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir dómsmálaráðherra birti í gær drög að að frumvarpi til breytinga á útlendingalögum í samráðsgátt stjórnvalda. Frumvarpið er sagt fela í sér heildarendurskoðun á þeim hluta útlendingalaga sem snýr að dvalarleyfum og er því meðal annars ætlað að færa umgjörð dvalarleyfa nær því sem tíðkast á öðrum Norðurlöndum.

Þorbjörg Sigríður ræddi málið við fréttastofu að loknum ríkisstjórnarfundi í morgun.

„Þetta er heildarendurskoðun á öllu okkar regluverki um dvalarleyfi. Við erum að herða tökin. Leiðarstefið er kröfur, kröfur til fólks sem hingað kemur til landsins og kröfur til okkar Íslendinga um móttöku fólks. Við erum að skoða fjölskyldusameiningar. Við erum að skoða hversu langan tíma það tekur fyrir fólk að fá varanlegt dvalarleyfi og sitthvað annað. Ástæðan er einfaldlega leiðarstefið í stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnar, að ná að smíða eitthvert klassískt regluverk sem getur staðist tímans tönn og hætta að vera frávik frá öðrum Norðurlöndum. Við erum að samræma regluverkið en stutta svarið er einfaldlega að við erum að herða tökin.“

Stelpur í viðkvæmri stöðu

Þið nefnið au pair í þessu samhengi, hvers vegna?

„Það hefur verið ákall um þetta innan úr verkalýðshreyfingunni. Það eru of margar sögur af vondri meðferð þannig að ég er að stíga þetta skref. Auðvitað verður áfram hægt að fá au pair til landsins en við erum að loka fyrir það utan EES-kerfisins, einfaldlega vegna þess að ákveðin þjóðerni, ég nefni Filippseyjar, það eru stelpur að koma í mjög viðkvæmri stöðu, með ekkert bakland. Við eigum of mörg dæmi þess að illa hafi farið og við erum að fylgja fordæmi Norðmanna að þessu leyti, sem hafa gert slíkt hið sama.

Auk verkalýðshreyfingarinnar hafi lögregla einnig viðrað áhyggjur af því að illa sé farið með ungar konur sem hingað koma sem au pair. Til skýringar er svokallað au pair ungmenni á aldrinum 18 til 25 ára, oftast kona, sem dvelur hjá vistfjölskyldu og sinnir léttum heimilisverkum og annast börn gegn fæði, húsnæði og vasapening.

Herða reglur til að vernda fólk

Þorbjörg Sigríður segir með því að hætta útgáfu dvalarleyfa til au pair frá löndum utan EES sé verið að vernda fólk.

„Ég held að það segi sig sjálft og þetta var líka niðurstaða Norðmanna. Það er auðvitað þetta viðkvæma samband í þessum au pair-sambúðum, að þú bókstaflega býrð hjá vinnuveitanda þínum. Ég ætla auðvitað alls ekki að tala þannig eins og þetta hafi bara verið vondar sögur en eins og ég segi, þær eru of margar. Mér finnst ástæða til að gera þetta þannig. Þetta er svona dæmi þess að stundum herðum við reglur til þess að vernda fólk en ekki bara til að útiloka“