Prjónaæði grípur um sig meðal Íslendinga JYSK 15. september 2026 09:06 Samfélagsmiðlar, sköpunargleði og breytt viðhorf til neyslu eru meðal þeirra þátta sem hafa ýtt undir prjónasprengjuna hér á landi. Andri Þór Arnarson er sérfræðingur í vefverslun hjá JYSK og mikill áhugamaður um prjónamennsku. Prjónaæði hefur gripið um sig meðal Íslendinga og sífellt fleiri virðast vera að uppgötva ánægjuna við að skapa eigin flíkur. Andri Þór Arnarson, sérfræðingur í vefverslun hjá JYSK og mikill áhugamaður um prjónamennsku, segir samfélagsmiðla, sköpunargleði og breytt viðhorf til neyslu meðal þess sem ýtt hafi undir prjónasprengjuna. Sjálfur er hann með peysu á prjónunum, eins og svo oft áður. „Prjónaæðið hefur kraumað undir yfirborðinu í mörg ár, sérstaklega í hópum á Facebook á borð við Handóðir prjónarar,“ segir Andri. Hjá JYSK hafi þó orðið vart við alvöru prjónasprengju fyrr í sumar þegar uppskriftin Skjól kom út í samstarfi við og til styrktar Kvennaathvarfsins. „Það virðist hafa kynt undir áhuga margra að geta tileinkað sér nýtt áhugamál og styrkt svona mikilvægt málefni á sama tíma.“ Alls konar fólk komið með prjónana Andri segir sérstaklega skemmtilegt hversu fjölbreyttur hópurinn sem stundar prjónamennsku sé orðinn. Þar sé fólk á öllum aldri og af öllum kynjum, þótt konur séu vissulega enn í miklum meirihluta. Og það er nánast allt undir á prjónunum. „Íslensku lopapeysurnar eru auðvitað alltaf mjög vinsælar en fólk er að prjóna alls konar flíkur.“ Hann telur greiðan aðgang að upplýsingum og uppskriftum eiga stóran þátt í vinsældunum. Samfélagsmiðlar hafi þar mikil áhrif. Fólk sjái flík sem því líst vel á og ákveði einfaldlega að láta vaða. Ástæðurnar séu þó fjölbreyttar. „Sumum er umhugað um neyslu og vilja stuðla að „slow fashion“. Aðrir prjóna til að fá útrás fyrir sköpunargleðina og svo eru sumir sem prjóna af nauðsyn. Það er jú eitthvað svo gaman og fullnægjandi við að vanta eitthvað og geta sniðið það algjörlega að sínum eigin þörfum.“ Minna af nauðsyn, meira af ánægju Prjónamennskan sjálf hefur auðvitað ekki verið fundin upp á nýtt. Sléttar lykkjur eru enn sléttar og brugðnar lykkjur enn brugðnar. Það sem hefur hins vegar breyst eru uppskriftirnar, sniðin og ekki síst ástæður þess að fólk grípur í prjónana. „Það er tilfinning mín að fólk sé að prjóna minna af nauðsyn en áður og í staðinn meira af ánægju.“ Lopapeysan heldur enn stöðu sinni sem sígild íslensk flík en Andri segir vinsæla prjónahönnuði í dag leggja mikla áherslu á fíngerð smáatriði og klassísk snið. „Markmiðið er oft að lokaútkoman sé flík sem hægt er að nota við svo gott sem hvaða tilefni sem er.“ Hátt í 50 tegundir af garni JYSK hefur á undanförnum árum byggt upp mikið úrval fyrir prjónafólk og segir Andri að þar eigi að vera hægt að finna nánast allt sem þarf til að koma næsta verkefni af stað. „Við erum með hátt í 50 mismunandi tegundir af garni, sokka- og hringprjóna í öllum stærðum og lengdum, prjónatöskur, málbönd, prjónamerki, stoppunálar, skæri og margt fleira.“ Bróðurpart úrvalsins má skoða á JYSK.is og þar er jafnframt hægt að sjá í hvaða verslunum einstakar vörur eru fáanlegar. Úrvalið getur þó verið mismunandi milli verslana, meðal annars vegna stærðar þeirra og birgðastöðu. Andri segir jafnframt reglulega koma spennandi nýjungar í prufusölu. „Við erum með mikið af garni í umboðssölu frá Tinna og þau eru alltaf að koma með skemmtilegar nýjungar í prufusölu til okkar, til dæmis á Bíldshöfða og Smáratorgi. Það gæti því leynst eitthvað spennandi þar sem ég hef ekki einu sinni fengið að setja í vefverslunina enn.“ Litirnir snúa aftur En hvað ætli verði heitast á prjónunum í vetur? Andri spáir því að litagleðin muni láta meira á sér kræla. Undanfarin ár hafi einlitar flíkur og klassískir jarðlitir verið áberandi, ásamt björtum grunnlitum. „Ég held að við séum loksins að fara að sjá fleiri skemmtilega liti í vetur. Ég er að sjá mikið af fallegum uppskriftum með litríkum mynstrum og fíngerðum blúndumynstrum í skemmtilegum litum.“ Byrjaði fyrir alvöru í Covid Andri þekkir prjónana sjálfur mjög vel. Hann lærði grunnatriðin í grunnskóla en það var ekki fyrr en í Covid sem áhuginn tók almennilega við sér. Síðan hefur hann sérstaklega haldið tryggð við eina tegund af flík. „Ég hef alltaf verið með mikið blæti fyrir peysum. Það er svo þægilegt að geta skellt sér í buxur og peysu og rokið út. Ég prjóna klárlega langmest af peysum og þykir það skemmtilegast.“ Peysan sem Andri klæðist á myndinni er prjónuð úr blöndu af tveimur af uppáhaldsgörnum hans, Merino Blend DK frá King Cole og Tynn Silk Mohair frá Sandnes Garn. Gæsin sem prýðir peysuna var síðan saumuð í eftir á úr afgöngum frá fyrri verkefnum. Og auðvitað er næsta peysa þegar komin á prjónana. „Núna er ég með Saga Sweater frá PetiteKnit á prjónunum og er að prjóna hana úr nýja Atlas-garninu frá Sandnes Garn sem við erum með í prufusölu á Bíldshöfða, Smáratorgi og í Skeifunni.“ Prjónarnir fá því tæplega mikla hvíld hjá Andra á næstunni enda virðist alltaf vera pláss fyrir eina peysu í viðbót í fataskápnum. Hannyrðir Mest lesið Segir Ríkissjónvarpið bregða fyrir sig fæti Lífið „Hún byrjaði alla daga á því að fara í kirkjugarðinn í Fossvogi“ Lífið Unglingavinnan var tískupallurinn í París Lífið Neitar að hafa haldið fram hjá Lönu del Rey Lífið Ice Spice fór á klósettið á OTO Lífið Fréttatía vikunnar: Jesus, Haaland og Prettyboitjokkó Lífið Hemmi Gunn hjálpaði Hilmari og Birni Braga að svindla Lífið Gengst loksins við fjörutíu ára gömlu ástarævintýri með Turner Bíó og sjónvarp „Þetta eru verstu fréttir sem ég hef fengið á ævi minni“ Bíó og sjónvarp Martraðarkennd nótt með veirunni skæðu Gagnrýni Fleiri fréttir Húðin breytist með aldrinum Hagkaup leggur aukna áherslu á fræðslu „Það er sannarlega óþarfi að mygla inni“ Nýsköpun frá Icewear fyrir íslenskt veðurfar Sótti kvittunina í ruslið og vann draumaferð til Ástralíu Mikil þátttaka í Íslandsmóti fyrirtækja í Kviss Aldur er ekki hindrun heldur nýtt skeið í lífinu „Ég hef svo margar spurningar fyrir Georg Bjarnfreðarson!“ Tíu algeng mistök í daglegri hárumhirðu „Nú skaltu bara fara í pottinn, Pottakóngur!“ Systur skapa heilsusamfélag fyrir konur á öllum æviskeiðum Próteinskammtur alltaf með í töskunni Þrjátíu árum fagnað með fullu húsi og mikilli matarveislu Boney M og Herbert Guðmundsson stíga saman á svið á öðruvísi jólatónleikum Prjónaæði grípur um sig meðal Íslendinga Hátt í þúsund manns mættu í matar- og vínveislu Innnes Lifandi menning í hjarta Hafnarfjarðar Betri svefn byrjar á því sem er næst húðinni 1991 var eitt stærsta ár tónlistarsögunnar Tveggja ára og talar betri íslensku en flest Nýr sólarhringsstaður á Miklubraut: Sbarro, kaffi og verslun allan sólarhringinn Meira til baka með Takk í Bónus og Hagkaup Smellir George Michael lifna við á tónleikum í Hörpu og Hofi Allt í ferðalagið og jafnvel það sem þú vissir ekki að þig vantaði Gleðibankinn fær nýjan búning í tilefni fertugsafmælis Gula miðans Úr verkfræðinni í listina: „Stundum verður maður bara að fylgja innsæinu“ Beint flug til Portó Daría fagnar tíu árum – úr lítilli snyrtivöruverslun í lífsstílsverslun Sjá meira
„Prjónaæðið hefur kraumað undir yfirborðinu í mörg ár, sérstaklega í hópum á Facebook á borð við Handóðir prjónarar,“ segir Andri. Hjá JYSK hafi þó orðið vart við alvöru prjónasprengju fyrr í sumar þegar uppskriftin Skjól kom út í samstarfi við og til styrktar Kvennaathvarfsins. „Það virðist hafa kynt undir áhuga margra að geta tileinkað sér nýtt áhugamál og styrkt svona mikilvægt málefni á sama tíma.“ Alls konar fólk komið með prjónana Andri segir sérstaklega skemmtilegt hversu fjölbreyttur hópurinn sem stundar prjónamennsku sé orðinn. Þar sé fólk á öllum aldri og af öllum kynjum, þótt konur séu vissulega enn í miklum meirihluta. Og það er nánast allt undir á prjónunum. „Íslensku lopapeysurnar eru auðvitað alltaf mjög vinsælar en fólk er að prjóna alls konar flíkur.“ Hann telur greiðan aðgang að upplýsingum og uppskriftum eiga stóran þátt í vinsældunum. Samfélagsmiðlar hafi þar mikil áhrif. Fólk sjái flík sem því líst vel á og ákveði einfaldlega að láta vaða. Ástæðurnar séu þó fjölbreyttar. „Sumum er umhugað um neyslu og vilja stuðla að „slow fashion“. Aðrir prjóna til að fá útrás fyrir sköpunargleðina og svo eru sumir sem prjóna af nauðsyn. Það er jú eitthvað svo gaman og fullnægjandi við að vanta eitthvað og geta sniðið það algjörlega að sínum eigin þörfum.“ Minna af nauðsyn, meira af ánægju Prjónamennskan sjálf hefur auðvitað ekki verið fundin upp á nýtt. Sléttar lykkjur eru enn sléttar og brugðnar lykkjur enn brugðnar. Það sem hefur hins vegar breyst eru uppskriftirnar, sniðin og ekki síst ástæður þess að fólk grípur í prjónana. „Það er tilfinning mín að fólk sé að prjóna minna af nauðsyn en áður og í staðinn meira af ánægju.“ Lopapeysan heldur enn stöðu sinni sem sígild íslensk flík en Andri segir vinsæla prjónahönnuði í dag leggja mikla áherslu á fíngerð smáatriði og klassísk snið. „Markmiðið er oft að lokaútkoman sé flík sem hægt er að nota við svo gott sem hvaða tilefni sem er.“ Hátt í 50 tegundir af garni JYSK hefur á undanförnum árum byggt upp mikið úrval fyrir prjónafólk og segir Andri að þar eigi að vera hægt að finna nánast allt sem þarf til að koma næsta verkefni af stað. „Við erum með hátt í 50 mismunandi tegundir af garni, sokka- og hringprjóna í öllum stærðum og lengdum, prjónatöskur, málbönd, prjónamerki, stoppunálar, skæri og margt fleira.“ Bróðurpart úrvalsins má skoða á JYSK.is og þar er jafnframt hægt að sjá í hvaða verslunum einstakar vörur eru fáanlegar. Úrvalið getur þó verið mismunandi milli verslana, meðal annars vegna stærðar þeirra og birgðastöðu. Andri segir jafnframt reglulega koma spennandi nýjungar í prufusölu. „Við erum með mikið af garni í umboðssölu frá Tinna og þau eru alltaf að koma með skemmtilegar nýjungar í prufusölu til okkar, til dæmis á Bíldshöfða og Smáratorgi. Það gæti því leynst eitthvað spennandi þar sem ég hef ekki einu sinni fengið að setja í vefverslunina enn.“ Litirnir snúa aftur En hvað ætli verði heitast á prjónunum í vetur? Andri spáir því að litagleðin muni láta meira á sér kræla. Undanfarin ár hafi einlitar flíkur og klassískir jarðlitir verið áberandi, ásamt björtum grunnlitum. „Ég held að við séum loksins að fara að sjá fleiri skemmtilega liti í vetur. Ég er að sjá mikið af fallegum uppskriftum með litríkum mynstrum og fíngerðum blúndumynstrum í skemmtilegum litum.“ Byrjaði fyrir alvöru í Covid Andri þekkir prjónana sjálfur mjög vel. Hann lærði grunnatriðin í grunnskóla en það var ekki fyrr en í Covid sem áhuginn tók almennilega við sér. Síðan hefur hann sérstaklega haldið tryggð við eina tegund af flík. „Ég hef alltaf verið með mikið blæti fyrir peysum. Það er svo þægilegt að geta skellt sér í buxur og peysu og rokið út. Ég prjóna klárlega langmest af peysum og þykir það skemmtilegast.“ Peysan sem Andri klæðist á myndinni er prjónuð úr blöndu af tveimur af uppáhaldsgörnum hans, Merino Blend DK frá King Cole og Tynn Silk Mohair frá Sandnes Garn. Gæsin sem prýðir peysuna var síðan saumuð í eftir á úr afgöngum frá fyrri verkefnum. Og auðvitað er næsta peysa þegar komin á prjónana. „Núna er ég með Saga Sweater frá PetiteKnit á prjónunum og er að prjóna hana úr nýja Atlas-garninu frá Sandnes Garn sem við erum með í prufusölu á Bíldshöfða, Smáratorgi og í Skeifunni.“ Prjónarnir fá því tæplega mikla hvíld hjá Andra á næstunni enda virðist alltaf vera pláss fyrir eina peysu í viðbót í fataskápnum.
Hannyrðir Mest lesið Segir Ríkissjónvarpið bregða fyrir sig fæti Lífið „Hún byrjaði alla daga á því að fara í kirkjugarðinn í Fossvogi“ Lífið Unglingavinnan var tískupallurinn í París Lífið Neitar að hafa haldið fram hjá Lönu del Rey Lífið Ice Spice fór á klósettið á OTO Lífið Fréttatía vikunnar: Jesus, Haaland og Prettyboitjokkó Lífið Hemmi Gunn hjálpaði Hilmari og Birni Braga að svindla Lífið Gengst loksins við fjörutíu ára gömlu ástarævintýri með Turner Bíó og sjónvarp „Þetta eru verstu fréttir sem ég hef fengið á ævi minni“ Bíó og sjónvarp Martraðarkennd nótt með veirunni skæðu Gagnrýni Fleiri fréttir Húðin breytist með aldrinum Hagkaup leggur aukna áherslu á fræðslu „Það er sannarlega óþarfi að mygla inni“ Nýsköpun frá Icewear fyrir íslenskt veðurfar Sótti kvittunina í ruslið og vann draumaferð til Ástralíu Mikil þátttaka í Íslandsmóti fyrirtækja í Kviss Aldur er ekki hindrun heldur nýtt skeið í lífinu „Ég hef svo margar spurningar fyrir Georg Bjarnfreðarson!“ Tíu algeng mistök í daglegri hárumhirðu „Nú skaltu bara fara í pottinn, Pottakóngur!“ Systur skapa heilsusamfélag fyrir konur á öllum æviskeiðum Próteinskammtur alltaf með í töskunni Þrjátíu árum fagnað með fullu húsi og mikilli matarveislu Boney M og Herbert Guðmundsson stíga saman á svið á öðruvísi jólatónleikum Prjónaæði grípur um sig meðal Íslendinga Hátt í þúsund manns mættu í matar- og vínveislu Innnes Lifandi menning í hjarta Hafnarfjarðar Betri svefn byrjar á því sem er næst húðinni 1991 var eitt stærsta ár tónlistarsögunnar Tveggja ára og talar betri íslensku en flest Nýr sólarhringsstaður á Miklubraut: Sbarro, kaffi og verslun allan sólarhringinn Meira til baka með Takk í Bónus og Hagkaup Smellir George Michael lifna við á tónleikum í Hörpu og Hofi Allt í ferðalagið og jafnvel það sem þú vissir ekki að þig vantaði Gleðibankinn fær nýjan búning í tilefni fertugsafmælis Gula miðans Úr verkfræðinni í listina: „Stundum verður maður bara að fylgja innsæinu“ Beint flug til Portó Daría fagnar tíu árum – úr lítilli snyrtivöruverslun í lífsstílsverslun Sjá meira