Til varnar Gísla Marteini og Borgarlínu Ingólfur Harri Hermannsson skrifar 15. maí 2026 09:21 Um fátt annað er talað í þessari kosningabaráttu í borginni en Borgarlínu og þéttingu byggðar. Fjölmargir skipulagsfræðingar benda á að það gangi ekki að byggja bara endalaust ný hverfi í allar áttir og búast við því að þar geti allir verið á bíl, án þess að allar götur teppist.Þó að akreinum væri bætt við að þá væri ekki hægt að hafa undan aukinni umferð. Til að leysa þetta þurfi að byggja þéttar, byggja saman atvinnu- og íbúðarhúsnæði og stórbæta almenningssamgöngur með sérrýmum fyrir langa strætóa sem verða kallaðir Borgarlínan. Og þetta er alveg satt. En af hverju eru borgarbúar þá svona mótfallnir þessu? Vinstri flokkarnir tala varla um annað en Borgarlínu og þéttingu, að það þurfi bara að halda settri stefnu. Og nýi miðillinn með kaldhæðnislega nafnið Gímaldið virðist vera í keppni um að skýra þetta út fyrir heimskum borgarbúum sem virðast ekki ná þessu. Núna nýlega með viðtali við Gísla Martein sem reyndi enn á ný að útskýra þetta fyrir okkur. Við þetta bætist draumsýnin að ef við byggjum bara nógu þétt að þá fáum við aftur þjónustu inn í hverfin. En enginn fylgismaður núverandi stefnu hefur dokað við og spurt sig hvers vegna stór meirihluti borgarbúa er svona ósáttur við þetta. Stærsta ástæðan er sú að borgin hefur farið kolvitlaust að í öllum skipulagsmálum og hvert klúðrið hefur rakið annað. Í stað þess að bæta almenningssamgöngur er bara Borgarlínu lofað á næsta áratug, eða þeim þarnæsta og til að fá fólk strax í strætó er verktökum bara bannað að hafa nógu mörg bílastæði. Það er heldur ekki nóg að byggja þétt, það þarf að byggja svo þétt að íbúar sjái ekki til sólar fyrir nágrönum sínum. Og ekki bara þar sem verslun, þjónusta og almenningssamgöngur eru fyrir hendi, heldur á hvað græna bletti sem er í úthverfunum. Áfram þarf fólk bíla því það nær ekki í strætó úr vinnu að sækja börnin á leikskóla á réttum tíma. Þjónustan í mörgum þessum þéttu hverfum er lítil sem engin. Sum hverfi hafa ekki einu sinni strætó, hvað þá verslun. Vandamálið er ekki að forsendur fyrir þéttari byggð og Borgarlínu séu rangar. Vandamálið er margsönnuð vanhæfni meirihlutaflokka í borgarstjórn í skipulagsmálum. Borgarbúar vilja ekki svona rosalega þétt hverfi, þeir vilja sjá til sólar og þeir vilja stæði. Þetta sýna kannanir. Þegar og ef þjónustan verður betri þá verða örugglega fleiri til í að sleppa bílnum, en þjónustan batnar ekki með því einu að gera fólki erfitt að eiga bíl.Bætið þjónustuna, þéttið hóflega og leyfið fleiri stæði allavega í úthverfum. Byggið borgarlínu. Endilega, því fyrr því betra. En hlustið á athugasemdir og farið eftir þeim svo verkefnið sé ekki dauðadæmt frá byrjun. Gísli Marteinn, Samfylkingin og fylgihnettir hennar hafa rétt fyrir sér. Það gengur ekki endalaust að bæta við nýjum hverfum, án þess að stórbæta almenningssamgöngur og þjónustu í hverfunum og byggja þéttar en við gerðum fyrir 20 árum. En á meðan þau sjá ekki að leiðin þeirra til að laga borgarskipulagið er vörðuð hverju klúðrinu á eftir öðru er ekki hægt að treysta þeim fyrir verkefninu. Brennt barn forðast eldinn og vinstri maður reynir að gera upp við sig hvaða hægriflokkur sé minnst slæmur. Höfundur er borgarbúi, verkfræðingur og vinstri maður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason Skoðun Sigurganga málaflokka Flokks fólksins Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Frítt í strætó í dag Margrét Rós Sigurjónsdóttir Skoðun Hvern á verkfallið að bíta? Gunnar Ármannsson Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson Skoðun NPA er ekki verðlaun fyrir samþykkta hegðun Rúnar Björn Herrera Þorkelsson Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson Skoðun Skoðun Skoðun Verður Vogi lokað? Rósa Guðbjartsdóttir skrifar Skoðun Hvað eruð þið að gera í ÖBÍ? Elísa Ósk Línadóttir skrifar Skoðun Hvern á verkfallið að bíta? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun NPA er ekki verðlaun fyrir samþykkta hegðun Rúnar Björn Herrera Þorkelsson skrifar Skoðun Samdráttur í losun Íslands – en ekki kerfisbreyting Sigurpáll Ingibergsson skrifar Skoðun Við tryggjum ekki lýðræðið eftir á Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Veit hið opinbera hvað virkar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Evrópa Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Skeifan í smjörinu Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta reddast: en hvað ef það reddast ekki? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Málshraðasögur 2. hluti — Forsjármál Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann skrifar Skoðun Er afleiðingin orsök? Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Sigurganga málaflokka Flokks fólksins Jónína Björk Óskarsdóttir skrifar Skoðun Getureglan og froðan Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson skrifar Skoðun Hvernig lögum við fegurðarskyn okkar að orkuskiptabyltingunni? Páll Jakob Líndal skrifar Skoðun Frítt í strætó í dag Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson skrifar Skoðun Alþjóðadagur friðarmenningar 21. september Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun 37% og reikningskúnstir Viðskiptaráðs Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers vegna hrynur námsárangur á Íslandi en ekki á Englandi? Guðrún Sævarsdóttir skrifar Skoðun Heilbrigð skynsemi Einar Bárðarson skrifar Skoðun Samsköttun hjóna – allt annar hlutur? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Tæknin í okkar þágu – ekki öfugt Halla Tómasdóttir skrifar Skoðun Pólland setur jurtaríkið á matseðilinn Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hún þekkir mig með hjartanu Thelma Jónsdóttir skrifar Sjá meira
Um fátt annað er talað í þessari kosningabaráttu í borginni en Borgarlínu og þéttingu byggðar. Fjölmargir skipulagsfræðingar benda á að það gangi ekki að byggja bara endalaust ný hverfi í allar áttir og búast við því að þar geti allir verið á bíl, án þess að allar götur teppist.Þó að akreinum væri bætt við að þá væri ekki hægt að hafa undan aukinni umferð. Til að leysa þetta þurfi að byggja þéttar, byggja saman atvinnu- og íbúðarhúsnæði og stórbæta almenningssamgöngur með sérrýmum fyrir langa strætóa sem verða kallaðir Borgarlínan. Og þetta er alveg satt. En af hverju eru borgarbúar þá svona mótfallnir þessu? Vinstri flokkarnir tala varla um annað en Borgarlínu og þéttingu, að það þurfi bara að halda settri stefnu. Og nýi miðillinn með kaldhæðnislega nafnið Gímaldið virðist vera í keppni um að skýra þetta út fyrir heimskum borgarbúum sem virðast ekki ná þessu. Núna nýlega með viðtali við Gísla Martein sem reyndi enn á ný að útskýra þetta fyrir okkur. Við þetta bætist draumsýnin að ef við byggjum bara nógu þétt að þá fáum við aftur þjónustu inn í hverfin. En enginn fylgismaður núverandi stefnu hefur dokað við og spurt sig hvers vegna stór meirihluti borgarbúa er svona ósáttur við þetta. Stærsta ástæðan er sú að borgin hefur farið kolvitlaust að í öllum skipulagsmálum og hvert klúðrið hefur rakið annað. Í stað þess að bæta almenningssamgöngur er bara Borgarlínu lofað á næsta áratug, eða þeim þarnæsta og til að fá fólk strax í strætó er verktökum bara bannað að hafa nógu mörg bílastæði. Það er heldur ekki nóg að byggja þétt, það þarf að byggja svo þétt að íbúar sjái ekki til sólar fyrir nágrönum sínum. Og ekki bara þar sem verslun, þjónusta og almenningssamgöngur eru fyrir hendi, heldur á hvað græna bletti sem er í úthverfunum. Áfram þarf fólk bíla því það nær ekki í strætó úr vinnu að sækja börnin á leikskóla á réttum tíma. Þjónustan í mörgum þessum þéttu hverfum er lítil sem engin. Sum hverfi hafa ekki einu sinni strætó, hvað þá verslun. Vandamálið er ekki að forsendur fyrir þéttari byggð og Borgarlínu séu rangar. Vandamálið er margsönnuð vanhæfni meirihlutaflokka í borgarstjórn í skipulagsmálum. Borgarbúar vilja ekki svona rosalega þétt hverfi, þeir vilja sjá til sólar og þeir vilja stæði. Þetta sýna kannanir. Þegar og ef þjónustan verður betri þá verða örugglega fleiri til í að sleppa bílnum, en þjónustan batnar ekki með því einu að gera fólki erfitt að eiga bíl.Bætið þjónustuna, þéttið hóflega og leyfið fleiri stæði allavega í úthverfum. Byggið borgarlínu. Endilega, því fyrr því betra. En hlustið á athugasemdir og farið eftir þeim svo verkefnið sé ekki dauðadæmt frá byrjun. Gísli Marteinn, Samfylkingin og fylgihnettir hennar hafa rétt fyrir sér. Það gengur ekki endalaust að bæta við nýjum hverfum, án þess að stórbæta almenningssamgöngur og þjónustu í hverfunum og byggja þéttar en við gerðum fyrir 20 árum. En á meðan þau sjá ekki að leiðin þeirra til að laga borgarskipulagið er vörðuð hverju klúðrinu á eftir öðru er ekki hægt að treysta þeim fyrir verkefninu. Brennt barn forðast eldinn og vinstri maður reynir að gera upp við sig hvaða hægriflokkur sé minnst slæmur. Höfundur er borgarbúi, verkfræðingur og vinstri maður.
Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar
Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar