Skæri fyrir örvhenta Þórgunnur Oddsdóttir skrifar 26. maí 2026 11:32 Ég keypti einu sinni óvart skæri fyrir örvhenta. Ég hafði ekki skoðað umbúðirnar nógu vel og skildi ekki hvað var í gangi þegar ég byrjaði að klippa með þeim. Voru þetta gölluð skæri? Kunni ég ekki lengur að klippa? Af hverju gekk þetta svona brösuglega? Þar sem ég er sjálf rétthent þá hafði ég aldrei spáð mikið í þessar vörur sem eru sérstaklega framleiddar fyrir örvhenta. Ég vissi að þær væru til en hélt í einfeldni minni að skæri fyrir örvhenta væru bara með öðruvísi handfangi sem færi betur í vinstri hendi. Fattaði ekki að blöðin væru líka öfug - ef svo má segja. Þetta er líklega skólabókardæmi um forréttindablindu og þessi misheppnuðu kaup gáfu mér ákveðna innsýn í það hvernig það er að vera örvhentur í heimi sem er hannaður fyrir rétthenta. Nú er ég enginn sérfræðingur í málefnum örvhentra og kannski fjallar þessi pistill alls ekki um skæri en ég ætla samt að halda aðeins áfram með þessa pælingu. Um það bil 10% mannkyns eru örvhent. Rannsóknir sýna að þannig hafi það verið alveg frá tímum Neanderdalsmannsins. Það hefur ekkert breyst í aldanna rás. Hins vegar hafa komið tímabil í mannkynssögunni þar sem örvhentir hafa verið litnir hornauga og fram á miðja 20. öldina voru örvhent börn í skólum oft pínd til þess að skrifa með hægri hendinni. Eins og þetta væri bara slæmur ávani sem hægt væri að venja þau af. Í dag vitum við betur og örvhentir fá bara að vera eins og þeir eru. Og það er svo merkilegt - að þrátt fyrir þessa viðurkenningu og þrátt fyrir alla þessa þróun í vörum fyrir örvhenta þá hefur hlutfall þeirra ekkert aukist. Stendur bara í stað í þessum 10 prósentum! Eins og ég segi þá er ég enginn sérfræðingur í þessum efnum. En mín vegna mættu Eymundsson og A4 og allar þessar búðir sem selja skæri fyrir örvhenta auglýsa þau á risastórum skiltum og út um allt á samfélagsmiðlum. Jafnvel búa til fána með skilaboðum um að örvhentir séu velkomnir. Þá rata þessi skæri kannski smám saman í réttar hendur því eflaust eru einhverjir örvhentir þarna úti sem vita ekki að þau eru til og hafa verið að basla við að klippa með hefðbundnum skærum með lélegum árangri. Og þetta ætti ekki að hafa nein áhrif á rétthentu viðskiptavinina sem geta auðvitað bara gengið að sínu úrvali eins og þeir hafa alltaf gert. Það er nefnilega svo merkilegt að þrátt fyrir að nú séu til skæri fyrir örvhenta þá hefur framboðið á skærum fyrir rétthenta ekkert minnkað. Nú veit ég ekki hvort til eru sérstök samtök fyrir örvhenta en segjum sem svo að slík samtök gengju svo langt að gefa skæri fyrir örvhenta í alla grunnskóla landsins. Væri það pólitískur gjörningur? Þætti það vafasöm hugmyndafræði að setja svona skæri í almenna dreifingu meðal barna? Ég meina hvað gæti gerst? Jú rétthentu börnin gætu, eins og ég, fengið örlitla innsýn í reynsluheim örvhentra. Og svo héldu þau bara áfram að klippa með sínum hefðbundu skærum eins og áður. Örfá börn myndu kannski uppgötva að þau eru jafnvíg á hægri og vinstri. (Þetta er nefnilega ekki eins svart/hvítt og við höfum oft haldið. Þetta er einhverskonar róf.) Og við myndum tryggja að öll örvhentu börnin, 10% nemendanna, fengju skæri við sitt hæfi. Þannig læra öll börnin í bekknum að þau geta klippt beint og fallega og föndrað hvað sem þeim sýnist ef þau fá bara réttu skærin. Er einhver í alvörunni á móti því? P.S. Þessi pistill fjallar ekki um skæri fyrir örvhenta. Höfundur skrifar með hægri. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hinsegin Mest lesið Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson Skoðun Skoðun Skoðun Marta Kos verður að virða niðurstöðuna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar góður ásetningur skilur börn eftir Guðjóna Eygló Friðriksdóttir skrifar Skoðun Gagnaver, Verne og Ísrael Halldór Reynisson skrifar Skoðun Sterkari innviðir fyrir STEM menntun Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Ísland sagði nei – en sagði það nei við Evrópu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun EES-samningurinn og regluverk atvinnulífsins Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Ábyrgur hagsmunaseggur eða óábyrgt fórnarlamb? Þórdís Hólm Filipsdóttir skrifar Skoðun Milljón hugmyndir, hundrað tímamót Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Fjórða valdið? En það ert þú! Þorsteinn J. Vilhjálmsson skrifar Skoðun Að velta eigin sök á aðra Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Próf, einkunnir og (PISA) mat á skólakerfi. Hluti 1. Jón Torfi Jónasson skrifar Skoðun Hvers eiga börnin að gjalda? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Á að mismuna lántökum? Jón Guðni Ómarsson skrifar Skoðun Þegar öll hafa svörin skiptir hugsunin mestu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Bubbi Morthens og endalok alheimsins Kristján Logason skrifar Skoðun Þýsklendingar á meðal vor Darri Eyþórsson skrifar Skoðun Þöllin á þorpinu Jakob Tryggvason skrifar Skoðun Þjóðin sagði nei. En „látum eins og ekkert sé…” Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Málshraðasögur Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Búrkuball í inngildingarviku Þórarinn Hjartarson skrifar Skoðun Þjóðaratkvæðgreiðslan: Aðild að Evrópusambandinu hafnað Kristinn H. Gunnarsson skrifar Skoðun Blekking litla samfélagsins Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Farsælt samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu í 50 ár Páll Björgvin Guðmundsson skrifar Skoðun Bókun 35: Munurinn á stjórnarskrá Noregs og Íslands Júlíus Valsson skrifar Skoðun Kærleikur er pönk Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Er kostnaðurinn einskis virði? Hrafn Gunnarsson skrifar Skoðun Mikilvægi þess að lifa æskuna af Einar Torfi Einarsson Reynis skrifar Skoðun Hvað ef svarið hefði verið já? Eva Magnúsdóttir skrifar Skoðun Húsnæðisstefnan sem gerði ungt fólk að leiguliðum Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Veist þú í raun hvernig gervigreind virkar? Bjarki Sigurjónsson Thorarensen skrifar Sjá meira
Ég keypti einu sinni óvart skæri fyrir örvhenta. Ég hafði ekki skoðað umbúðirnar nógu vel og skildi ekki hvað var í gangi þegar ég byrjaði að klippa með þeim. Voru þetta gölluð skæri? Kunni ég ekki lengur að klippa? Af hverju gekk þetta svona brösuglega? Þar sem ég er sjálf rétthent þá hafði ég aldrei spáð mikið í þessar vörur sem eru sérstaklega framleiddar fyrir örvhenta. Ég vissi að þær væru til en hélt í einfeldni minni að skæri fyrir örvhenta væru bara með öðruvísi handfangi sem færi betur í vinstri hendi. Fattaði ekki að blöðin væru líka öfug - ef svo má segja. Þetta er líklega skólabókardæmi um forréttindablindu og þessi misheppnuðu kaup gáfu mér ákveðna innsýn í það hvernig það er að vera örvhentur í heimi sem er hannaður fyrir rétthenta. Nú er ég enginn sérfræðingur í málefnum örvhentra og kannski fjallar þessi pistill alls ekki um skæri en ég ætla samt að halda aðeins áfram með þessa pælingu. Um það bil 10% mannkyns eru örvhent. Rannsóknir sýna að þannig hafi það verið alveg frá tímum Neanderdalsmannsins. Það hefur ekkert breyst í aldanna rás. Hins vegar hafa komið tímabil í mannkynssögunni þar sem örvhentir hafa verið litnir hornauga og fram á miðja 20. öldina voru örvhent börn í skólum oft pínd til þess að skrifa með hægri hendinni. Eins og þetta væri bara slæmur ávani sem hægt væri að venja þau af. Í dag vitum við betur og örvhentir fá bara að vera eins og þeir eru. Og það er svo merkilegt - að þrátt fyrir þessa viðurkenningu og þrátt fyrir alla þessa þróun í vörum fyrir örvhenta þá hefur hlutfall þeirra ekkert aukist. Stendur bara í stað í þessum 10 prósentum! Eins og ég segi þá er ég enginn sérfræðingur í þessum efnum. En mín vegna mættu Eymundsson og A4 og allar þessar búðir sem selja skæri fyrir örvhenta auglýsa þau á risastórum skiltum og út um allt á samfélagsmiðlum. Jafnvel búa til fána með skilaboðum um að örvhentir séu velkomnir. Þá rata þessi skæri kannski smám saman í réttar hendur því eflaust eru einhverjir örvhentir þarna úti sem vita ekki að þau eru til og hafa verið að basla við að klippa með hefðbundnum skærum með lélegum árangri. Og þetta ætti ekki að hafa nein áhrif á rétthentu viðskiptavinina sem geta auðvitað bara gengið að sínu úrvali eins og þeir hafa alltaf gert. Það er nefnilega svo merkilegt að þrátt fyrir að nú séu til skæri fyrir örvhenta þá hefur framboðið á skærum fyrir rétthenta ekkert minnkað. Nú veit ég ekki hvort til eru sérstök samtök fyrir örvhenta en segjum sem svo að slík samtök gengju svo langt að gefa skæri fyrir örvhenta í alla grunnskóla landsins. Væri það pólitískur gjörningur? Þætti það vafasöm hugmyndafræði að setja svona skæri í almenna dreifingu meðal barna? Ég meina hvað gæti gerst? Jú rétthentu börnin gætu, eins og ég, fengið örlitla innsýn í reynsluheim örvhentra. Og svo héldu þau bara áfram að klippa með sínum hefðbundu skærum eins og áður. Örfá börn myndu kannski uppgötva að þau eru jafnvíg á hægri og vinstri. (Þetta er nefnilega ekki eins svart/hvítt og við höfum oft haldið. Þetta er einhverskonar róf.) Og við myndum tryggja að öll örvhentu börnin, 10% nemendanna, fengju skæri við sitt hæfi. Þannig læra öll börnin í bekknum að þau geta klippt beint og fallega og föndrað hvað sem þeim sýnist ef þau fá bara réttu skærin. Er einhver í alvörunni á móti því? P.S. Þessi pistill fjallar ekki um skæri fyrir örvhenta. Höfundur skrifar með hægri.
Skoðun Farsælt samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu í 50 ár Páll Björgvin Guðmundsson skrifar